Otwórz menu główne

Stjepan Filipović (serb.-chorw. Stjepan «Stevo» Filipović / Стјепан «Стево» Филиповић, 27 stycznia 1916 – 22 maja 1942) – jugosłowiański partyzant stracony podczas II wojny światowej. Odznaczony pośmiertnie (14 grudnia 1949 roku) Orderem Narodowego Bohatera Jugosławii[1].

Stjepan Filipović
Stevo
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 27 stycznia 1916
Opuzen, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 22 maja 1942
Valjevo, okupowana Serbia
Przebieg służby
Lata służby 1941–1942
Siły zbrojne Demokratyczna Federacyjna Jugosławia NOVJ (partyzantka)
Główne wojny i bitwy II wojna światowa

Spis treści

MłodośćEdytuj

Filipović urodził się w Opuzen należącym wówczas do Austro-Węgier. Z wykształcenia ślusarz. W 1937 roku aktywnie uczestniczył w demonstracjach i strajkach, za co w 1939 roku został skazany na rok więzienia. W 1940 roku wstąpił do Komunistycznej Partii Jugosławii. Od tego momentu Stjepan działał w strukturach partii w mieście Kragujevac. Po rozpoczęciu okupacji Jugosławii przez niemieckie wojska, przeniósł się do miasta Valjevo. Pomagał tam w założeniu nielegalnej rozgłośni radiowej i formowaniu pierwszych oddziałów partyzanckich.

PartyzantkaEdytuj

Nagrodzony przez Tito za akcje w mieście Lajkovac i Krupanj.

ŚmierćEdytuj

24 lutego 1942 roku Filipović wpadł w zasadzkę urządzoną przez czetników. W czasie pojmania Filipović został ranny. Czetnicy przekazali go wojskom niemieckim w mieście Šabac, skąd został przetransportowany do Valjeva. Na egzekucję spędzono mieszkańców całej okolicy i to do nich Filipović kierował swoje ostatnie słowa. Chwilę przed śmiercią na szubienicy fotograf uchwycił Stjepana krzyczącego „Śmierć faszystom, wolność ludowi!”. Zawołanie to stało się hasłem jugosłowiańskiej koalicji antyfaszystowskiej[2][3].

PrzypisyEdytuj

  1. Narodni heroji Jugoslavije, Mladost, Belgrad, 1975 (chorw.). [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-06)].
  2. Sinclair, Upton; Sagarin, Edward; Teichnerhe, Albert; Cry for Justice: An Anthology of the Literature of Social Protest s. 438; L. Stuart, 1963.
  3. Valjevo, Serbia – pomnik na cześć Stjepana Filipovića. Gazeta.pl. [dostęp 2015-11-20].