Otwórz menu główne

Subcinctorium (łac.) – dawny element stroju liturgicznego, zarezerwowany wyłącznie dla papieża oraz patriarchy Lizbony.[1]

Spis treści

WyglądEdytuj

Subcinctorium przypomina manipularz. Nosiło się ją na pasku (cinctorium). Na jednym końcu wyszyty był mały Baranek Boży, na drugim zaś krzyż. Papież nosił go jedynie w czasie uroczystej mszy.

HistoriaEdytuj

Najstarsza wzmianka o subcinctorium pochodzi z X w. wiecznego „Sacramentarium", zachowanego w Bibliotheque Nationale w Paryżu. Subcinctorium występuje tam pod nazwą balteus. Pod nazwą proecinctorium zaś szata pojawia się około roku 1030 w tzw. „Missa Illyrica”. w późniehjszym okresie przyjęła się nazwa obecna.

W średniowieczu szatę nosił nie tylko papież lecz także biskupi, a w niektórych miejscach nawet księża. Stopniowo szata ta wyszła z ich użycia, a w XVI w. nosili ją już tylko papieże i biskupi Mediolanu. Jak wskazuje explicite Akwinata, pierwotnym celem subcinctorium było zamocowanie stuły do cinctorum. Lecz już u schyłku XIII w. szata stała się jedynie ozdobą.

Zaprzestano używania subcinctorium w wyniku reformy liturgicznej po Soborze watykańskim II.

PrzypisyEdytuj

  1. John Paul Sonnen, Introducing the Patriarchal Tiara (A Mitre with Three Crowns), Liturgical Arts Journal [dostęp 2019-04-16].

BibliografiaEdytuj

  • Maniple, w: Herbermann, Charles, Catholic Encyclopedia, Robert Appleton Company, 1913.