Subityzm – termin określający oświecenie (samourzeczywistnienie, samorealizację) w sposób nagły[1]. Terminem przeciwstawnym jest gradualizm. Dla przykładu różnica między subityzmem a gradualizmem w buddyzmie rozpatrywana jest pomiędzy podejściem dzogczen i tantrami jogi najwyższej[2], czy pomiędzy podejściem zenu i praktykami mahajany „sześciu wyzwalających aktywności” (sanskryt pāramitā).

PrzypisyEdytuj

  1. McRae, John (1991), Shen-hui and the Teaching of Sudden Enlightenment in Early Ch’an Buddhism. In: Peter N. Gregory (editor)(1991), Sudden and Gradual. Approaches to Enlightenment in Chinese Thought, Delhi: Motilal Banarsidass Publishers Private Limited.
  2. Sam Van Schaik „Approaching the Great Perfection: Simultaneous and Gradual Methods of Dzogchen Practice in the Longchen Nyingtig”, s. 16; Wisdom Publications; 2004, ​ISBN 0-86171-370-2​.