Ulica Wałowa w Tarnowie

Ulica Wałowa − ulica na tarnowskiej Starówce łącząca ulicę Lwowską z placem Sobieskiego i ulicą Krakowską, okalająca Starówkę od strony północnej. Od lat 90. XX w. główny deptak miejski. Swoją pierwotną nazwę, Podwale, nosiła do drugiej połowy XIX wieku.

ulica Wałowa
Starówka
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Tarnów
Długość 540 m
Przebieg
Ikona deptak początek T ulica.svg 0 m ul. Katedralna
↑ ul. Targowa
ul. Krakowska
Ikona deptak z lewej ulica.svg 140 m Plac Ofiar Katynia
ul. Józefa Piłsudskiego
Ikona deptak z lewej ulica.svg 190 m ul. Legionów
Ikona deptak z prawej deptak.svg 290 m ul. Basztowa
Ikona deptak z lewej ulica.svg 300 m ul. Kazimierza Brodzińskiego
Ikona deptak z prawej deptak z lewej ulica.svg 350 m ← ul. Rybna
→ ul. Eliasza Goldhammera
Ikona deptak z lewej ulica.svg 420 m ul. Kupiecka
Ikona deptak z prawej deptak.svg 450 m ul. Forteczna
Ikona deptak z lewej ulica.svg 470 m Plac Bohaterów Getta
→ ul. Dębowa
Ikona deptak koniec T ulica.svg 540 m ← ul. Brama Pilzneńska
↓ ul. Szeroka
ul. Lwowska
Położenie na mapie Tarnowa
Mapa lokalizacyjna Tarnowa
ulica Wałowa
ulica Wałowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Wałowa
ulica Wałowa
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
ulica Wałowa
ulica Wałowa
Ziemia50°00′50,4″N 20°59′17,4″E/50,014000 20,988178

HistoriaEdytuj

Ulica rozciąga się od dawnej Bramy Pilzneńskiej do (również nieistniejącej) Bramy Krakowskiej, obiegając Stare Miasto od wschodu poprzez część północną do zachodniej. Ulica wytyczona została pod koniec XVIII wieku wzdłuż zlikwidowanych wałów miejskich, zachowanych do dziś w niewielkich fragmentach. Jej zabudowę stanowią przede wszystkim kamienice czynszowe z XIX w. i początku XX w. budowane na wyburzanych fortyfikacjach. Panował tu ożywiony ruch uliczny[1]. Przy ulicy działało kilka zajazdów oraz sklepiki prowadzone głównie przez społeczność żydowską. W latach 1911−1942 ulicą przebiegała linia tramwajowa, zlikwidowana przez władze niemieckie. Od wczesnych lat siedemdziesiątych XX wieku stanowiła północną obwodnicę Starego Miasta dla przemieszczających się ze wschodu na zachód (ograniczono ruch do jednego kierunku). Podczas pierwszej kadencji prezydenta miasta Mieczysława Bienia na ulicy Wałowej przebudowano nawierzchnię z asfaltowej na granitową i wprowadzono zakaz ruchu pojazdów samochodowych - stała się reprezentacyjnym deptakiem miejskim.

Przy ulicy Wałowej (lub w jej najbliższym sąsiedztwie) mieszkali, m.in.:

ObiektyEdytuj

  • zabudowa, w tym zabytkowy budynek dawnej Kasy Oszczędności z lat 1880−1882 (obecnie siedziba banku BPH S.A., a na pierwszym piętrze reprezentacyjna Sala Lustrzana).
  • pomniki (idąc od strony ul. Krakowskiej kolejno):

PrzypisyEdytuj

  1. Zdzisław Simche, Tarnów i jego okolica, nakładem Gminy miasta Tarnowa, Tarnów 1930, str.113
  2. Bartosz Marciniak, Aleksander Strojny: Tarnów. Perła renesansu, Wydawnictwo Bezdroża, Kraków 2007, ​ISBN 978-83-60506-84-4​, str. 69
  3. Roman Szydłowski, Wojna zaczęła się w Tarnowie : wspomnienia, Andrzej Hausbrandt, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1991, ISBN 83-08-01801-7, OCLC 830064316.
  4. Antoni Sypek, Mój Tarnów, Tarnów: staraniem Fundacji Tarnowskie Towarzystwo Przemysłowe [etc.], 2005, s. 454, ISBN 83-87183-97-0, OCLC 749449381.

BibliografiaEdytuj

  • Norbert Orliński: Tarnów i okolice. Przewodnik. Warszawa: Sport i Turystyka, 1982. ISBN 83-217-2402-7.
  • Stanisław Potępa: Fiakrem po Tarnowie. Tarnów: Wydział Kultury Fizycznej i Turystyki Urzędu Miejskiego w Tarnowie, Muzeum Okręgowe w Tarnowie, 1985.
  • Zdzisław Simche: Tarnów i jego okolica. Tarnów: Gmina miasta Tarnowa, 1930.
  • Antoni Sypek: Mój Tarnów. Tarnów: Fundacja Tarnowskie Towarzystwo Przemysłowe i Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowie, 2005. ISBN 83-87-183-97-0.