Otwórz menu główne

Velké Losiny (niem. Groß Ullersdorf) – gmina wiejska i wieś w powiecie Šumperk, w kraju ołomunieckim, w pobliżu Jesioników. Historycznie położona jest na terenie Moraw. Miejscowość zaliczana jest do czeskich uzdrowisk.

Velké Losiny
Ilustracja
Renesansowy pałac
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Czechy
Kraj ołomuniecki
Powiat Šumperk
Sołtys Norbert Pfeffer
Powierzchnia 46,5 km²
Wysokość 406 m n.p.m.
Populacja (2013)
• liczba ludności

2688
Kod pocztowy 788 15
Tablice rejestracyjne SU
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
Velké Losiny
Velké Losiny
Ziemia50°02′N 17°03′E/50,033333 17,050000
Strona internetowa
Portal Portal Czechy
Muzeum papieru

HistoriaEdytuj

Wieś uznawana jest za jedną z najstarszych w okolicach Šumperku – pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1351. W miejscowości istniała już wtedy parafia. Velké Losiny stały się siedzibą rodów arystokratycznych – od 1496 rodu Pfand, a od 1507 panów von Zierotin (Žerotín). Johann von Žerotín wybudował w latach 1580–1589 wspaniały, renesansowy pałac w miejscu gotyckiej twierdzy wodnej.

W 1592 zaczęła się historia wsi jako uzdrowiska - wówczas wybudowano łaźnie i pierwszy budynki uzdrowiskowe.

Od 1678 do 1692 wieś i zamek zasłużyły się niechlubnie w procesach czarownic. Działał tutaj habsburski inkwizytor Heinrich Franz Boblig von Edelstadt (czes. Jindřich František Boblig z Edelstadtu[1]). Ogółem śmierć poniosło co najmniej 56 osób.

Od 1802 ówczesny Groß Ullersdorf (czeska nazwa Losiny jest stosunkowo młoda i pochodzi od potoku Losinki) przeszedł w ręce rodu Liechtenstein i pozostawał w nich do 1945, kiedy władze czechosłowackie znacjonalizowały majątki.

W XIX wieku do wsi dotarł przemysł - powstał m.in. browar. Pod koniec stulecia rozbudowano uzdrowisko, założono park, a w 1913 stanęło nowe sanatorium.

Do 1945 we wsi mieszkali niemal wyłącznie Niemcy. W 1900 w 338 domach zamieszkiwało 2111 osób. W okresie międzywojennym napłynęła nieliczna ludność czeska – 51 osób w 1930.

TurystykaEdytuj

Miejscowość jest popularna wśród turystów. Przyciąga je uzdrowisko z gorącymi wodo siarczanowymi źródłami leczącymi choroby układu nerwowego. Velké Losiny posiadają również kilka zabytkowych obiektów:

  • pałac renesansowy z XVI wieku, obecnie muzeum,
  • wytwórnia papieru ręcznie czerpanego, działająca od 1596. Jest jedną z najstarszych w Europie i jedną z nielicznych tego typu w Europie Środkowej (jako jedyna w tej części kontynentu działa nieprzerwanie od roku uruchomienia)[2]. Współcześnie jest to także Muzeum Papieru, mieszczące się w barokowych budynkach z końca XVIII wieku,
  • barokowy spichlerz z połowy XVIII wieku,
  • renesansowy kościół parafialny św. Jana Chrzciciela z lat 1600-1603,

Części gminyEdytuj

Gmina Velké Losiny dzieli się na części:

  • Bukovice (niem. Buchelsdorf)
  • Ludvíkov (niem. Ludwigsthal)
  • wieś Maršíkov (niem. Marschendorf)
  • wieś Velké Losiny (niem. Groß Ullersdorf)
  • wieś Žárová (wcześniej Nová Ves, Neudorf Wies). Žárová posiada przysiółki Horní Bohdíkov (wcześniej Německý Bohdíkov, Deutsch Märzdorf) i Prameny (wcześniej Štolnava, Stollenhau).

Urodzeni w miejscowości Velké LosinyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Edelstadt to jedna z dawnych nazw Zlatych Hor
  2. Twierdze i zamki. Ciekawostki turystyczne województwa ołomunieckiego, Ołomuniec 2004
  3. Životopis (cz.). [dostęp 2017-08-07].

Linki zewnętrzneEdytuj