Otwórz menu główne

Władysław Nowakowski (żołnierz)

Władysław Nowakowski, ps. „Jeleń”, „Dziewulski”, „Serb”, „Żubr” (ur. 29 czerwca 1898 w majątku Podlesie, zm. 22 października 1964 w Chicago) – major Armii Krajowej, w trakcie powstania warszawskiego dowódca Zgrupowania „Żubr”, a następnie dowódca 32 pułku piechoty AK.

Władysław Nowakowski
Jeleń, Dziewulski, Serb, Żubr
major major
Data i miejsce urodzenia 29 czerwca 1898
Podlesie, gubernia kielecka, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 22 października 1964
Chicago, Stany Zjednoczone
Przebieg służby
Stanowiska dowódca III Rejonu Obwodu AK Żoliborz, dowódca 32 pułku piechoty AK
Główne wojny i bitwy I wojna światowa

II wojna światowa:

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Medal Niepodległości Srebrny Krzyż Zasługi

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Syn Jana i Stanisławy z Marcinkowskich[1]. W 1910 ukończył ośmioklasowe Gimnazjum w Częstochowie[2]. W czasie I wojny światowej był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej. Od 1918 pełnił służbę w Wojsku Polskim. Służył m.in. jako adiutant 56 Pułku Piechoty. Po utworzeniu Korpusu Ochrony Pogranicza był dowódcą kompanii w VII Batalionie KOP.

W latach 30. służył jako oficer 30 pp stacjonujących w Cytadeli Warszawskiej. Bezpośrednio przed wybuchem wojny pełnił funkcję instruktora kompanii, był także wykładowcą Szkoły Uzbrojenia w Warszawie. We wrześniu 1939 został mianowany szefem uzbrojenia 30 Poleskiej Dywizji Piechoty. Po kapitulacji Modlina ranny dostał się do niewoli, z której udało mu się uciec w 1941. Po ucieczce działał w NOW i NSZ, gdzie był dowódcą obwodu. W 1942 przeszedł do szeregów Armii Krajowej.

Od 7 lipca 1943 pełnił funkcję komendanta Rejonu III Bielany Obwodu Żoliborz AK. W trakcie powstania warszawskiego dowodził Zgrupowaniem „Żubr”, zaś od 20 września był dowódcą 32 pułku piechoty AK w ramach 8 Dywizji Piechoty AK im. Romualda Traugutta. 3 września został ranny. Pod koniec powstania awansowany do stopnia majora.

Od 30 września pozostawał w niewoli niemieckiej w obozach: Altengrabow Stalag XI A, Sandbostel Oflag X A. Znalazł się w grupie 29 oficerów (m.in. płk. Karola Ziemskiego „Wachnowskiego” ppłk. Mieczysława Niedzielskiego „Żywiciela”) oskarżonych o zamiar opanowania obozu. Przekazany gestapo, został osadzony w obozie koncentracyjnym Neuengamme. Udało mu się uniknąć kary śmierci. Uwolniony został przez wojska brytyjskie 2 maja 1945. Po wyzwoleniu przebywał w Polskim Obozie Wojennym w Wentorf, nie został wcielony do PSZ na Zachodzie. Napisał wspomnienia „Historia działań 32 pp AK „Żubry”.

Po wojnie pozostał na emigracji w Stanach Zjednoczonych w Chicago, gdzie pracował jako robotnik. Pochowany na tamtejszym cmentarzu katolickim Saint Joseph Cemetery[3].

Ordery i odznaczeniaEdytuj

RodzinaEdytuj

Żonaty z Haliną z domu Kołomyjską, lekarką. Miał syna, Waldemara[5].

AwanseEdytuj

  • porucznik - ze starszeństwo z dnia 1 czerwca 1921
  • kapitan - ze starszeństwem z dnia 1 stycznia 1935
  • major - ze starszeństwem z dnia 27 września 1944[3]

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Jasiński G., Żoliborz. Dzieje militarne II Obwodu Okręgu Warszawa AK w Powstaniu Warszawskim, Pruszków 2009 ​ISBN 978-83-62046-03-4​.