3,7 cm PaK 36

3,7 cm PaK 36 (niem. Panzerabwehrkanone 36) – niemiecka armata przeciwpancerna kalibru 37 mm. Opracowywana od 1925 w zakładach Rheinmetall, weszła do produkcji seryjnej w 1928, jako jedno z najnowocześniejszych dział przeciwpancernych świata. Produkcję przyspieszono w 1933, a w 1936 armata otrzymała oznaczenie PaK 35/36. Zadebiutowała bojowo podczas hiszpańskiej wojny domowej i wykazała się dużą skutecznością przeciw ówczesnym, lekko opancerzonym, czołgom[1].

3,7 cm PaK 36
Ilustracja
Fińska armata 3.7cm PaK 36 w Muzeum Wojskowym w Helsinkach
Dane podstawowe
Państwo

 III Rzesza

Producent

Rheinmetall

Rodzaj

armata przeciwpancerna

Historia
Wyprodukowano

14 459

Dane taktyczno-techniczne
Kaliber

37 mm

Nabój

37×249R

Długość lufy

1665 mm (L/45)

Donośność

7000 m

Prędkość pocz. pocisku

762 m/s (pocisk o masie 0,68 kg)

Długość

3400 mm

Szerokość

1650 mm

Wysokość

1170 mm

Masa

440 kg w położeniu marszowym
328 kg w położeniu bojowym

Kąt ostrzału

-8° do + 25° w pionie, 59° w poziomie

Szybkostrzelność

13 strz./min

Jako 3,7 cm KwK 36 L45 stanowiła także uzbrojenie wczesnych modeli czołgu PzKpfw III i innych pojazdów niemieckich. Pocisk wystrzelony z PaK 36 z odległości 500 m przebijał ok. 30 mm pancerza (przy kącie nachylenia płyty 30°)[2].

W kampanii wrześniowej armata wciąż była dość skuteczna, ale już w 1940, w czasie operacji Fall Gelb nie była w stanie przebić grubych pancerzy czołgów francuskich i brytyjskich[1] (np. Matilda Mk II, Char B1 czy Somua S-35). Nadal jednak służyła w armii niemieckiej aż do czasu ataku na Związek Radziecki, kiedy okazała się całkowicie bezsilna wobec czołgów T-34. Zyskała wtedy przezwisko „Anklopf” – „kołatka”.

Została zastąpiona armatą 5 cm PaK 38, ale w ograniczonym zakresie była używana jeszcze w 1945. Skuteczność dział próbowano poprawiać używając do nich nadkalibrowych pocisków kumulacyjnych (Stielgranate 41). Na lawetach części dział zamontowano lufy kalibru 75 mm, tworząc z nich działa piechoty 7,5 cm IG 37[1].

Działo przeciwpancerne PaK 36 było jednym z najczęściej używanych i najpopularniejszych dział przeciwpancernych z okresu przed II wojną światową. Nieco zmieniona wersja była produkowana w Japonii jako 37 mm Typ 97, wersje eksportowe produkowano do Włoch (cannone contracarro da 37/45) oraz Holandii (37-mm Rheinmetall), a także do Związku Radzieckiego (1-K), gdzie stanowiła również punkt wyjścia dla innych radzieckich armat przeciwpancernych kalibru 37 mm i 45 mm[1].

Działo Pak 36 z pociskiem nadkalibrowym

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Chris Bishop: The Encyclopedia of Weapons of World War. London: Barnes & Noble Books, 1998, s. 182–183. ISBN 0-7607-1022-8.
  2. Christian Ankerstjerne: Armour penetration table (ang.). W: Panzerworld – Germany’s weapons and Panzer of World War II [on-line]. 2010-12-22. [dostęp 2011-02-10].

Linki zewnętrzneEdytuj