Otwórz menu główne

Aleksandra Żaryn

polska ziemianka

Aleksandra Żaryn z d. Jankowska (ur. 25 lutego 1916 w Warszawie, zm. 17 marca 2010) – polska tłumaczka. Żona architekta Stanisława Żaryna[1], matka m.in. historyka Jana Żaryna[2].

Aleksandra Żaryn
z d. Jankowska
Data i miejsce urodzenia 25 lutego 1916
Warszawa
Data śmierci 17 marca 2010
Miejsce spoczynku Wiązowna
Zawód, zajęcie tłumaczka, działaczka kulturalna
Narodowość polska
Małżeństwo Stanisław Żaryn
Dzieci Jan Żaryn
Odznaczenia
Sprawiedliwy wśród Narodów Świata

ŻyciorysEdytuj

W latach studenckich działała w Katolickiej Młodzieży Narodowej i duszpasterstwie akademickim przy kościele św. Anny. Była współorganizatorką ślubów akademickich na Jasnej Górze w maju 1936[2].

W czasie wojny została przez Niemców wypędzona wraz z rodzicami z majątku w Kruchowie i zamieszkała u krewnych w majątku w podwarszawskich Szeligach. W majątku tym ukrywała Żydów. Za pomoc udzieloną rannemu powstańcowi została w sierpniu 1944 aresztowana i wywieziona do obozu pracy[2]; uratowała się i została zwolniona z obozu dzięki interwencji kpt. Wilma Hosenfelda[3][4]. W styczniu 1945 jej rodzina została ponownie wysiedlona – majątek w Szeligach został przejęty w ramach reformy rolnej[1].

W 1945 założyła i następnie przez kilkanaście lat prowadziła czytelnię "Exlibris", ważne miejsce spotkań starej warszawskiej inteligencji. Pracowała w różnych instytucjach, m.in. w Muzeum Narodowym. Zajmowała się również tłumaczeniami na język francuski dzieł naukowych z dziedziny historii, architektury i konserwacji zabytków[2].

Od 1980 była członkiem NSZZ „Solidarność” w Ministerstwie Kultury i Sztuki. Do końca życia działała w kole korporacji „Arkonia”. Odznaczona medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata[2].

W 2007 opublikowała w Biuletynie IPN artykuł wspomnieniowy pt. Podnieść życie z ruin[1].

Pochowana na cmentarzu parafialnym w Wiązownie[5]

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Aleksandra Żaryn. Podnieść życie z ruin. „Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej”, s. 139-146, maj-czerwiec 2007. IPN. ISSN 1641-9561. [dostęp 2018-10-29]. 
  2. a b c d e jz, mp / maz: Aleksandra Żarynowa nie żyje. Katolicka Agencja Informacyjna, 2010-03-19. [dostęp 2018-10-31].
  3. O profesorze. janzaryn.pl. [dostęp 2018-10-31].
  4. Wpisani w historię. idziemy, 2014-03-25. [dostęp 2018-10-31].
  5. Zawsze umiała się podnieść, www.rp.pl [dostęp 2019-09-02] (pol.).