Antykwa barokowa

Antykwa barokowa − rodzaj pisma antykwowego, który rozwinął się w okresie baroku, cechujący się dużą czytelnością i trwałością. Antykwa barokowa jest często określana jako rodzaj łącznika między elegancją i lekkimi formami antykw renesansowych, a starannie modelowanymi antykwami klasycystycznymi.

Przykładowy krój: Janson
Przykładowy krój: Baskerville

HistoriaEdytuj

Rozkwit antykwy barokowej przypadł na wiek XVII. W powszechnym użyciu była ona jeszcze przez większą część wieku XVIII, natomiast w kolejnym stuleciu nastąpiło jej odrodzenie[1]. W związku z rozwojem technik graficznych, m.in. użycia suchej igły i stalorytu, obraz litery stał się wyraźniejszy niż we wcześniejszych krojach, zwłaszcza w zakresie szczegółów i zróżnicowania grubości kresek[2].

Rozwój antykwy barokowej zaznaczył się głównie w Europie Zachodniej, przede wszystkim w Anglii, Francji i Holandii.

Holenderskie antykwy barokowe powstały w wieku XVII, a ich główni autorzy to Anton Janson, Christoffel van Dijck i Johann Michael Fleischmann. Kroje tego pisma podobne są do antykw renesansowych, a ich cechą charakterystyczną jest smukłość linii.

Francuska odmiana antykwy barokowej powstała w 1692 roku, kiedy to Ludwik XVI zlecił zaprojektowanie nowego kroju pisma – Romain du Roi. Zostało ono opracowane przez Philippe'a Grandjeana i mogło być używane tylko w Drukarni Królewskiej. Pierre Simon Fournier stworzył na jego podstawie krój do użytku ogólnego.

Typ angielski rozwinął się w wieku XVIII, a jego główni przedstawiciele to William Caslon i John Baskerville[3].

W późniejszym okresie powstawały adaptacje stylów historycznych, wśród których można wymienić:

CechyEdytuj

Omawiane antykwy w swojej formie odwołują się do sztuki barokowej – są dynamiczne i charakteryzują się znacznym wykorzystaniem przeciwieństw. W porównaniu do „pisanych” antykw renesansowych kształty liter w antykwie barokowej są bardziej wymodelowane. Natomiast ślad prowadzenia pióra nie jest tak widoczny jak we wcześniejszych formach. W piśmie barokowym po raz pierwszy pojawia się połączenie antykwy i kursywy w jednym wierszu[1].

Najistotniejsze cechy antykwy barokowej:

  • prawie prosta oś litery,
  • kontrastowość grubych i cienkich elementów liter oraz wysokości między minuskułą a majuskułą,
  • kąt nachylenia kursywy wynosi najczęściej 15-20° i jest znacznie zróżnicowany w zakresie jednej odmiany,
  • szeryfy odmiany prostej zaostrzone i obcięte prostopadle do linii bazowej pisma,
  • szeryfy w kursywie są poziome i ostre,
  • łezkowate zwieńczenia liter,
  • oś cieniowania zawsze występuje pod kątem innym niż prosty,
  • powiększona wysokość x.

Przykładowe krojeEdytuj

Janson, Caslon, Fleischmann, Fournier, Baskerville, Times New Roman, Georgia

ZastosowanieEdytuj

Antykw barokowych najczęściej używa się jako pism dziełowych i gazetowych ze względu na ich czytelność, trwałość i odporność na trudne warunki druku.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Robert Bringhurst: Elementarz stylu w typografii. Wyd. 3. Kraków: 2007, s. 138–141.
  2. Krzysztof Tyczkowski: Lettera magica. Łódź: 2005, s. 22-23.
  3. Andrzej Nowak: Z archiwum drukarstwa: ANTYKWA. albumpolski.pl, 2005-11-18. [dostęp 2014-09-07].)

BibliografiaEdytuj