Otwórz menu główne

Bitwa pod Rybnicą – miała miejsce 20 października 1863 pomiędzy oddziałem powstańców styczniowych pod dowództwem pułkownika Dionizego Czachowskiego z oddziałami rosyjskimi majora Czuti.

Bitwa pod Rybnicą
Powstanie styczniowe
Ilustracja
Pomnik fundacji Senatora Aleksandra Pietrowa na polu bitwy w Rybnicy (20.10.1863)
Czas 20 października 1863
Miejsce Rybnica
Terytorium Królestwo Kongresowe
Wynik zwycięstwo polskich powstańców
Strony konfliktu
Polska Imperium Rosyjskie
Dowódcy
płk. Dionizy Czachowski mjr Czuti
Siły
650 500
Straty
27 zabitych, ok. 30 rannych 50-60 zabitych i rannych
brak współrzędnych
Powstanie styczniowe

1863 r.: Ciołków (22 I)Szydłowiec (23 I)Lubartów (23 I)Mokobody (3 II)Węgrów (3 II)Wąchock (3 II)Rawa (4 II)Sosnowiec (6-7 II)Siemiatycze (6-7 II)Słupcza (8 II)Święty Krzyż (12 II)Miechów (17 II)Staszów (17 II)Krzywosądz (19 II)Nowa Wieś (I) (21 II)Dobra (24 II)Małogoszcz (I) (24 II) - Panki (26 II)Mrzygłód (1 III)Pieskowa Skała (4 III)Skała (5 III)Chroberz (17 III)Grochowiska (18 III)Igołomia (21 III) - Radoszewice i Kiełczygłów (27 III)Krasnobród (24 III)Praszka (11 IV)Buda Zaborowska (14 IV)Borowe Młyny (16 IV)Ginietyny (21 IV)Golczowice (22 IV)Wąsosz (23 IV)Jaworznik (24 IV)Nowa Wieś (II) (26 IV)Pyzdry (29 IV)Kobylanka (1-6 V)Pobiednik Mały (4 V)Stok (4-5 V)Krzykawka (5 V)Birże (7-9 V)Ignacewo (I) (8 V)Huta Krzeszowska (11 V)Horki (17-25 V)Łososin (24 V)Koniecpol (25 V)Salicha (26 V)Chruślina (I) (30 V)Nagoszewo (2-3 VI)Miłowidy (3 VI)Ignacewo (II) (8 VI)Lututów (15 VI)Góry (18 VI)Komorów (20 VI)Janów (6 VII)Świerże (9 VII)Ossa (10 VII)Rudniki (27 VII)Chruślina (II) (4 VIII)Depułtycze (5 VIII)Żyrzyn (8 VIII)Złoczew (20 VIII)Fajsławice (24 VIII)Sędziejowice (26 VIII)Kruszyna (29 VIII)Biłgoraj (2 IX)Panasówka (3 IX)Batorz (6 IX)Małogoszcz (II) (16IX)Czarnca (24 IX)Mełchów (30 IX)Wiewiec (6 X)Rybnica (20 X)Łążek (22 X)Strojnów (4 XI)Opatów (I) (25 XI)Brody (2 XII)Sprowa (4 XII)Mierzwin (5 XII)Huta Szczeceńska (9 XII)Janik (16 XII)
1864 r.: Iłża (17 I) - Lipa (15 II)Opatów (II) (21 II)Wąchock (15 III)

Geneza bitwyEdytuj

Po przekroczeniu Wisły w dniu 20 października 1863 oddział powstańczy płk Czachowskiego ruszył poprzez Osiek i lasy osieckie na północ. Na wieść o przeprawie powstańców przez Wisłę, ze Staszowa wyruszył mjr Czuti z dwoma rotami halickiego pułku piechoty i szwadronem noworosyjskiego pułku dragonów. Mjr Czuti wyśledził powstańczy oddział po jego wyjściu z Osieka. Po zorientowaniu się w kierunku marszu powstańców, urządził zasadzkę we wsi Rybnica. Dowódca rosyjski wybrał miejsce zasadzki w miejscu w którym droga przechodziła wąwozem, wśród zarośli, pomiędzy dwoma wzgórzami w pobliżu stawu i młyna wodnego. Rosjanie zajęli pozycję na północnym wzgórzu o niezalesionym stoku, na skraju lasu.

Przebieg bitwyEdytuj

Wychodzący przez zachodni kraniec Rybnicy oddział powstańczy został ok. 15 zaatakowany przez oddział rosyjski. Idąca w awangardzie jazda powstańcza natknęła się na drodze na kozaków. Jednocześnie ze wzgórza została ostrzelana rowleczona kolumna powstańców. Po opanowaniu zamieszania, powstańcy uderzyli na ukrytą w lesie piechotę, obchodząc od lewej strony staw, zamierzając wyjść na tyły nieprzyjaciela. Na wzgórzu doszło do zażartej walki pomiędzy rosyjską piechotą a kosynierami. Równocześnie kozacy zostali zepchnięci w dolinę, na most obok młyna. Wskutek naporu na moście pękły barierki i kozacy wraz z końmi zaczęli wpadać do wody. Niektórzy z nich potonęli. Po półtoragodzinnej walce oddział rosyjski wycofał się na północ.

EpilogEdytuj

Major Czuti mimo poniesionej porażki nie zaprzestał obserwacji oddziału powstańczego. Przyczyniło się to do rozbicia powstańczego oddziału następnego dnia pod Jurkowicami.

BibliografiaEdytuj

  • Czachowski., Stanisław Długosz, Poznań 1914r., Wielkopolska Księgarnia Nakładowa Karola Rzepeckiego.
  • Bitwa pod Jurkowicami, Eugeniusz Niebielski, Wojskowy Przegląd Historyczny, 1993r, nr 3.
  • http://powstanie1863.zsi.kielce.pl/