Otwórz menu główne

Bitwa pod Sarantaporo

Bitwa pod Sarantaporo (grec. Μάχη του Σαρανταπόρου) – bitwa w czasie I wojny bałkańskiej, stoczona w dniach 9-10 października 1912, pomiędzy armią osmańską a grecką.

Bitwa pod Sarantaporo
I wojna bałkańska
Ilustracja
Litografia grecka przedstawiająca kluczowy moment bitwy
Czas 9 października 191210 października 1912
Miejsce okolice Sarantaporo
Terytorium Tesalia
Wynik zwycięstwo armii greckiej
Strony konfliktu
 Imperium Osmańskie  Królestwo Grecji
Dowódcy
Hasan Tahsin Pasza następca tronu Konstantyn
Panagiotis Danglis
Siły
2 dywizje piechoty 5 dywizji piechoty
Straty
500 zabitych, 1000 rannych 182 zabitych, 995 rannych
brak współrzędnych
Bitwy wojen bałkańskich (1912-1913)
KyrdżaliKırklareliKumanowoPrilepMonastirSzkodraAdrianopolCzataldżaSarantaporoJenidzeBulairBizaniLüleburgazBregałnicaKresnaKalimanciDojranKilkisWidyń

Przyczyny konfliktuEdytuj

W I wojnie bałkańskiej celem armii greckiej było opanowanie terenów Macedonii Egejskiej i Epiru, wchodzących w skład Imperium Osmańskiego, a także pomszczenie klęski, którą poniosła armia grecka w wojnie 1897 roku. W stosunku do działań prowadzonych przez Bułgarów i Serbów front grecki miał dla losów wojny znaczenie drugorzędne. 5 października 1912 oddziały greckie przekroczyły granicę. W rejonie Elasona-Deskati doszło do pierwszych starć z wysuniętymi placówkami tureckimi, które wobec znacznej przewagi nieprzyjaciela wkrótce wycofały się na główną pozycję obronną. 7 października czołowe oddziały greckie dotarły do Sarantaporo.

Siły obu stronEdytuj

Do działań przeciwko Turkom Grecy skierowali Armię Tesalii (dow. następca tronu Konstantyn) złożoną z sześciu dywizji (1-6), wzmocnionych częścią 7 dywizji z Larisy, brygadą kawalerii i czterema samodzielnymi batalionami ewzonów.

Przeciwnikiem Greków był osmański VIII Korpus (dow. gen. Hasan Tahsin Pasza), złożony z trzech dywizji: 22 dywizji liniowej z Kozani i dwóch dywizji rezerwowych. Jednostki osmańskie były w fazie demobilizacji (rozpoczętej w sierpniu 1912) i zaledwie 1/4 ich składu wyjściowego była gotowa do walki. Turcy dysponowali 24 działami i trzema kompaniami karabinów maszynowych. Sztab turecki liczył przede wszystkim na naturalne walory obronne przełęczy w pobliżu Sarantaporo, (ufortyfikowanych pod kierunkiem niemieckich doradców wojskowych), które miały za zadanie zatrzymać znacznie silniejsze oddziały nieprzyjaciela do czasu nadejścia posiłków.

Przebieg bitwyEdytuj

 
Mapa bitwy

Atak grecki rozpoczął się rankiem 9 października. Dwie dywizje (2 i 3) przeprowadziły frontalny atak na osmańską linię obrony, podczas gdy kolejne dwie dywizje (4 i 5) próbowały obejść pozycje osmańskie od zachodu. Atak frontalny załamał się w ogniu artylerii i karabinów maszynowych, ale 4 dywizji udało się zająć jedno ze wzgórz, co groziło okrążeniem oddziałom osmańskim. Główną rolę odegrały oddziały ewzonów, którym udało się przeniknąć w głąb pozycji nieprzyjaciela. W nocy, wykorzystując obfite opady deszczu Turcy rozpoczęli wycofywanie swoich oddziałów. Następnego dnia Grecy zepchnęli z przełęczy nieliczne już oddziały tureckie, osłaniające odwrót.

Konsekwencje bitwyEdytuj

Niewielkie siły osmańskie, które miały za zadanie powstrzymać ofensywę grecką mogły liczyć na skuteczny opór tylko przy wykorzystaniu naturalnych pozycji obronnych wokół Sarantaporo. Po porażce w bitwie, Turcy utracili możliwość skutecznego powstrzymywania oddziałów greckich, podążających w głąb Macedonii.

Pamięć o bitwieEdytuj

W miejscu, w którym w czasie bitwy stacjonował sztab osmański znajduje się obecnie Muzeum Bitwy pod Sarantaporo (Μουσείο Μάχης Σαρανταπόρου). W zbiorach znajdują się mundury i uzbrojenie z I wojny bałkańskiej, a także fotografie i artykuły z gazet odnoszące się do bitwy.

BibliografiaEdytuj

  • Edward Erickson: Defeat in Detail: The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913. Greenwood Publishing Group: 2003, s. 218-219. ISBN 0-275-97888-5.
  • Richard Hall: The Balkan Wars 1912-1913: Prelude to the First World War. Routledge: 2000, s. 59-60. ISBN 0-415-22947-2.
  • Jacek Bonarek, Tadeusz Czekalski, Sławomir Sprawski, Stanisław Turlej: Historia Grecji. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2005. ISBN 83-08-03816-6.