Bronisław Hellwig

Bronisław Karol Hellwig ps. Bruno (ur. 4 lipca 1920 w Warszawie, zm. 22 lipca 1945 tamże) – harcerz, członek Armii Krajowej, żołnierz batalionu „Parasol”, uczestnik powstania warszawskiego[1].

Bronisław Hellwig
Bruno
Ilustracja
podporucznik podporucznik
Data i miejsce urodzenia

4 lipca 1920
Warszawa

Data i miejsce śmierci

22 lipca 1945
Warszawa

Przebieg służby
Jednostki

batalion „Parasol”

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa
powstanie warszawskie

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Walecznych (1920-1941)
Grób Bronisława Hellwiga na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

ŻyciorysEdytuj

Był związany z żoliborską grupą organizacji samokształceniowej PET, skąd trafił do Szarych Szeregów.

W 1941 wraz ze swoim przyjacielem Zbigniewem Gęsickim „Juno” ukończył Liceum Telekomunikacyjne i podjął pracę na kolei[2].

1 sierpnia 1943 został, wraz z całą swoją drużyną o kryptonimie CR-500, przekazany do „Agatu” (późniejszy „Parasol”)[3]. Został przydzielony do służby motorowej „Moto” tego oddziału. Pełnił tam funkcję szefa tej służby w 1. kompanii. Do batalionu wprowadził swoją narzeczoną Janinę Barbarę Dygę-Hellwig ps. „Ola”, również uczestniczkę powstania warszawskiego. Mieszkanie ciotki Bruna przy ul. Dygasińskiego 22 stanowiło jedno z ważniejszych miejsc spotkań i narad oddziału.

Hellwig był uczestnikiem wielu akcji bojowych batalionu „Parasol” wymierzonych przeciwko okupantowi niemieckiemu: brał udział m.in. w akcji „Braun” w 1943 roku, akcji „Kutschera” i akcji „Stamm” w 1944. Podczas tej ostatniej został ciężko raniony w głowę, wywiązując się jednak do końca z powierzonego mu zadania kierowcy. Zdołał ewakuować uczestników akcji, a także odwieźć siebie i rannych do punktu szpitalnego na ul. Kossaka. W ciężkim stanie 10 maja został przewieziony do mieszkania swego ojca na ul. Pługa 1/3, gdzie opiekowały się nim narzeczona oraz Krystyna Gęsicka ps. „Juna”, siostra Zbigniewa Gęsickiego. Badania lekarskie wykazały, że doznał rozległego krwotoku wewnątrzczaszkowego i infekcyjnego zapalenia opon mózgowych, jak również związanego z tym paraliżu. Po ciężkiej operacji przeprowadzonej w warunkach domowych przez dra Rudowskiego oraz dwumiesięcznej rekonwalescencji „Bruno” odzyskał niemal pełną sprawność i wziął udział w powstaniu warszawskim.

2. dnia powstania 1944 otrzymał rozkaz przyprowadzenia samochodów z ul. Czerniakowskiej do Śródmieścia (miejsca koncentracji oddziału motorowego „Parasola”). Zadanie miał wykonać ze Zbigniewem Tchórzewskim ps. „Rakoczy”. Podczas drogi powrotnej niefortunnie wjechali samochodem w rejon zajęty przez Niemców. Wskutek ostrzału przez „gołębiarza” „Bruno” został ponownie ciężko ranny. Został przetransportowany do szpitala powstańczego przy ul. Wilanowskiej na Górnym Czerniakowie.

Przeżył powstanie. Zmarł po wojnie – 22 lipca 1945 wskutek nawrotu choroby, która była efektem ciężkiego ranienia podczas akcji „Stamm”. Miał 25 lat. Został pochowany w kwaterach żołnierzy i sanitariuszek batalionu „Parasol” na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A24-7-20)[4]. Pośmiertnie awansowany do stopnia podporucznika[1]. 8 maja 1946 nadano mu (pośmiertnie) Order Krzyża Grunwaldu III klasy „za działalność konspiracyjną w okresie okupacji”[5]. Był ewangelikiem[6].

Bronisław Karol Hellwig jest bohaterem filmu dokumentalnego pt. „Bronisław Hellwig” w reż. Tomasza Matuszczaka, wyświetlanego w cyklu dok. „Portrety wojenne” (2014)[7].

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Powstańcze Biogramy - Bronisław Hellwig, www.1944.pl [dostęp 2020-01-30] (pol.).
  2. Maria Dylawerska, Elżbieta Dziembowska, Zbigniew Gąsior, Danuta Kaczyńska: Akcja na Kutscherę [w:] „Wojskowy Przegląd Historyczny” nr 4. Warszawa: 1959, s. 119.
  3. Piotr Stachiewicz: „Parasol.” Dzieje oddziału do zadań specjalnych Kierownictwa Dywersji Komendy Głównej Armii Krajowej. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1984, s. 70, 683. ISBN 83-211-0273-5.
  4. Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze. cmentarzekomunalne.com.pl. [dostęp 2019-11-18].
  5. M.P. z 1946 r. nr 103, poz. 192
  6. Ewangelicy warszawscy w walce o niepodległość Polski 1939–45. Tom pierwszy. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Mentor, 2007, s. 240. ISBN 83-909051-09.
  7. FilmPolski.pl - „Portrety wojenne”, FilmPolski [dostęp 2020-01-30] (pol.).
  8. Łukomski G., Polak B., Suchcitz A., Kawalerowie Virtuti Militari 1792 - 1945, Koszalin 1997, s. 420.
  9. Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa: Akcja Kutschera. Warszawa: Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, 1967, s. 7.Sprawdź autora:1.