Cerkiew Odnowienia Świątyni Zmartwychwstania Pańskiego w Jerozolimie w Moskwie (Priesnienskij)

Cerkiew Odnowienia Świątyni Zmartwychwstania Pańskiego w Jerozolimie, potocznie cerkiew Sławnego Zmartwychwstaniaprawosławna świątynia w rejonie Priesnienskim Moskwy, jedna z cerkwi w dekanacie centralnym eparchii moskiewskiej miejskiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.

Cerkiew Odnowienia Świątyni Zmartwychwstania Pańskiego w Jerozolimie
Храм oбновления храма Воскресения Христова в Иерусалиме
Distinctive emblem for cultural property.svg 7735299000
cerkiew parafialna
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Rosja
Miasto wydzielone  Moskwa
Miejscowość Coat of Arms of Moscow.svg Moskwa
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Eparchia moskiewska miejska
Wezwanie Odnowienia Świątyni Zmartwychwstania Pańskiego w Jerozolimie
Wspomnienie liturgiczne 13/26 września
Położenie na mapie Moskwy
Mapa konturowa Moskwy, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Cerkiew Odnowienia Świątyni Zmartwychwstania Pańskiego w Jerozolimie”
Położenie na mapie Rosji
Mapa konturowa Rosji, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Cerkiew Odnowienia Świątyni Zmartwychwstania Pańskiego w Jerozolimie”
Ziemia55°45′34,0″N 37°36′26,0″E/55,759444 37,607222

HistoriaEdytuj

Cerkiew została wzniesiona w latach 1629–1634 w sąsiedztwie starszej świątyni pod tym samym wezwaniem, zbudowanej w I połowie XVI w. Starsza cerkiew była budowlą drewnianą z jednym murowanym ołtarzem św. Elizeusza, zbudowanym w 1620 dla upamiętnienia spotkania cara Michała I z ojcem, powracającym z niewoli polskiej patriarchą moskiewskim i całej Rusi Filaretem. Gdy w 1629 drewniana świątynia spłonęła, odnowiony ołtarz zaczął funkcjonować jako odrębna cerkiew św. Elizeusza, został jednak całkowicie zniszczony w czasie pożaru Moskwy w 1812. Ruinę rozebrano w 1818, a ocalałe stoły ołtarzowe oraz ikony przeniesiono do przedsionka murowanej cerkwi Odnowienia Świątyni Zmartwychwstania Pańskiego w Jerozolimie[1].

Murowana cerkiew została uszkodzona podczas pożaru w 1717, zaś w 1812 została splądrowana przez wojska francuskie. Do jej odnawiania przystąpiono w 1816. W ciągu czterech lat do obiektu dobudowana została dzwonnica i obszerny przedsionek w stylu klasycystycznym, z wyjątkiem ostatniej kondygnacji dzwonnicy, którą wykonano w stylu barokowym. Od 1705 cerkiew posiadała drugi ołtarz św. Paraskiewy, w 1820 trzeci na cześć św. Elizeusza[1]. W końcu XIX w. teren cerkiewny otoczono ogrodzeniem z ozdobną bramą[1].

Po 1917 cerkiew nigdy nie została zamknięta. Przenoszone były do niej elementy wyposażenia likwidowanych świątyń prawosławnych, m.in. uważana za cudotwórczą ikona Matki Bożej „Poszukiwanie zaginionych” z rozebranej cerkwi Narodzenia Pańskiego oraz siedemnastowieczne wizerunku św. Nikity, świętych Kosmy i Damiana, św. Jerzego, św. Sawy Storożewskiego, kopie Koniewskiej Ikony Matki Bożej oraz Ikony Matki Bożej „Cierpiąca”[1]. Jedynie w 1922, podczas konfiskaty kosztowności cerkiewnych, z cerkwi wyniesiono cenne naczynia liturgiczne i ozdoby[1]. W budynku wielokrotnie służył patriarcha moskiewski i całej Rusi Tichon[1].

W latach 1963–1964, 1979 oraz 1982–1986 obiekt był remontowany[1].

Architektura i wyposażenieEdytuj

Cerkiew wzniesiona jest na planie czworoboku z trzema absydami ołtarzowymi. Budynek posiada jedną cebulastą kopułkę, zdobionym rzędem półokrągłych blend zdobionych półkolumienkami. Ściany cerkwi zwieńczone są rzędem półokrągłych szczytów z freskami. W narożnikach obiektu znajdują się pilastry[1].

We wnętrzu cerkwi znajdują się malowidła ścienne wykonane w połowie XIX w. Z tego samego okresu pochodzi główny cerkiewny ikonostas, w którym znajdują się również starsze ikony, w tym kopia Smoleńskiej Ikony Matki Bożej i ikona Chrystusa Pantokratora z przełomu XVII i XVIII w., jak również ikona patronalna z XIX w. i powstała w tym samym czasie kopia ikony Matki Bożej „Ukój Mój Smutek”. Na wyposażeniu świątyni przetrwały również inne starsze ikony, w tym wizerunek św. Mikołaja z XVI w. oraz dawna ikona patronalna cerkwi św. Elizeusza, na której wizerunek proroka pochodzi z XIX w., zaś otaczające go sceny z życia wycięto ze starszej ikony z przełomu XVII–XVIII w.[1]. Również ikonostasy przed ołtarzami bocznymi zostały w końcu XIX w. skonstruowane z różnych ikon będących już wcześniej na wyposażeniu obiektu[1].

PrzypisyEdytuj