Otwórz menu główne

Chrabrowo – wieś w rejonie gurjewskim obwodu kaliningradzkiego Federacji Rosyjskiej, pasażerski port lotniczy Kaliningradu.

Chrabrowo
Państwo  Rosja
Obwód  kaliningradzki
Kod pocztowy 238315
Położenie na mapie obwodu kaliningradzkiego
Mapa lokalizacyjna obwodu kaliningradzkiego
Chrabrowo
Chrabrowo
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Chrabrowo
Chrabrowo
Ziemia54°53′52″N 20°34′36″E/54,897778 20,576667
Portal Portal Rosja

Nazwa ros. Храброво (Chrabrowo, Hrabrovo), ang. Khrabrovo, lit. Pavandenė, po 1946 Chrabovas. Do 1946 nazwa niem. Powunden, wywodząca się z języka staropruskiego i oznaczająca miejsce położone nad wodą. Wieś powstała przypuszczalnie jeszcze w XIII na terenie zamieszkiwanym przez Prusów w płn.-wsch. części półwyspu sambijskiego, 24 km od Królewca, w pobliżu Zalewu Kurońskiego. Należała do biskupów sambijskich, którzy w 2 ćwierci XIV wznieśli tu jeden ze swoich zamków, zapewne staraniem Jana Clare. Było to koliste założenie obronne o średnicy 35 m, podobnie jak krzyżacki zamek w niedalekich Szakach (niem. Schaaken). Jego upadek rozpoczął się już w 2 poł. XV, budynek główny rozebrano w 1584, mury obwodowe w 1870.

Kościół parafialny św. Barbary, oddalony ok. 1 km od wsi, wzmiankowany po raz pierwszy w 1325. Powstał w latach około 1325-1350 (korpus), po połowie XIV wzniesiono prezbiterium. Jest kamienno-ceglaną gotycką jednonawową budowlą z węższym i niższym, prosto zamkniętym prezbiterium z ozdobnym szczytem i z wieżą od zachodu. Długość wnętrza wynosi 35 m. W końcu XIV wieku otrzymał bogate sklepienie gwiaździste, wsparte na przyporach wciągniętych do wewnątrz i podwyższono wieżę, zwieńczoną strzelistym hełmem. Od 1525 był ewangelicki. Przed 1945 w kościele były widoczne słabo zachowane malowidła ścienne z lat około 1370–1380 (postacie świętych), odkryte w 1924. W dawnej XV-wiecznej szafie ołtarzowej znajdowały się figury śś. Marii Magdaleny, Barbary i Elżbiety. Bogato rzeźbiony barokowy ołtarz i ambona (krąg Johanna Christopha Doebla) pochodziły z początku XVIII wieku. Wzmiankowano zdobione empory z lat 1599 i 1610, obraz Sądu Ostatecznego z ok. 1600, płyty nagrobne z XVII–XVIII wieku i organy z 1883. Po 1945 kościół był użytkowany jako klub, później, w latach 70. XX uległ daleko idącej dewastacji. Zachowane mury obwodowe bez dachów i sklepień.

W pobliżu znajdował się majątek ziemski Karmitten (wcześniej Carmitten), obecnie ros. Otradnoje (Отрадное), przed II wojną światową słynący z osiągnięć w hodowli bydła (właścicielem był Waldemar Sehmer). Wzorowo rozwiązane było tamtejsze osiedle robotnicze.

Nieopodal położony jest port lotniczy Kaliningradu o tej samej nazwie.

BibliografiaEdytuj

  • Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski (red.): Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 8, Warszawa 1887, repr. WAiF Warszawa 1977
  • Adolf Boettiche: Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Ostpreussen, H. 1, Das Samland, 2 wyd., Teichert Königsberg 1898
  • Georg Dehio: Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler, nowe opr. Ernst Gall: Deutschordensland Preussen, Deutscher Kunstverlag Berlin 1952
  • Walter Dignath, Herbert Ziesmann: Die Kirchen des Samlandes. Eine Dokumentation, Leer Rautenberg 1987, ​ISBN 3-7921-0355-9
  • Andrzej Rzempołuch, Przewodnik po zabytkach sztuki dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn: Remix, 1992, ISBN 83-900155-1-X, OCLC 833969011.
  • Dehio-Handbuch der Kunstdenkmäler West- und Ostpreussen. Die ehemaligen Provinzen West- und Ostpreussen (Deutschordensland Preussen) mit Bütower und Lauenburger Land, bearb. von Michael Antoni, München; Deutscher Kunstverlag Berlin 1993, ​ISBN 3-422-03025-5
  • Anatolij Bachtin, Gerhard Doliesen: Vergessenen Kultur. Kirchen in Nord-Ostpreussen. Eine Dokumentation, 2 wyd., Husum 1998, ​ISBN 3-88042-849-2
  • Jan Przypkowski (oprac.): Prusy Wschodnie – dokumentacja historycznej prowincji. Zbiory fotograficzne dawnego Urzędu Konserwatora Zabytków w Królewcu = Ostpreussen – Dokumentation einer historischen Provinz. Die photographische Sammlung des Provinzialdenkmalamtes in Königsberg, Instytut Sztuki PAN Warszawa 2006, ​ISBN 83-89101-44-0

Linki zewnętrzneEdytuj