Otwórz menu główne

Conrad Steinbrecht, także Konrad Steinbrecht (ur. 29 września 1849 w Tangermünde w Meklemburgii, zm. 3 lipca 1923 w Malborku, niem. Marienburg) – niemiecki konserwator zabytków, wieloletni opiekun zamku w Malborku.

Urodził się jako jeden z synów pastora ewangelickiego. Po ukończeniu gimnazjum trafił do wojska. Za bohaterstwo okazane w wojnie francusko-pruskiej w latach 1870-71 odznaczony został Krzyżem Żelaznym. Po zakończeniu wojny rozpoczął studia na wydziale architektury Akademii Budowlanej w Berlinie. Szczególny wpływ wywarł na niego profesor Friedrich Adler, znawca gotyku ceglanego w północnych Niemczech. W 1877 roku, wraz z ekipą niemieckich archeologów, trafił do Królestwa Grecji, gdzie miał możliwość zapoznać się z ich metodami pracy w trakcie badań ruin starożytnej Olimpii. W 1880 roku, po powrocie do Cesarstwa Niemieckiego, został rejencyjnym mistrzem budowlanym i rozpoczął starania o uzyskanie stypendium z fundacji Louis-Boissoneta, która ogłosiła konkurs na pracę o średniowiecznych zabytkach Torunia. W związku z tym odbył podróż naukową po dawnych Prusach Zakonnych, trafiając między innymi po raz pierwszy do Malborka (1-5 września). Rok później już jako pracownik Ministerstwa Wyznań Religijnych otrzymał to stypendium, zyskując uznanie środowiska niemieckich architektów i historyków sztuki. Jego monografia „Thorn im Mittelalter” wywarła także wielkie wrażenie na ministrze wyznań religijnych Gustavie von Gosslerze. Dlatego też 29 kwietnia 1882 powierzył on Steinbrechtowi kierownictwo Zarządu Odbudowy Zamku w Malborku.

Prace na zamku w Malborku

Nabyte w Grecji doświadczenie i metody pracy zastosowano niebawem w Malborku. Systematyczne badania archeologiczno-architektoniczne zamku zaowocowały szeregiem interesujących odkryć, które z kolei pozwoliły na opracowanie precyzyjnego programu odbudowy. Wsparty był on także na dogłębnej analizie źródeł archiwalnych i badaniach porównawczych innych, podobnych obiektów. 5 czerwca 1902 roku, po dwudziestu latach prac uroczyście otwarto odbudowany Zamek Wysoki. Pracami na Średnim i Przedzamczu Steinbrecht kierował do 1 kwietnia 1921 roku, kiedy to ze względu na zły stan zdrowia z tytułem „Oberbaurat” przeszedł na emeryturę przekazując urząd Bernhardowi Schmidowi.

Zawsze był człowiekiem skromnym i unikającym splendorów. Do historii przeszedł jego surdut i podniszczony filcowy kapelusz, z którymi nie rozstawał się nawet w czasie uroczystych wizyt cesarza Wilhelma II. Wybaczano mu jednak takie faux-pas, cieszył się bowiem zaufaniem dworu. Wyrazem tego były liczne nagrody i ordery przyznawane w dowód uznania za kierowanie pracami na zamku. Obok licznych niemieckich znalazł się wśród nich także Order Osmana nadany przez tureckiego namiestnika Egiptu w 1919 roku. W 1894 roku Uniwersytet w Królewcu obdarzył Steinbrechta tytułem doktora filozofii honoris causa, zaś Gdańska Wyższa Szkoła Techniczna – doktora inżyniera honoris causa i honorowym stopniem profesorskim.

Zmarł po jednym z silniejszych ataków apopleksji, na którą chorował kilka lat. Pochowano go na cmentarzu przy kościele św. Jerzego w Malborku. Jego grób nie zachował się, jak wszystkie tamtejsze nagrobki uległ zniszczeniu w latach siedemdziesiątych.

Prace naukowe:

  • „Thorn im Mittelalter” (1885)
  • „Preußen zur Zeit der Landmeister” (1888)
  • „Schloß Marienburg in Preußen” (1891)
  • „Die Wiederherstellung des Marienburger Schlosses” (1896)
  • „Die Hohenzollern und die Marienburg” (1902)
  • Schloß Lochstedt und seine Malereien” (1911)
  • „Die Ordensburgen der Hochmeisterzeit in Preußen” (1920)

BibliografiaEdytuj

  • Marian Arszyński, Steinbrecht Conrad, [w:] Polski słownik biograficzny konserwatorów zabytków, red. Henryk Kondziela, Hanna Krzyżanowska, z. 2, Poznań, Wydaw. Poznańskie 2006, ​ISBN 83-7177-416-8