Otwórz menu główne

Ekspedycja 50 – stała załoga Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, która sprawowała swą misję od 30 października 2016 do 10 kwietnia 2017 roku. Ekspedycja 50 rozpoczęła się wraz z odłączeniem od stacji statku Sojuz MS-01 i trwała do odcumowania od ISS statku Sojuz MS-02.

Ekspedycja 50
Emblemat Ekspedycja 50
Pojazd
Pojazd dowożący Sojuz MS-02,
Sojuz MS-03
Załoga
Zdjęcie Ekspedycja 50
Od lewej: A. Borisienko, S. Ryżykow, R. Kimbrough, T. Pesquet, P. Whitson i O. Nowicki
Dowódca Robert Shane Kimbrough
Załoga 6
Start
Miejsce startu Kosmodrom Bajkonur, Kazachstan
Początek misji rozpoczęcie Ekspedycji 50:
30 października 2016 00:35:01 UTC
Wyjście w przestrzeń kosmiczną 26 h, 8 min
Misja ISS
Lądowanie
Lądowanie zakończenie Ekspedycji 50:
10 kwietnia 2017 07:57:30 UTC
Czas trwania misji 162 dni 7 h 22 m 29 s
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna

ZałogaEdytuj

W skład załogi Ekspedycji 50 wchodziło 6 astronautów z trzech państw i agencji kosmicznych. Dowódcą ekspedycji był Amerykanin Robert Shane Kimbrough, dla którego był to drugi lot w kosmos. Wcześniej uczestniczył on w misji STS-126 wahadłowca Endeavour[1]. Kimbrough przybył na stację na pokładzie Sojuza MS-02 razem z Rosjanami Andriejem Borisienką i Siergiejem Ryżykowem. Dla Borisienki był to również drugi lot kosmiczny. Wcześniej uczestniczył on w misji Sojuz TMA-21 oraz w Ekspedycji 27 i jako dowódca w 28. stałej załodze ISS[2]. Z kolei dla Ryżykowa był to pierwszy lot w kosmos[3]. Kimbrough, Borisienko i Ryżykow przybili na ISS 21 listopada i weszli w skład Ekspedycji 49. Gdy 30 października 2016 roku Sojuz MS-01 odłączył się od stacji, zostali oni członkami Ekspedycji 50 i do 19 listopada 2016 roku byli na ISS jedynie w trójkę.

 
Sojuz MS-03 podczas manewru dokowania do stacji

Skład załogi zwiększył się do 6 osób wraz z przybyciem na stację Sojuza MS-03, na pokładzie którego znaleźli się: Oleg Nowicki, Thomas Pesquet i Peggy Whitson. Dla Rosjanina Nowickiego był to drugi lot kosmiczny, gdyż wcześniej uczestniczył w misji Sojuz TMA-06M oraz 33. i 34. stałej załodze ISS[4]. Astronauta Europejskiej Agencji Kosmicznej Francuz Thomas Pesquet odbył swój pierwszy lot kosmiczny[5]. Natomiast Amerykanka Peggy Whitson po raz trzeci znalazła się w kosmosie. Wcześniej uczestniczyła ona w misjach wahadłowca Endeavour STS-111 i STS-113 oraz misji Sojuz TMA-11, a także w Ekspedycjach 5 i 16 (jako dowódca)[6].

Załoga rezerwowaEdytuj

Załogę rezerwową stanowiły odpowiednie załogi rezerwowe Sojuza MS-02 i MS-03. Jako dublerzy pierwszej trójki załogi mianowani zostali[7]:

Powyższa trójka astronautów stanowi jednocześnie podstawowy skład załogi Sojuza MS-04 oraz Ekspedycji 51 i 52[11][12][13].

Rezerwową załogę drugiej trójki Ekspedycji 50 stanowili[14]:

Powyższa trójka astronautów stanowi jednocześnie podstawowy skład załogi Sojuza MS-05 oraz Ekspedycji 52 i 53[18][13][19].

Skład załogiEdytuj

Funkcja Pierwsza część

(30.10-19.11.2016)

Druga część

(19.11.2016-10.04.2017)

Pojazd kosmiczny, port dokujący Start,
dokowanie do ISS
odłączenie od ISS,
lądowanie
Czas misji na ISS Uwagi
Dowódca   Robert Shane Kimbrough, NASA
2. lot w kosmos
Sojuz MS-02[7],
Poisk
19 października 2016
08:05 UTC
,
21 października 2016
09:52 UTC
10 kwietnia 2017
07:57 UTC
,
10 kwietnia 2017
11:21 UTC
170 d 22 h 6 min Od 21 do 30 października 2016 w składzie Ekspedycji 49.
Inżynier pokładowy 1   Andriej Borisienko, Roskosmos
2. lot w kosmos
Inżynier pokładowy 2   Siergiej Ryżykow, Roskosmos
1. lot w kosmos
Inżynier pokładowy 3   Peggy Whitson, NASA
3. lot w kosmos
Sojuz MS-03[14],
Rasswiet
17 listopada 2016
20:20 UTC
,
19 listopada 2016
21:58 UTC
2 czerwca 2017
10:50 UTC
,
2 czerwca 2017
14:10 UTC
194 d 12 h 52 min Od 10 kwietnia w składzie Ekspedycji 51.
Inżynier pokładowy 4   Oleg Nowicki, Roskosmos
2. lot w kosmos
Inżynier pokładowy 5   Thomas Pesquet, ESA
1. lot w kosmos

Aktywność na stacjiEdytuj

Przenosiny PMA-3Edytuj

26 marca 2017 dokonano przenosin adaptera cumowniczego Pressurized Mating Adapter-3. W celu wykonania tego zadania 24 marca 2017 roku astronauci Robert Shane Kimbrough i Thomas Pesquet odbyli spacer kosmiczny w czasie którego rozłączyli przewody łączące PMA-3 ze stacją. Dwa dni później przy pomocy mechanicznego ramienia przeniesiono adapter cumowniczy z jego dotychczasowego miejsca na module Tranquility na nowe znajdujące się na module Harmony. PMA-3 został odłączony od Common Berthing Mechanism modułu Node-3 o 18:39 UTC, następnie przeniesiony przez Canadarm-2 w pobliże Node-2. O 21:21 UTC został on ponownie przyłączony do stacji na jednym z CBM modułu Harmony. Aby w pełni połączyć PMA-3 ze stacją 30 marca 2017 roku astronauci Peggy Whitson i Robert Shane Kimbrough wyszli w otwartą przestrzeń kosmiczną w celu podłączenia przewodów, a także zamontowania osłon termicznych w miejscu gdzie do tej pory znajdował się adapter cumowniczy. Przeniesienie PMA-3 związane jest z planowaną instalacją na nim adaptera IDA-3, który będzie wykorzystywany do dokowania statków kosmicznych w ramach Commercial Crew Program[20].

Spacery kosmiczneEdytuj

 
Robert Shane Kimbrough podczas opuszczania śluzy powietrznej Quest

Pierwszy spacer kosmiczny w trakcie Ekspedycji 50 odbył się 6 stycznia 2017 roku. O 11:23 UTC astronauci Peggy Whitson i Robert Shane Kimbrough w skafandrach EMU opuścili wnętrze stacji przez śluzę Quest. W trakcie tej EVA astronauci wymienili na segmencie S4 struktury kratownicowej baterię w jednym z systemów energetycznych stacji. Prace te były wykonywane w ramach projektu wymiany 48 akumulatorów niklowo-wodorkowych na 24 mniejsze, ale bardziej efektywne baterie litowo-jonowe. Dzięki temu ISS będzie miało zapewnione zasilanie dla urządzeń działających na stacji w czasie, gdy znajduje się ona w cieniu Ziemi i ogniwa słoneczne nie wytwarzają energii. Zaplanowane prace przy wymianie baterii zostały zakończone wcześniej niż planowano i dlatego zlecono astronautom dodatkowe zadania. Robert Kimbrough wykonał dokumentację fotograficzną jednego z eksperymentów znajdujących się na zewnątrz stacji, a Peggy Whitson umieściła na śluzie Quest panele ochronne przed mikrometeorytami, które w czasie późniejszych spacerów kosmicznych zostaną zamontowane na przewidzianych do tego miejscach. Astronauci zdemontowali również jeden zepsuty reflektor na zewnątrz ISS, który w późniejszym czasie ma zostać zastąpiony nowym egzemplarzem. Spacer kosmiczny zakończył się o 17:55 UTC po 6 godzinach i 32 minutach[21].

 
Peggy Whitson podczas spaceru kosmicznego

Drugi spacer kosmiczny miał miejsce 13 stycznia 2017 roku. Robert Shane Kimbrough i Thomas Pesquet w skafandrach EMU wyszli ze śluzy Quest o 11:22 UTC. Ich głównym zadaniem było dokończenie prac przy wymianie baterii, które zostały przeprowadzone w czasie poprzedniej EVA. Oprócz tego astronauci wykonali kilka prac dodatkowych na zewnątrz stacji. Spacer kosmiczny zakończył się o 17:20 UTC po 5 godzinach i 58 minutach[22].

 
Thomas Pesquet podczas serwisowania chwytaka Dextre

W trzecim wyjściu w otwartą przestrzeń kosmiczną ponownie uczestniczyli astronauci Kimbrough i Pesquet. 24 marca 2017 roku o 11:24 UTC wyszli oni ze śluzy Quest, a ich głównym zadaniem było rozłączenie przewodów na PMA-3 aby przygotować go do przeniesienia na inną część stacji. Dodatkowo zajęli się oni również nasmarowaniem końcówki chwytaka Dextre mechanicznego ramienia, wyminą kamery na zewnątrz modułu Kibō, a także dokonali inspekcji radiatorów. Spacer kosmiczny zakończył się o 17:58 UTC po 6 godzinach i 34 minutach[23].

Ostatni spacer kosmiczny Ekspedycji 50 rozpoczął się 30 marca 2017 roku o 11:29 UTC i po raz drugi odbył się on w składzie Whitson i Kimbrough. Podstawowym celem tego wyjścia było podłączenie okablowania na PMA-3 po tym jak moduł ten został przeniesiony na nowe miejsce na ISS. Następnie astronauci zajęli się instalacją osłon termicznych na module Tranquility, gdzie wcześniej znajdował się PMA-3. Podczas tej operacji jedna z osłon została nieumyślnie stracona, jednak to zdarzenie nie spowodowało zagrożenia dla astronautów i stacji. Mimo tej straty udało się z powodzeniem zakończyć instalację osłon na Common Berthing Mechanism modułu Tranquility. Ten spacer kosmiczny zakończył się o 18:33 UTC po 7 godzinach i 4 minutach. Peggy Whitson została tym samym kobietą, która spędziła najwięcej czasu w otwartej przestrzeni kosmicznej poprawiając dotychczasowy rekord Sunity Williams na 60 godzin i 21 minut w 10 EVA[24].

Lista spacerów kosmicznych podczas Ekspedycji 50Edytuj

Lp. Data Astronauci Śluza powietrzna,

skafandry

Początek Koniec Czas trwania Cele
1 6 stycznia 2017  Peggy Whitson, NASA Quest,

EMU

11:23 UTC 17:55 UTC 6 h, 32 min wymiana akumulatora na ITS, dokumentacja fotograficzną, instalacja paneli ochronnych przed mikrometeorytami, demontaż zepsutego reflektora na zewnątrz ISS.
  Robert Shane Kimbrough, NASA
2 13 stycznia 2017  Robert Shane Kimbrough, NASA Quest,

EMU

11:22 UTC 17:20 UTC 5 h, 58 min dokończenie prac przy wymianie baterii na ITS, wykonanie dodatkowych mniejszych prac na zewnątrz stacji.
  Thomas Pesquet, ESA
3 24 marca 2017  Robert Shane Kimbrough, NASA Quest,

EMU

11:24 UTC 17:58 UTC 6 h, 34 min rozłączenie przewodów na PMA-3, nasmarowanie końcówki chwytaka Dextre, wymina kamery na zewnątrz modułu Kibō, inspekcja radiatorów.
  Thomas Pesquet, ESA
4 30 marca 2017  Robert Shane Kimbrough, NASA Quest,

EMU

12:29 UTC 19:33 UTC 7 h, 4 min podłączenie okablowania na PMA-3 po jego przeniesieniu, instalacja osłon termicznych na Common Berthing Mechanism modułu Tranquility.
 Peggy Whitson, NASA

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. R. S. Kimbrough, Loty kosmiczne [dostęp 2016-07-30].
  2. A. I. Borisienko, Loty kosmiczne [dostęp 2016-07-30].
  3. Siergiej Nikołajewicz Ryżykow, lk.astronautilus.pl [dostęp 2017-04-11].
  4. O. W. Nowickij/О. В. Новицкий, Loty kosmiczne [dostęp 2016-07-30].
  5. Thomas Gautier Pesquet, lk.astronautilus.pl [dostęp 2017-04-11].
  6. P. A. Whitson, Loty kosmiczne [dostęp 2016-07-30].
  7. a b Sojuz MS-02, Loty kosmiczne [dostęp 2016-07-29].
  8. A. A. Misurkin, Loty kosmiczne [dostęp 2016-08-28].
  9. N. W. Tichonow, Loty kosmiczne [dostęp 2016-08-28].
  10. M. T. Vande Hei, Loty kosmiczne [dostęp 2016-08-28].
  11. Sojuz MS-04, Loty kosmiczne [dostęp 2016-08-28].
  12. 51. stała załoga ISS, Loty kosmiczne [dostęp 2016-08-28].
  13. a b 52. stała załoga ISS, Loty kosmiczne [dostęp 2016-08-28].
  14. a b Sojuz MS-03, Loty kosmiczne [dostęp 2016-08-28].
  15. F. N. Jurczychin, Loty kosmiczne [dostęp 2016-08-28].
  16. J. D. Fischer, Loty kosmiczne [dostęp 2016-08-28].
  17. P. A. Nespoli, Loty kosmiczne [dostęp 2016-08-28].
  18. Sojuz MS-05, Loty kosmiczne [dostęp 2016-08-28].
  19. 53. stała załoga ISS, Loty kosmiczne [dostęp 2016-08-28].
  20. Mark Garcia, Weekend Robotics Work Sets Up Thursday Spacewalk, NASA [dostęp 2017-07-29] (ang.).
  21. William Harwood, Spacewalkers continue station battery refresh with EVA, Spaceflight Now [dostęp 2017-03-01] (ang.).
  22. William Harwood, Station astronauts complete second battery swap spacewalk, Spaceflight Now [dostęp 2017-03-02] (ang.).
  23. Mark Garcia, Spacewalkers Successfully Complete Primary Tasks, NASA [dostęp 2017-07-29] (ang.).
  24. Mark Garcia, Peggy Whitson Breaks Spacewalking Record, NASA [dostęp 2017-07-29] (ang.).

Linki zewnętrzneEdytuj