Elena Łagadinowa

bułgarska działaczka społeczna i polityczna, bojowniczka ruchu oporu

Elena Atanasowa Łagadinowa ps. Amazonka (bułg. Елена Атанасова Лагадинова, Амазонка)[1] (ur. 9 maja 1930 r. w Razłogu, zm. 5 listopada 2017 r. w Sofii) – działaczka Bułgarskiej Partii Komunistycznej, bojowniczka ruchu oporu w Bułgarii podczas II wojny światowej, działaczka na rzecz praw kobiet.

Elena Łagadinowa
Елена Лагадинова
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 9 maja 1930
Razłog
Data i miejsce śmierci 5 listopada 2017
Sofia
Miejsce spoczynku Razłog
Zawód, zajęcie biolożka, działaczka partyjna
Alma Mater Akademia Rolnicza w Moskwie
Partia Bułgarska Partia Komunistyczna
Dzieci 3
Odznaczenia
Order Cyryla i Metodego (1950-1991)

ŻyciorysEdytuj

Pochodziła z ubogiej rodziny z Razłogu, jako czterolatka straciła matkę[2]. W 1944 r. jej rodzinny dom został spalony przez bułgarską żandarmerię w ramach represji antypartyzanckich (rodzina wspierała wcześniej komunistyczny ruch oporu). Czternastoletnia Elena Łagadinowa wydostała się z płonącego budynku[3] i wstąpiła razem z ojcem i braćmi Konstantinem, Asenem i Borisem[4] do antyfaszystowskiego oddziału partyzanckiego im. Nikoły Parapunowa[5]. Była najmłodszym bojownikiem bułgarskiego ruchu oporu[1][5].

Po zakończeniu wojny ukończyła studia rolnicze na Akademii Rolniczej im. Timiriaziewa w Moskwie[4]. Uzyskała doktorat w zakresie biologii, specjalizując się w badaniach genetycznych zbóż[3][5]. Staże naukowe odbywała w Szwajcarii[2] i Wielkiej Brytanii[3]. W 1959 r. za osiągnięcia w zakresie badań nad nowymi gatunkami pszenicy została odznaczona Orderem Cyryla i Metodego[2]. Do 1967 r. była pracownikiem naukowym Bułgarskiej Akademii Nauk. Od 1955 r. należała do Bułgarskiej Partii Komunistycznej[4].

W 1967 r. z polecenia władz partyjnych przerwała dotychczasową pracę, została sekretarzem Frontu Ojczyźnianego (masowej komunistycznej organizacji polityczno-społecznej) i przewodniczącą Komitetu Kobiet. Łagadinowej udało się przekonać członków Biura Politycznego Bułgarskiej Partii Komunistycznej, by w celu walki z kryzysem demograficznym wprowadzić dodatkowe uprawnienia dla matek, zamiast ustanawiać, na wzór rumuński, zakaz aborcji[3]. Dzięki jej staraniom w końcu lat 60. i w latach 70. w Bułgarii na szeroką skalę budowano przedszkola i żłobki[5]. Kobiety otrzymały również prawo do dodatku rodzinnego i nawet trzyletniego urlopu macierzyńskiego[3].

W latach 1971–1990 zasiadała w Radzie Państwa Bułgarskiej Republiki Ludowej, w pięciu kadencjach (od 1966 do 1990 r.) była deputowaną bułgarskiego Zgromadzenia Ludowego[4]. W latach 1966–1971 była kandydatem na członka Komitetu Centralnego Bułgarskiej Partii Komunistycznej, zaś od 1971 do 1990 r. – członkiem Komitetu Centralnego[4].

Elena Łagadinowa utrzymywała kontakty z organizacjami feministycznymi i kobiecymi w Afryce, Azji i Ameryce Łacińskiej. W 1985 r. była sprawozdawczynią generalną na III Konferencji w sprawie Kobiet w Nairobi (pod egidą ONZ)[3]. W latach 1985–1988 zasiadała w kierownictwie Instytutu Narodów Zjednoczonych ds. Kształcenia Kobiet (United Nations Institute for Training Women)[3].

Zmarła w 2017 r. i została pochowana na cmentarzu w Razłogu[5]. Była zamężna, miała trójkę dzieci[3].

PrzypisyEdytuj