Otwórz menu główne

Eugène Cuvelier

francuski fotograf
Eugène Cuvelier, Ferme du Parc de Courances, lata 60. XIX wieku
Eugène Cuvelier, Buki, ok. 1860
Eugène Cuvelier, Village de Rivière, lata 60. XIX wieku

Eugène-Adalbert Cuvelier (ur. 6 kwietnia 1837, zm. 31 października 1900 w Thomery) – francuski fotograf związany z kręgiem malarzy z Barbizon.

Ojciec Eugène’a, Adalbert-Auguste (1812–1871), kupiec z Arras, po amatorsku zajmował się malarstwem i fotografią. Przyjaźnił się z malarzem Camille’em Corotem, którego zapoznał z techniką cliché-verre. W historii sztuki znany jest właśnie z tego powodu, a nie za sprawą swoich fotografii, które zachowały się do dziś w niedużej liczbie i długo pozostawały niezidentyfikowane[1]. Przedstawiają one widoki miasta Arras i okolic oraz portrety.

Młody Eugène nauczył się fotografować od ojca. Ponadto pobierał nauki u dwóch malarzy z Arras: Constanta Dutilleux i Xaviera Dourlensa. Dzięki ojcu wszedł również w artystyczne środowisko – za jego sprawą zapoznał się z malarzami z Barbizon. Miejscowość tę odwiedził po raz pierwszy w 1856 r. ze swoim nauczycielem, Dutilleux. Trzy lata później Eugène poślubił Marie-Louise Ganne, córkę właścicieli karczmy w Barbizon. Świadkami na ślubie byli Camille Corot i Théodore Rousseau.

Nie jest jasne, jaki zawód wykonywał Eugène; także inne szczegóły z jego życia nie są znane. W przekazach źródłowych z lat 50. XIX w. bywa określany jako malarz, ale również jako mechanik (inżynier). Fotografią prawdopodobnie nie zajmował się w celach zarobkowych; odbitki wykonywał w niewielu egzemplarzach dla siebie i dla swoich przyjaciół, rzadko prezentując je publicznie. Brak dowodów, by kiedykolwiek prowadził atelier fotograficzne, zabiegał o rządowe zlecenia bądź publikował swoje prace[2].

Większość zachowanych fotografii jego autorstwa pochodzi z początku lat 60. XIX w. Stosował negatywy na papierze i odbitki na papierze solnym – technikę wówczas już przestarzałą, wypartą przez mokre płyty kolodionowe i papier albuminowy. Wybór bardziej pracochłonnej techniki podyktowany był walorami estetycznymi otrzymywanych w ten sposób odbitek. Tematem zdjęć Cuveliera był przede wszystkim las Fontainebleau, ukazywany z jednej strony z romantycznym podziwem dla ogromu i siły natury, a z drugiej z naturalistyczną intymnością i naciskiem na wrażenie. Światło i atmosfera znajdowały się w centrum uwagi Cuveliera, podobnie jak i Corota w późnej twórczości, a wreszcie impresjonistów[3]. Fotografie Cuveliera były bliskie malarstwu z kręgu artystów z Barbizon, a wpływy, jakie zaistniały między malarzami a fotografem, były obustronne. Przykładowo w 1861 r. Jean-François Millet zachęcał Théodore’a Rousseau do spotkania się z Cuvelierem, którego – jak pisał w liście – piękne i wykonane ze smakiem zdjęcia miał okazję oglądać[4].

Pod koniec życia Cuvelier wraz z żoną przeniósł się do Thomery, gdzie zmarł w wieku sześćdziesięciu trzech lat. Mieli jedną córkę, która zmarła bezdzietnie. Większość rodzinnych pamiątek i dokumentów została zniszczona podczas I wojny światowej. Dorobek Eugène’a znany jest dłużej i lepiej niż jego ojca, gdyż już w 1924 r. Paul Blondel przekazał kolekcję jego zdjęć do Francuskiej Biblioteki Narodowej. W latach 80. XX w. ponad sto prac Cuveliera-ojca i syna wystawili na sprzedaż we Francji spadkobiercy siostry Marie-Louise Ganne; część z nich kupiły Biblioteka Narodowa Francji i Metropolitan Museum of Art, pozostałe rozmaici kolekcjonerzy i instytucje. Drugi liczny zbiór fotografii Eugène’a znaleziono w 1989 r. w Nowej Anglii.

Twórczości obu Cuvelierów poświęcona była monograficzna wystawa w Metropolitan Museum of Art w 1996 r. Rok później wystawę prac Eugène’a zorganizowała Staatsgalerie Stuttgart; była ona prezentowana również w Musée d’Orsay.

PrzypisyEdytuj

  1. Pierwsza fotografia Adalberta Cuveliera została zidentyfikowana w 1962 r. Zob. Aaron Sharf, Camille Corot and Landscape Photography, „Gazette des Beaux-Arts” nr 59 (1962), s. 99–102. Za: Malcolm Daniel, Eugène Cuvelier: Photographer in the Circle of Corot, New York 1996, s. 14.
  2. Malcolm Daniel, Eugène Cuvelier: Photographer in the Circle of Corot, New York 1996, s. 7, 9.
  3. Malcolm Daniel, Eugène Cuvelier: Photographer in the Circle of Corot, New York 1996, s. 12–13.
  4. List Milleta do Rousseau z 31 grudnia 1861, cytowany w: Alfred Sensier, La vie et l’œuvre de Jean-François Millet, Paris 1881, s. 223. Cytat za: Malcolm Daniel, Eugène Cuvelier: Photographer in the Circle of Corot, New York 1996, s. 13.

BibliografiaEdytuj

  • Malcolm Daniel, Eugène Cuvelier: Photographer in the Circle of Corot, New York: Metropolitan Museum of Art, 1996 (dostępne również na: MetPublications).
  • Malcolm Daniel, Adalbert-Auguste Cuvelier (1812–1871) and Eugène-Adalbert Cuvelier (1837–1900) [w:] Encyclopedia of nineteenth-century photography, red. J. Hannavy, New York 2008, ​ISBN 0-415-97235-3​, s. 358–400.

Linki zewnętrzneEdytuj