Gloryfikacja Matki Boskiej

Gloryfikacja Matki Boskiej (Madonna z Dzieciątkiem) – obraz niderlandzkiego malarza Geertgena tot Sint Jansa, znajdujący się w holenderskim Museum Boijmans Van Beuningen w Rotterdamie.

Gloryfikacja Matki Boskiej
Ilustracja
Autor Geertgen tot Sint Jans
Rok wykonania ok. 14901495
Technika wykonania panel
Rozmiar 24,5 × 18,1 cm
Muzeum Museum Boijmans Van Beuningen

Geneza obrazuEdytuj

Obraz, o czym świadczy jego rozmiar, miał służyć jako przedmiot kultu zwłaszcza podczas odmawiania różańca. Natchnieniem do jego namalowania była Apokalipsa św. Jana i wizja kobiety identyfikowanej jako Matka Boska:

Potem wielki znak się ukazał na niebie:
Niewiasta obleczone w słońce
i księżyc pod jej stopami,
a na jej głowie wieniec z gwiazd dwunastu
A jest brzemienna.
I woła cierpiąc bóle i męki rodzenia
I inny znak się ukazał na niebie:
Oto wielki smok i barwy ognia,
mający siedem głów i dziesięć rogów
a na głowach jego siedem diademów
I ogon jego zmiata trzecią część gwiazd nieba
i rzucił je na ziemię.
I stanął Smok przed mającą rodzić Niewiastą, ażeby, skoro porodzi, pożreć jej dziecię. (Ap.12:1-5)

 
Fragment drugiego kręgu
 
Fragment przedstawiający czterech serafinów z kartuszami

Obraz przedstawia Marię z małym Jezusem zasiadającą na sierpie księżyca i na sylwetce smoka. Na głowie ma gwiaździstą koronę podtrzymywaną przez dwa serafiny. Korona spoczywa na girlandzie róż złożonej z pięciu białych i jednego czerwonego kwiatu, co nawiązuje do różańca i do jego koralików[1]. Wokół Matki Boskiej roztacza się blask a następnie widoczne są trzy kręgi Aniołów. Pierwszy krąg jest słabo widoczny, przyćmiony blaskiem światła. Przedstawia serafinów z sześcioma skrzydłami. Postacie nawiązują do opisu Izajasza ze Starego Testamentu, gdzie serafiny przebywały najbliżej tronu Boga. W górnej części kręgu znalazło się czterech aniołów trzymających kartusze ze słowami sans czyli Sanctus.

W drugim kręgu malarz umieścił sześć aniołów trzymających narzędzia męki: krzyż, włócznię, koronę cierniową, młot i gwoździe, słup ubiczowania oraz gąbkę z octem. Na ostatnim trzecim kręgu widoczni są aniołowie grający na różnych instrumentach muzycznych na cześć Marii. Do ich muzyki przyłącza się sam Jezus, który trzyma w dłoniach dzwonki.

BibliografiaEdytuj

  • Wolfgang Kermer: Studien zum Diptychon in der sakralen Malerei: von den Anfängen bis zur Mitte des sechzehnten Jahrhunderts: mit einem Katalog. Düsseldorf: Dr. Stehle, 1967 (Phil. Diss. Tübingen 1966), Kat.– Nr. 140 A, Abb. 180 A, 180 B
  • Patrick de Rynck Jak czytać malarstwo wyd. Universitas Kraków 2005 ​ISBN 83-242-0565-9

PrzypisyEdytuj

  1. Najczęściej po dziesięciu małych koralikach występuje jeden większy.