Grmečka korida

walka byków w Republice Serbskiej

Grmečka korida (serb. Грмечка корида) – tradycyjna nazwa walk byków w Republice Serbskiej w Grmeču.

Grmečka korida
Korida of Grmeč
Ilustracja
Grmecka korida (znaczek Jugosławia, 1987)
Miejsce Republika Serbska

HistoriaEdytuj

Walki byków odbywają się corocznie w pierwszą niedzielę po dniu św. Eliasza (serb. Ilindan), który w kościele prawosławnym obchodzony jest 2 sierpnia[1]. Pierwsza korrida miała odbyć się w 1772 roku[2]. Do wojny w 1992 roku walki odbywały się na wzgórzu Međeđa, niedaleko Sanskiego Mostu[3]. W 1997 roku, gdy ludność serbska opuściła te tereny, przenosząc się do miejscowości Oštra Luka, walki zaczęto przeprowadzać na wzgórzu Popović[3]. Władze kantonu uńsko-sańskiego od 2014 roku nie zgadzają się na organizowanie korridy w historycznym miejscu, czyli na wzgórzach Međeđa[3][4].

Walki bykówEdytuj

Wszystkie walki są podzielone na dwie kategorie: walczące byki o wadze od 500 do 800 kg każdy i walk o wadze ponad 800 kg każdy. Zgodnie z zasadami, jeśli byk potknie się, odwróci lub zacznie uciekać, następuje koniec walki[5]. Aby pojedynki były uczciwe i nie doszło do zranienia przeciwnika, rogi byków przed walką są odpowiednio spiłowane[5]. Właściciel zwycięskiego byka otrzymuje złoty medal oraz nagrodę finansową[5].

JablanEdytuj

Na początku XX wieku młody pisarz Petar Kočić napisał o walkach byków opowiadanie pt. Jablan. Bohater jego historii, bośniacki chłopiec Lujo pragnął, aby jego byk Jablan pokonał w pojedynku „cesarskiego” byka[6]. Pokonał on już wszystkie byki w okolicy, ale na walkę z „cesarskim” bykiem potrzebne było specjalne zezwolenie[6]. W jego uzyskaniu pomógł Lujo przywódca wioski. Potem odbyła się walka. Historia ta jest czytana i opowiadana w całej Bośni. Z czasem zaczęto wierzyć w autentyczność tych wydarzeń[6]. W wyniku tego zwycięzca walk byków jest nazywany Jablanem[6].

StowarzyszenieEdytuj

13 maja 2009 zarejestrowane zostało stowarzyszenie o nazwie „Grmečka korida – Međeđe brdo 1772 godina”, którego celem jest kultywowanie tradycji organizowania korridy na historycznym miejscu czyli na wzgórzu Medede[7]. Prezesem został Neno Dobrijević[7].

Grmečka korida w sztuceEdytuj

W 2016 roku o koridzie powstał film dokumentalny w reżyserii Sinišy Vidovicia pt. Bałkańska corrida[8].

W 2005 roku grmečka korida została upamiętniona na znaczku Serbskiej Poczty z Banja Luki[9]. Projekt przygotowali: Radomir Bojanić, malarz z Belgradu i Nadežda Skočajić, grafik z Belgradu[9].

PrzypisyEdytuj

  1. Рогове укрстило и снагу одмјерило осам бикова, „Glas Srpske” [dostęp 2018-03-28].
  2. Грмечка корида промијенила мјесто одржавања, Мркоња побједник • Фронтал.СРБ, „Фронтал.СРБ”, 10 sierpnia 2014 [dostęp 2018-03-28] (serb.).
  3. a b c Grmečka korida jača od zabrana, „Glas Srpske” [dostęp 2018-03-28].
  4. Зашто је забрањена корида на Грмечу, www.novosti.rs [dostęp 2018-03-28] (serb.).
  5. a b c Tradicija • Lat, postesrpske.com [dostęp 2018-03-28] [zarchiwizowane z adresu 2018-03-29].
  6. a b c d Боденье на Грмече, www.vokrugsveta.ru [dostęp 2018-03-28] (ros.).
  7. a b SLUŽBENI GLASNIK US KANTONA 2010 25. marta (.pdf) [ dostęp 2018-03-28]
  8. Your Website Title, docsag.pl [dostęp 2018-03-28] [zarchiwizowane z adresu 2018-03-29] (pol.).
  9. a b Tradition • Eng, postesrpske.com [dostęp 2018-03-28] [zarchiwizowane z adresu 2018-03-29].