Otwórz menu główne

Izrael Kahan

Izrael Kahan (1888-?) - łódzki dziennikarz, redaktor żydowskojęzycznej prasy łódzkiej

Izrael Kahan (ur. 19 września 1888 r. w Goldyndze (Kurlandia), zm. ?) - łódzki dziennikarz, redaktor żydowskojęzycznej prasy łódzkiej.

Izrael Kahan
Data i miejsce urodzenia 19 września 1888
Goldynga (Kurlandia)
Data i miejsce śmierci nieznana
nieznane
Zawód, zajęcie łódzki dziennikarz, redaktor prasy żydowskojęzycznej

Syn Szymona i Racheli Frumy, brat Lazara.

Jako 17-latek drukował korespondencje w gazecie „Hazman” i w petersburskim czasopiśmie „Frajnd”. W 1906 r. przyjechał do Warszawy i znalazł pracę w redakcji pisma „Der Weg” („Droga”), a następnie był dziennikarzem żydowskiego tygodnika „Frajtog” („Piątek”), redagowanego przez Mordechaja Spektora, oraz czasopisma „Unzer Łebn”.

Od 1908 r. mieszkał na stałe w Łodzi, zapewne sprowadzony przez wydawcę Emanuela Hamburskiego aby wszedł w skład redakcji gazety „Łodzier Togbłat”.

W 1912 r. podjął wraz z J. Gotliebem i A. Mukdonim inicjatywę wydawania gazety „Dos Morgnbłat”, która, prawdopodobnie ze względów na interwencje cenzury, ukazywała się pod zmieniającymi się tytułami „Najer Łodzier Morgnbłat” i „Łodzier Morgnbłat” do wybuchu wojny 1914 r., zaś po zajęciu Łodzi przez Niemców uzyskał zgodę na wydawanie od 15 marca 1915 r. gazety „Łodzier Fołksbłat”, od 8 czerwca 1917 r. ukazującej się pod zmienionym tytułem „Fołksbłat” (do 1920).

Chociaż oficjalnie nie widnieje w składzie redakcji nowej gazety „Najer Fołksbłat” (wydawanej w latach 1921-1939), faktycznie był jej współpracownikiem aż do momentu, gdy objął stanowisko naczelnego redaktora gazety „Łodzier Togbłat”.

Redagował również czasopisma: „Erste Jidysze Szachcajtung” (1913, ukazało się 5 numerów), „Di Handłswelt” (1921, 30 numerów) i „Łodzier Merkur” (1924, 30 numerów) oraz wspólnie z bratem Lazarem „Volksblatt” pismo żargonowe założone w 1915 r. którego redakcja w 1919 r. mieściła się przy ul. Piotrkowskiej 85[1].

W 1919 r. redagował też efemeryczne dzienniki „Judiszer Kurjer” i „Łodzier Fołksztyme” (1920) - pisma formalnie ukazujące się pod redakcją szwagierki Estery Kahan.

Był korespondentem żydowskiej prasy krajowej i zagranicznej, publikując teksty pod pseudonimami: I. Kurland, I. Goldinner, K. Izrael, I. S-n, A. Siman, A. Frumes, Iks, Ika, Kin, Ben Szymon, I. Kaufman.

Tłumaczył na jidysz H.H. Eversa Alraune, W.W. Wieriesajewa Na wojnie, P. Benoit Atlantydę.

Był autorem powieści odcinkowych drukowanych na łamach prasy.

W 1937 r. mieszkał w Łodzi przy ul. 11 Listopada (obecnie ul. Legionów) 75[2].

W 1939 r. był redaktorem naczelnym warszawskiego dziennika „Unzer Ekspres”.

Podczas bombardowania stolicy został 12 września 1939 r. ranny w głowę i ledwie uszedł z życiem. Data i miejsce śmierci nieznane.

Jego żoną była Maria z Gelbartów (ur. 18 maja 1892 w Tomaszowie Mazowieckim), córka Abrama Lewka i Rajzli Wolrauch. Mieli dzieci: Eljasza (ur. 26 grudnia 1913), Leję (ur. 15 lutego 1915) i Alinę (ur. 26 sierpnia 1924).

PrzypisyEdytuj

  1. „Informator m. Łodzi z kalendarzem na 1919” s. 252
  2. Księga adresowa miasta Łodzi i Województwa Łódzkiego (…). Rocznik 1937-1939, Zarząd Miejski w Łodzi, Łódź 1937 (?), strona 197 Dział II Wykaz mieszkańców m. Łodzi, tu „redakt. tel. 200-71”

BibliografiaEdytuj

  • Andrzej Kempa, Marek Szukalak Żydzi dawnej Łodzi. Słownik biograficzny Żydów łódzkich oraz z Łodzią związanych. Tom I A-Z, Łódź 2001, Oficyna Bibliofilów, s. 83, ​ISBN 83-87522-47-3​,
  • Marian Fuks, Prasa żydowska w Warszawie 1823-1939, Warszawa 1979,
  • Wiesława Kaszubina, Bibliografia prasy łódzkiej 1863-1944, Warszawa 1967,
  • Zofia Borzymińska, Rafał Żebrowski (red.), Polski słownik judaistyczny – dzieje, kultura, religia, ludzie, t. 1, Warszawa 2003, ​ISBN 83-7255-126-X​; t. 2, Warszawa 2003, ​ISBN 83-7255-175-8​.