Otwórz menu główne

Jadwiga Dziekońska ps. „Jadzia”, nazwisko organizacyjne Jadwiga Długołęcka (ur. 12 listopada 1916[1] (według różnych źródeł 1916, 1922[2] lub 12 listopada 1923[3], zm. 19 maja 1943[1]) – łączniczka Armii Krajowej, podporucznik.

Jadwiga Dziekońska
Jadwiga Długołęcka
„Jadzia”
Ilustracja
Pomnik w parku jej imieniem
podporucznik podporucznik
Data urodzenia 1916
Data śmierci 1943
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie

AK-Armia Krajowa

Stanowiska łączniczka Armii Krajowej
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (od 1941)

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Jadwiga Dziekońska urodziła się w Konarzycach (pow. łomżyński) i była córką Ignacego oraz Marianny (rolnicy). W Kukowie ukończyła żeńską Szkołę Rolniczą, a w Żernej (pow. wołkowyski) Uniwersytet Ludowy[1]. Działała społecznie w organizacjach młodzieży wiejskiej. W czasie okupacji była początkowo kurierką KG Polskiej Organizacji Zbrojnej na trasie KrakówRadomPoznańLublin, a łączniczką do zleceń specjalnych szefa łączności konspiracyjnej „Ligonia” w Komendzie Okręgu ZWZ-AK Białystok od października 1941[1]. Kierowała kolportażem pisma „Informacja”, wydawanym przez BIP w którym była nie mianowanym szefem propagandy. Pomagała w organizowaniu oddziałów partyzanckich oraz uczestniczyła w dywersji. 1 listopada 1942 roku była uczestniczką udanej akcji zbrojnej polegającej na uprowadzeniu z siedziby Gestapo przy ul. Sienkiewicza w Białymstoku czterech więzionych tam członków Komendy AK, których doprowadziła na „meliny” i punkty przerzutowe[1]. 19 maja 1943 r. w Białymstoku, gdy przenosiła tajny meldunek, na ulicy natknęła się na niemiecki patrol. Zniszczyła meldunek i rozpoczęła ucieczkę. Gdy do niej strzelano, rzucała w Niemców kamieniami. Zginęła podczas ucieczki.

Pochowana na cmentarzu miejskim w Białymstoku przy ul. Wysockiego pośród 12 mogił z 1920 r.

Pomnik Jadwigi Dziekońskiej znajduje się w parku im. Jadwigi Dziekońskiej w Białymstoku. Jest patronem szkoły podstawowej w Konarzycach[4].

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g Michalska 1988 ↓, s. 94.
  2. a b c Odznaczenia za zasługi bojowe i pracę konspiracyjną według Zdzisława Gwozdka
  3. Zdzisław Gwozdek Białostocki Okręg ZWZ-AK, (X 1939-I 1945), Tom 1, wyd. 1993
  4. Szkoła Podstawowa im. ppor. dh. Jadwigi Dziekońskiej ps. "Jadzia" w Konarzycach (pol.). [dostęp 2013-06-15].

BibliografiaEdytuj

  • Hanna Michalska: Słownik uczestniczek walki o niepodległość Polski 1939-1945; poległe i zmarłe w okresie okupacji niemieckiej. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1988, s. 94. ISBN 83-06-01195-3.

Linki zewnętrzneEdytuj