Otwórz menu główne

Jan Pietrzykowski

polski historyk, prawnik z Częstochowy

Jan Pietrzykowski (ur. 24 czerwca 1913 w Częstochowie, zm. 21 marca 1994 tamże) – historyk, prawnik, autor książek poświęconych przebiegowi II wojny światowej w mieście i regionie, dokumentujących martyrologię Polaków i mniejszości narodowych.

ŻyciorysEdytuj

Absolwent Gimnazjum im. R. Traugutta (1933), następnie Wydziału Prawa Uniwersytetu Warszawskiego (1938). Jako ochotnik brał udział w kampanii 1939, jesienią tego roku wstąpił do Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW) i działał w jej wydziale propagandy. W 1941 zorganizował przy ul. Jadwigi 129 w Częstochowie drukarnię i wydawał do września 1943 pismo NOW „Alarm”. Aresztowany w październiku 1943 przez gestapo. Wykupiony przez rodzinę, powrócił do pracy konspiracyjnej. Podczas okupacji niemieckiej zajmował się również m.in. pomocą też dla wysiedlonych z Poznania i Warszawy profesorów, udzielał jej np. Karolowi Stojanowskiemu, historykowi.

W latach 1945-1949 jako prokurator prowadził sprawy przeciw zbrodniarzom hitlerowskim. Podejrzewany o kontakty z powojenną konspiracją i w ramach represji za przynależność do NOW jako 36-latek przeniesiony w stan spoczynku. W 1950 został aresztowany przez UB, a choć w 1951 umorzono przeciw niemu śledztwo, uniemożliwiono mu powrót do zawodu. Na listę adwokatów został wpisany w 1956, a po 1963 został radcą prawnym i pracował jako radca aż do emerytury. Był członkiem Śląskiego Instytutu Naukowego, radnym Miejskiej Rady Narodowej w Częstochowie. Otrzymał Nagrodę im. Karola Miarki (1985)[1]. W 1990 współtworzył Stowarzyszenie Rodzina Katyńska. Zmarł w Częstochowie, pochowany na cmentarzu św. Rocha.

Publikacje książkoweEdytuj

  • Hitlerowcy w Częstochowie w latach 1939–1945 (1959)
  • Hitlerowcy przed sądem w Częstochowie (1964)
  • W obliczu śmierci. Przyczynki do historii Częstochowy w okresie hitlerowskiej okupacji (1966)
  • Łowy na ludzi. Arbeitsamt w Częstochowie (1968)
  • Akcja AB w Częstochowie (1971)
  • Hitlerowcy w powiecie częstochowskim 1939–1945 (1972)
  • Stalag 367. Obóz jeńców radzieckich w Częstochowie (1976)
  • Hitlerowskie obozy śmierci dla jeńców radzieckich na ziemi częstochowskiej (1977)
  • Walka i męczeństwo. Z wojennych dziejów duchowieństwa diecezji częstochowskiej (1939–1945) (1981)
  • Cień swastyki nad Jasną Górą. Częstochowa w okresie hitlerowskiej okupacji 1939–1945 (1985)
  • Życie okupacyjne w Częstochowie (1939–1945) (1986)
  • Jasna Góra w okresie dwóch wojen światowych (1987)
  • Oskarżałem kata Zawiercia. Proces Rudolfa Emanuela Schneidera (1987)
  • Polentumsträger. Dzieje nauczycieli na ziemi częstochowskiej 1939–1945 (1988, ze Zbigniewem Grządzielskim)
  • Tajemnice archiwum gestapo. Przyczynki do historii niemieckiej okupacji w Polsce (1989)
  • Od gestapo do bezpieki... (1991, fragmenty wspomnień)
  • Cmentarz wojenny w Olsztynie koło Częstochowy (1993)

PrzypisyEdytuj

  1. Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego, Wyróżnieni Nagrodą im. Karola Miarki [dostęp 2016-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-03].