Janusz (określenie)

wyobrażenie stereotypowego Polaka

Janusz – pejoratywne określenie osoby przejawiającej stereotypowe negatywne cechy Polaków[1]. Wyobrażany zazwyczaj jako wąsaty mężczyzna w średnim wieku, ubrany najczęściej w biały podkoszulek (zwykle na ramiączkach), noszący białe skarpety i sandały, z dużym brzuchem, często trzymający reklamówkę z dyskontu[2][3]. Ulubione rozrywki janusza to picie piwa i oglądanie telewizji. Typowy janusz często przedstawiany jest z głową małpy (nosacza sundajskiego)[4].

Nosacz sundajski w memach internetowych często stanowi wyobrażenie stereotypowego janusza

Stereotypową partnerką janusza jest grażyna, która jest nieinteligentna, ma włosy w tapirze lub ondulowane, lubi robić zakupy oraz interesuje się plotkami. Zarówno janusz, jak i grażyna wypowiadają się na tematy, o których nie mają pojęcia, są cwaniakami oraz nie znają zasad kultury[3]. Dzieci januszy i grażyn, uosabiające stereotypy na temat młodszych Polaków, takie jak np. niechęć do pracy, życie z zasiłków i roszczeniowość, to karyna i seba[5]. Niechęć do janusza jest określana jako niechęć do wszystkiego, co reprezentuje tzw. prowincjonalna Polska. Janusze spotykają się z pogardą ze strony klasy średniej i hipsterów[3].

Określenie może oznaczać również ignoranta w szerszym znaczeniu[2]. Sens ten widać w wyrażeniu „janusz biznesu”, które określa osobę próbującą zmaksymalizować krótkotrwałe korzyści oraz reprezentuje negatywne stereotypy polskich przedsiębiorców[6].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Kim jest Janusz?. takilajf.pl, 2019-03-11. [dostęp 2019-06-02].
  2. a b Janusz/janusz. sjp.pwn.pl. [dostęp 2017-11-23].
  3. a b c Ziemowit Szczerek: Traktat o Januszach. wyborcza.pl, 2016-09-10. [dostęp 2017-11-23].
  4. Bartosz Godziński: Nosacz a sprawa polska. Dlaczego małpy stały się tłem do popularnych memów o Polakach?. natemat.pl, 2017-06-21. [dostęp 2018-07-25].
  5. Artur Bartkiewicz: Janusz i Grażyna, czyli kpiny z rodaków w internecie. rp.pl, 2017-10-14. [dostęp 2019-08-15].
  6. Dorota Kalinowska: Janusz biznesu, cwaniak, złodziej i wyzyskiwacz? Portret polskiego przedsiębiorcy (ROZMOWA). wiadomosci.dziennik.pl, 2016-06-04. [dostęp 2017-11-23].