Otwórz menu główne

Juliusz Szczęsny Batura

polski grafik, twórca ekslibrisów

Juliusz Szczęsny Batura (ur. 20 listopada 1953 w Augustowie). Z wykształcenia jest matematykiem, po studiach pracował jako bibliotekarz, lecz zawsze zajmował się twórczością plastyczną. W 1986 Ministerstwo Kultury i Sztuki doceniając jego talent i zaangażowanie w dziedzinie plastyki nadało mu uprawnienia do wykonywania zawodu artysty grafika. Mieszka w Augustowie.

Juliusz Szczęsny Batura
Ilustracja
Juliusz Szczęsny Batura
Data i miejsce urodzenia 20 listopada 1953
Augustów
Zawód, zajęcie matematyk, plastyk
Juliusz Szczęsny Batura na otwarciu swojej wystawy ekslibrisów w 2007 r. w Widzewskiej Galerii Ekslibrisu w Łodzi (autor czwarty z prawej)
Juliusz Sz Batura portret 7 maja 2019 w WGE fot M Z Wojalski
Juliusz Szczęsny Batura z żoną Blanką 7 maja 2019 na otwarciu swojej wystawy w Widzewskiej Galerii Ekslibrisu, autor zdjęcia Mirosław Zbigniew Wojalski
Otwarcie 102 wystawy w WGE Batura 7 maja 2019 zdjęcie rodzinne fot M Z Wojalski
Ryszard Bandosz i Juliusz Szczęsny Batura dwaj twórcy ekslibrisów w WGE 7 maja 2019 fot M Z Wojalski
Widzewska Galeria Ekslibrisu w Łodzi 7 maja 2019 uczestnicy otwarcia wystawy Juliusza Szczęsnego Batury, za aparatem fotograficznym żona Blanka Batura, autor zdjęcia Mirosław Zbigniew Wojalski

Spis treści

Charakterystyka twórcyEdytuj

Miarą sukcesu Juliusza Szczęsnego Batury jest umieszczenie jego biogramu, portretu i listy opus w prestiżowej encyklopedii ekslibrisu Encyclopaedia Bio-Bibliographical of the Art of the Contemporary Ex-Libris w edycji 1996 wydanej w Portugalii w 5 językach. Jest on jednym z 14 opisanych tam twórców ekslibrisów z kilku krajów 3 kontynentów, jedynym Polakiem. Zamieszczono jego portret, reprodukcje 22 prac, z czego jedna na okładce wydawnictwa. Autorem biogramu jest Mirosław Zbigniew Wojalski. W roku 2008 zamieszczono informację o nim, fotografię twórcy i reprodukcje 10 prac w X Tomie Contemporary International Ex-Libris Artists, wydanym w Portugalii.

Był instruktorem plastyki w ZPPP (Młodzieżowy Dom Kultury) w Suwałkach. Uczył także plastyki w społecznej szkole w Augustowie. Równolegle z pracą zawodową zajmował się projektowaniem scenografii dla dziecięcych teatrzyków lalkowych prowadzonych przez żonę Blankę, wykonywał także kukiełki i maski.

Klasyfikacja prac graficznychEdytuj

Ekslibrisy jego cechują się niezwykłym indywidualnym piętnem. Ten, kto raz widział jego ekslibrisy, ten przy następnym spotkaniu z nimi nieomylnie rozpozna je wśród wielu innych [1].

Trudno niezwykle je klasyfikować, ocenić, każdy z nich bowiem jest inny, ale ze wszystkich emanuje wewnętrzne ciepło, humanizm, radość, pogoda ducha, przekazane w specyficznej formie ludycznej, w konwencji bajkowej, o ostro zarysowanych konturach i liniach [2].

Przedstawiają i fantastyczne stwory i znany nam zwierzyniec, choć nieczęsto w postaci realistycznej. Rozpoznać jednak można ptaki (bodaj najwięcej), ryby, motyle, konie, psy, koty, smoki etc.W twórczości Juliusza Szczęsnego Batury widzimy ogromne bogactwo zwierząt, roślin, kwiatów, ale jest też całe bogate instrumentarium świata techniki służącej człowiekowi – lokomotywa, balon, samolot, helikopter, pojazd kosmiczny, rower, zabawki mechaniczne, aparat fotograficzny, także wiatrak i przeróżne budowle etc. I oczywiście są też ludzie. Kobiety z instrumentami muzycznymi i bez, "baby-ryby" czyli syreny, amazonki etc. Głównie kobiety, choć widzimy listonosza, ułana, pilota i mnóstwo innych egzemplifikacji "męskich" zawodów.

Również ekslibrisy okazjonalne np. dla papieża Jana Pawła II z okazji jego pielgrzymek po Polsce, dla Dzielnicowego Domu Kultury "Kraków Podgórze" (mającego duże osiągnięcia w dziedzinie propagowania ekslibrisu podobnie jak Dom Kultury "502" w Łodzi) i działającego tam Andrzeja Znamirowskiego, animatora i propagatora ekslibrisów[3].

Wykonał wiele ekslibrisów dla licznych przedstawicieli świata kultury i instytucji kultury a także nauczycieli i szkół.

Większość ekslibrisów w pierwszych prawie dwudziestu latach to linoryty oznaczane jako X3, ale od połowy 1999 dużo plastikorytów oznaczanych jako X6 (stemple w pleksiglasie).

Wykonał 1405 ekslibrisów do maja 2019 r. (Tomasz Suma w swoim portalu internetowym ekslibrispolski zamieścił dokładny wykaz do roku 1994 do nr op. 309) [4]

Wystawy i konkursyEdytuj

Ekslibrisy jego autorstwa były wystawiane wielokrotnie na wystawach w kraju i poza granicami. Uczestniczył w ponad 100 zbiorowych wystawach i konkursach na ekslibris, nierzadko uzyskując zaszczytne laury. Wystawy i konkursy krajowe a także międzynarodowe.

Miał ponad 50 wystaw indywidualnych m.in. w Galerii Ekslibrisu w Krakowie, Warszawskiej Galerii Ekslibrisu w Warszawie, galeriach w Augustowie i wielu miastach Polski, także w Łodzi w Łódzkim Domu Kultury w 1991 i w Widzewskiej Galerii Ekslibrisu w Łodzi w 1994 [5], w 2001[6] z okazji 20-lecia działalności artystycznej [7]. W 2007 (22 maja-3 października 2007) była duża wystawa, 65., jego ekslibrisów w Łodzi, także w Widzewskiej Galerii Ekslibrisu [8] oraz w 2012 77. wystawa: Ekslibrisy z lat 2007-2012 („Tysiąc znaków”)[9]. Aktualna wystawa 7 maja - 7 października 2019 jest 102. wystawą i eksponowane są 102 ekslibrisy z lat 2017-2019 z jego dorobku ponad 1400 ekslibrisów, głównie linorytów (wiele dwubarwnych) ale i plastikorytów o różnorodnej tematyce rysunku. 12-stronicowy katalog ​ISBN 978-83-88638-82-4​ zawiera 32 reprodukcje prezentowanych ekslibrisów i ich spis oraz portret autora a także informację o Galerii.

Miał kilka wystaw indywidualnych poza granicami kraju m.in. w Druskiennikach, w Kupiszkach i Wilnie (Instytut Polski Uniwersytetu Wileńskiego) na Litwie, dwie w Aktube w Kazachstanie i dwie indywidualne wystawy w Stanisławowie (Ivano-Frankivsku) na Ukrainie.

Był organizatorem i współorganizatorem konkursów na ekslibris dla dzieci i młodzieży. Był organizatorem wystaw ekslibrisów w swoim środowisku, często wystaw ogólnopolskich a nawet z udziałem twórców zagranicznych.

PublikacjeEdytuj

Poczesne miejsce w jego twórczości plastycznej zajmuje ilustrowanie książek dla dzieci. Zilustrował m.in. Porwanie w Tiuturlistanie, Białowieskie opowieści, Korona i miecz, Kwiatki św. Franciszka, Opowieści ludu Hausa i szereg innych, a także podręcznik matematyki.

Interesuje się baśniami i mitami różnych narodów, religią i filozofią, etnologią etc. i emanuje to wyraźnie z jego prac graficznych. „Niespiesznie ale z zaciekawieniem czekam, co też mi życie jeszcze przyniesie” – twierdził przed laty autor [10].

VariaEdytuj

Obecnie na emeryturze, ale nie zaniechał twórczości ekslibrisowej i pracy dydaktycznej z młodzieżą.

W 2006 jego zbiory ekslibrisów stały się własnością Miasta Augustowa.

PrzypisyEdytuj

  1. http://www.kulturalna.warszawa.pl/mobile/wydarzenia,1,193593,Juliusz_Szcz%C4%99sny_Batura_w_Warszawskiej_Galerii_Ekslibrisu.html?locale=pl_PL [dostęp 7 cze 2018]
  2. http://ckpodgorza.pl/juliusz-szczesny-batura.html[dostęp 7 cze 2018]
  3. https://um.suwalki.pl/dla-mieszkanca/kultura/suwalska-galeria/juliusz-szczesny-batura/ [dostęp 7 cze 2018]
  4. http://ekslibrispolski.pl/?page_id=2677 [dostęp 16 06 2018]
  5. „Wystawa autorska Juliusza Szczęsnego Batury” 17 maja-15 września 1994
  6. Juliusz Szczęsny Batura. Ekslibrisy. Katalog wystawy, 2001, ​ISBN 83-86699-31-0
  7. „Juliusz Szczęsny Batura. Ekslibrisy 2001”
  8. Juliusz Szczęsny Batura. Ekslibrisy. Katalog wystawy, 2007, ​ISBN 83-86699-55-8
  9. Juliusz Szczęsny Batura. Ekslibrisy z lat 2007-2012. Katalog wystawy, 2012, ​ISBN 978-83-86699-57-5
  10. „Juliusz Szczęsny Batura. Ekslibrisy. Katalog wystawy” s 7