Otwórz menu główne

Kamienica przy Rynku 39-40 we Wrocławiu

budynek we Wrocławiu

Kamienica przy Rynku 39-40kamienica na wrocławskim rynku, na jego wschodniej pierzei, na tzw. stronie Zielonej Trzciny (niem. Grüne-Rohr-Seite) lub Zielonej Rury, dawniej dom handlowy Louis Lewy.

Kamienica przy Rynku 39-40
Dom handlowy Louis Lew
Obiekt zabytkowy nr rej. A/2692/276 z 30.12.1970[1]
Ilustracja
Kamienica przy Rynku 39-40
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Adres Rynek 39-40
Rozpoczęcie budowy XIV wiek
Zniszczono 1945
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Kamienica przy Rynku 39-40
Kamienica przy Rynku 39-40
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kamienica przy Rynku 39-40
Kamienica przy Rynku 39-40
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Kamienica przy Rynku 39-40
Kamienica przy Rynku 39-40
Ziemia51°06′33,28″N 17°01′59,43″E/51,109244 17,033175

Spis treści

Historia i architektura kamienicyEdytuj

 
Kamienice 39 i 40 tuż przed rozbiórką w 1904 roku z widocznym ogromnym banerem wielkiej wysprzedaży towarów (w tle ówczesne hełmy wież katedry św. Marii Magdaleny)
 
Późnogotyckie sklepienie w sieni kamienicy nr 39

Dom handlowy Louis Lewy, otwarty w 1904 roku, powstał w miejsce dwóch kamienic nr. 39 i 40 o średniowiecznym rodowodzie.

Kamienica nr 39Edytuj

Kamienica nr 39 był późnogotyckim budynkiem datowanym na pierwszą połowę XVI wieku. Jej sień przykryta była sieciowym żebrowym sklepieniem. Na początku XVI wieku budynek był trzykondygnacyjny. W jego fasadzie okna drugiej i trzeciej kondygnacji miały kształt prostokątny o gotyckich profilach i rzeźbionych podokiennikach i nadokiennikach[2]. Sień frontowa przykryta była sklepieniem sieciowym, żebrowym[3]. Wejście frontowe ozdabiał portal z ok. 1600 roku a tablica umieszczona w archiwolcie pochodziła ze starszego okresu[2]. W 1711 został przebudowany i nadano mu barokową formę z dwukondygnacyjnym szczytem o trójkątnym tympanonie.

Kamienica nr 40Edytuj

Kamienica nr 40 na początku XVII wieku została gruntownie przebudowana; miała cztery kondygnacje, trzyosiową fasadę zakończoną wystającym gzymsem nad płaską kondygnacją strychową. Do 1904 roku budynek nr 40 znany był pod nazwą kamienica „Pod Czarnym Krzyżem”. Od początku lat 70. XIX wieku miała w niej siedzibę firma konfekcyjna Louis Lewy Jr., sprzedająca i produkująca płaszcze damskie[4].

Dom handlowy Louis LewyEdytuj

W 1904 roku obie kamienice 39 i 40 zostały wyburzone, a w ich miejsce wzniesiono na planie wydłużonego prostokąta nowy dom handlowy z wewnętrznym dziedzińcem w części tylnej, według projektu spółki architektoniczno-wykonawczej Schlesinger & Benedickt. Nowy budynek miał pięć kondygnacji i pokryty był dwuspadowym dachem kalenicowym. Budynek wzniesiono na szkieletowej konstrukcji słupowo-ryglowej, dzięki czemu jego wnętrza można było dostosować do funkcji handlowej, jak i produkcyjnej. Fasada parteru została w pełni przeszklona, wejście znajdowało się między przeszklonymi gablotami i tworzyło dwa krótkie pasaże. Sześcioosiowa fasada uzewnętrzniała konstrukcję budynku: na dwóch kolejnych kondygnacjach elewacji znajdowały się duże okna wystawowe; czwarta kondygnacja miała wysokie okna łukowe. Czwarte piętro i piętra szczytowe zajmował ogromy produkcyjny zakład odzieżowy Lewy’ego. Fasada zakończona była dwoma bliźniaczymi, neomanierystycznymi szczytami, nawiązującymi do wcześniejszych kamienic; pomiędzy nimi umieszczono figurkę Merkurego[4].

W 1929 roku dom handlowy został rozbudowany od strony ul. Wita Stwosza [4]. Dwukondygnacyjną wówczas kamienicę przy ul. Wita Stwosza 3 przebudowano według projektu Hermanna Wahlicha, dodano do niej dwie cofnięte uskokowo kondygnacje, a fasadzie nadano modernistyczną formę[5].

W 1938 roku Dom Handlowy został przemianowany na Geschäftschaus „Hünter”[6].

Po II wojnie światowejEdytuj

Podczas działań wojennych w 1945 roku budynek nie został zniszczony. Od 1945 roku mieścił się w nim Dom Mody i Zakłady Przemysłu Odzieżowego „Elegancja”. W latach 90. zmieniono układ wejść i w skrajnych osiach dodano dwa pseudorenesansowe portale. W latach 1997–2002 w kamienicy znajdował się „British Home Stores” (BHS), od 2002 roku na parterze znajduje się restauracja „Sphinx”[6], a na wyższych piętrach lokale usługowe i biurowe[5].

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Jan Harasimowicz: Encyklopedia Wrocławia. Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006. ISBN 83-7384-561-5.
  • Rafał Eysymontt, Jerzy Ilkosz, Agnieszka Tomaszewicz, Jadwiga Urbanik (red.): Leksykon architektury Wrocławia. Wrocław: Via Nova, 2011.
  • Olgierd Czerner: Rynek wrocławski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1976.