Kosmos 11K65M

Kosmos 11K65M, również Kosmos 3M (ros. Космос 3M) – radziecka, obecnie rosyjska, dwustopniowa rakieta nośna. Używana od lat 60 XX wieku, do 2010 r. Jedna z najdłużej używanych rakiet kosmicznych. Rakiety tego typu startowały ponad 400 razy[1]. Powstała z przebudowy pocisku balistycznego R-14.

Kosmos 11K65M
Kosmos 3M, C-1, SL-8, Skean
Rodzina rakiet nośnych Kosmos
Ilustracja
Producent ZAO Puskowyje Usługi (Rosja); NPO Polot (ZSRR) i KB Jużnoje (Ukraina)
Koszt wystrzelenia 10 mln USD (według kursu z 1999)
Data pierwszego startu 15 maja 1967
Data ostatniego startu 27 kwietnia 2010
Statystyki
Wszystkie starty 446
Udane starty 426 (96%)
Nieudane starty 20
Zdolność wynoszenia 1500 kg na orbitę o wys. 250 km i nachyl. 51,6°
775 kg na orbitę o wys. 800 km, nachyl. 51,6°, synchroniczną ze Słońcem
Siła ciągu przy starcie 1486 kN
Wymiary
Długość 32,40 m
Średnica 2,4 m
Masa całkowita 109 000 kg
Stopnie rakiety
Stopień 1. 1 x Kosmos-1
Stopień 2. 1 x Kosmos-2

Na Kosmodromie w Plesiecku 26 czerwca 1973 roku nastąpiła eksplozja rakiety podczas opróżniania zbiorników z paliwa i utleniacza po przerwanej procedurze startowej. Śmierć poniosło 9 żołnierzy obsługi[2].

11K65M posłużyła między innymi do wyniesienia na orbitę sztucznych satelitów ABRIXAS i SAR-Lupe 4.

PrzypisyEdytuj

  1. Chronologia startów dostępna w Encyclopedia Astronautica i Loty Kosmiczne
  2. Катастрофа 1973, kik-sssr.ru [dostęp 2019-12-15].

BibliografiaEdytuj