Małe trolle i duża powódź

powieść Tove Jansson

Małe trolle i duża powódź (szw. Småtrollen och den stora översvämningen) – powieść Tove Jansson, pierwsza z serii książek o Muminkach, opublikowana w 1945 roku.

Małe trolle i duża powódź
Småtrollen och den stora översvämningen
Autor Tove Jansson
Typ utworu powieść dla dzieci
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Finlandia
Język szwedzki
Data wydania 1945
Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego 1995
Wydawca Nasza Księgarnia
Przekład Teresa Chłapowska

GenezaEdytuj

Tove Jansson zaczęła pisać książkę zimą 1939 roku, mając ochotę napisać bajkę; bohaterem jej uczyniła Muminka, którego postaci podówczas używała do sygnowania rysunków satyrycznych. Niedokończone opowiadanie przeleżało do 1945, kiedy za radą przyjaciela je dokończyła i sporządziła ilustracje. Wedle samej autorki jest inspirowane książkami Verne'a (motyw poszukiwania ojca z Dzieci kapitana Granta) i Carlo Collodiego[1]. Opublikowana pod koniec II wojny światowej książka odbija niepokój wojny, panujący także w rodzinie Janssonów (jeden z braci Tove był żołnierzem na froncie)[2]. Jest to widoczne m.in. w ilustracjach, utrzymanych w ciemnych i stonowanych kolorach, odmiennych od późniejszych publikacji autorki. Była to pierwsza książka opowiadająca o Muminkach, jednak uważa się ją za zapowiedź serii, jako że większość głównych postaci pojawia się dopiero w kolejnej książce Kometa nad Doliną Muminków[3] (aczkolwiek w Dużej powodzi występuje mały stworek, prototyp Ryjka)[4]. W języku polskim książka ukazała się po raz pierwszy w 1995 roku w tłumaczeniu Teresy Chłapowskiej[5].

FabułaEdytuj

Mamusia Muminka oraz Muminek podróżują w poszukiwaniu Tatusia Muminka, który zagubił się podczas wędrowania z Hatifnatami. Dołącza do nich mały zwierzaczek (późniejszy Ryjek). Podczas drogi przez moczary zostają zaatakowani przez wielkiego węża, ratuje ich piękna młoda dziewczyna ze świecącymi niebieskimi włosami o imieniu Tulippa. Razem z Tulippą docierają w góry, gdzie stary człowiek zaprasza, by zamieszkali w domu, który wraz z ogrodem stworzony jest w całości ze słodyczy. Kiedy jednak uświadamiają sobie, że słońce w tym ogrodzie zostało zastąpione przez gigantyczną lampę, a słodycze nie mogą zastąpić im normalnego jedzenia, decydują się wyruszyć ponownie w drogę i docierają do plaży. Na plaży Mamusię Muminka atakuje mrówkolew, ale Muminkowi i pozostałym udaje się ją uratować. Po spotkaniu grupy Hatifnatów dołączają do nich na ich statku, na którym przeżywają wielką burzę[6].

Po rozstaniu z Hatifnatami spotykają chłopca o rudych włosach, mieszkającego w latarni morskiej. Tulippa decyduje się z nim zostać, lecz pozostali wędrują dalej, gdyż od chłopca dowiadują się, że widział on niedawno poszukiwanego Tatusia. Długa ulewa powoduje powódź; płynąc przez zalaną okolicę na fotelu, znajdują wiadomość w butelce od jakiegoś muminka, któremu woda zabrała dom i który ledwie się uratował. Ostatecznie, gdy woda opada, udaje im się odnaleźć Tatusia Muminka (który był nadawcą listu). Ponownie zjednoczona rodzina Muminków i mały zwierzaczek znajdują dom, zbudowany przez Tatusia oraz przeniesiony przez powódź do małej dolinki, i decydują się w nim zamieszkać[6].

PrzypisyEdytuj

  1. Tove Jansson, Małe trolle i duża powódź, Nasza Księgarnia, 1995, s. 5, ISBN 83-10-10194-5.
  2. Mark Bosworth, The Moomins in love and war, „BBC News”, 13 marca 2014 [dostęp 2019-01-02] (ang.).
  3. Moomin history (ang.). www.moomin.com. [dostęp 2019-01-26].
  4.   Alison Flood, Moomins’ first adventure reaches UK, „The Guardian”, 16 października 2012, ISSN 0261-3077 [dostęp 2019-01-02] (ang.).
  5. Katalog Biblioteki Narodowej.
  6. a b Tove Jansson, Małe trolle i duża powódź, Nasza Księgarnia, 1995, ISBN 83-10-10194-5.