Otwórz menu główne

Michał Kryspin Pawlikowski (ur. 25 października 1893 w miejscowości Pućków, zm. 30 maja 1972, Maui (Hawaje) – polski pisarz emigracyjny. Znawca prawa łowieckiego i obyczajów myśliwskich; dziennikarz wileńskiego „Słowa”, w którym prowadził dodatek łowiecki pt. „Gdzie to, gdzie zagrały trąbki myśliwskie”; felietonista, krytyk literacki, autor gawęd, wspomnień i prozy autobiograficznej.

Michał K. Pawlikowski
Data i miejsce urodzenia 25 października 1893
Pućków n. Berezyną, powiat ihumeński[1], koło Świsłoczy
Data i miejsce śmierci 30 maja 1972
Maui, Hawaje
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura
Ważne dzieła
  • Dzieciństwo i młodość Tadeusza Irteńskiego
  • Wojna i sezon
Odznaczenia
Krzyż Zasługi

ŻyciorysEdytuj

Polski pisarz, publicysta wileńskiego „Słowa”, określany jako „kronikarz Wielkiego Księstwa Litewskiego”, pochodził z Mińszczyzny. Urodził się w majątku Pućków (lub Pucków, obecnie Putkowo na Białorusi, Baćków jest wymyśloną nazwą używaną w literaturze wspomnieniowej MKP) na lewym brzegu Berezyny, niespełna 20 km na północ od Świsłoczy, w otoczeniu prawosławnego chłopstwa i polskich katolickich zaścianków kresowych. Ojciec był adwokatem, prezesem Towarzystwa Kredytowego w Mińsku. W roku 1913 ukończył w Mińsku gimnazjum państwowe. Do roku 1917 studiował prawo w Piotrogrodzie. Studia ukończył w latach 1923 – 1924 w Warszawie. Podczas wojny polsko–bolszewickiej był sekretarzem zarządu miasta Mińsk, służył w 19 myśliwskiej eskadrze lotniczej. Po zakończeniu studiów do roku 1938 mieszkał w Wilnie, pracował w Urzędzie Wojewódzkim, współpracował z redakcją jednego z najbardziej opiniotwórczych w ówczesnej Polsce dzienników wileńskiego Słowa, jako felietonista i redaktor myśliwskiego dodatku miesięcznego pod tytułem „Gdzie to, ach gdzie zagrały trąbki myśliwskie?” Był wiceprezesem Towarzystwa Łowieckiego Województwa Wileńskiego. Zainteresowania myślistwem znalazło odzwierciedlenie w jego publikacjach w postaci barwnych opisów polowań, zwyczajów łowieckich i przyrody Kresów.

W latach 1939 – 1940 współpracował z „Gazetą Codzienną” wydawaną przez Józefa Mackiewicza. Jeszcze przed wkroczeniem wojsk sowieckich do Wilna w czerwcu 1940 roku udało mu się przedostać do Szwecji, w 1943 roku zamieszkał w Londynie, a w 1949 przeniósł się do USA. W latach 1951 – 63 był lektorem języków polskiego i rosyjskiego na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. M.K. Pawlikowski wiele publikował w czasopismach emigracyjnych, a jego najważniejsze dzieła to dwie powieści autobiograficzne „Dzieciństwo i młodość Tadeusza Irteńskiego” oraz „Wojna i sezon”. W roku 1971 wydał zbiór 31 felietonów powstałych na emigracji w latach 1949–1969 pt. „Brudne niebo”. Zmarł i pochowany jest na Hawajach.

Publikacje książkoweEdytuj

  • Dzieciństwo i młodość Tadeusza Irteńskiego. Powieść, Londyn 1959, Łomianki 2010
  • Wojna i sezon. Powieść, Paryż 1965, Warszawa 1989 (drugi obieg), Wilno 2008, Łomianki 2011
  • Brudne niebo, Londyn 1971, Wilno 2010
  • Sumienie Polski i inne szkice kresowe, Łomianki 2014

BibliografiaEdytuj

  • Józef Mackiewicz, Ostatnie dni Wielkiego Księstwa, "Kultura" 1960, nr 4 (160).
  • Józef Mackiewicz, Michał K. Pawlikowski, "Wiadomości" 1972, nr 34 (1377).
  • Krzysztof Ćwikliński, Twórczość, której nie znamy. Kilka uwag o pisarstwie Michała K. Pawlikowskiego, [w:] Powroty w zapomnienie. Dekada literatury emigracyjnej 1989-1999, red. B. Klimaszewski, W. Ligęza, Kraków 2001.
  • Piotr Rambowicz, Ostatni myśliwy Wielkiego Xięstwa Litewskiego, "Kresy" 2005, nr 4 (64).
  • Piotr Zychowicz, Niepoprawny kronikarz Wielkiego Księstwa, "Rzeczpospolita - PlusMinus" 2010, nr 33 (914)
  • Piotr Rambowicz, "Wobec gawędy.O emigracyjnej twórczości Michała K. Pawlikowskiego", Łomianki 2016.

PrzypisyEdytuj