Mistrzostwa Armenii w piłce nożnej mężczyzn

Mistrzostwa Armenii w piłce nożnej mężczyzn (orm. Հայաստանի տղամարդկանց ֆուտբոլի առաջնություն, Hajastani tghamardkanc’ futboli arradżnut’jun) – rozgrywki piłkarskie, prowadzone cyklicznie – corocznie lub co sezonowo (na przełomie dwóch lat kalendarzowych) – mające na celu wyłonienie najlepszej męskiej drużyny w Armenii.

Historia

edytuj

Mistrzostwa Armenii w piłce nożnej oficjalne rozgrywane są od 1992 roku. Obecnie rozgrywki odbywają się w wielopoziomowych ligach: Barcragujn chumb, Araczin chumb, Jerkrord chumb oraz niższych klasach regionalnych.

Po rewolucji październikowej 1917 w Rosji na Armenię z zachodu i wschodu napadli Turcy. W 1920 roku Turcja zajęła większość jej terytorium, bolszewicy wcielili pozostałą część do Związku Radzieckiego. 29 listopada 1920 została utworzona Armeńska SRR, która była częścią państwa radzieckiego przed powstaniem ZSRR 30 grudnia 1922, od 12 marca 1922 razem z Gruzją i Azerbejdżannem wchodziła w skład ZSRR jako część Zakaukaskiej Federacyjnej SRR, a 5 grudnia 1936 weszła w skład ZSRR bezpośrednio.

Pierwsza edycja mistrzostw Zakaukaskiej FSRR startowała w sezonie 1924, w której 3 drużyny z republik zakaukaskich walczyły o tytuł mistrza. Jednak w pierwszej edycji mistrz nie został wyłoniony. W kolejnych dwóch edycja 1926 i 1927 reprezentacja Azerbejdżańskiej SRR zdobyła mistrzostwo Zakaukaskiej FSRR. Następnie rozgrywki z przerwami organizowane były do 1935 roku.

W 1925 ormiańscy uchodźcy z Turcji założyli w Erywaniu pierwszy na terenie Armenii klub piłkarski Nairi, w 1934 roku w Giumri powstał Karmir Drosz, a potem następne. W 1934 po raz pierwszy startowały mistrzostwa wśród klubów. Potem od 1936 mistrzostwa Armeńskiej SRR rozgrywane spośród drużyn towarzystw sportowych pomiędzy ormiańskimi zespołami, które nie uczestniczyli w rozgrywkach Mistrzostw ZSRR. W sezonie 1941 mistrzostwa Armeńskiej SRR zostały zawieszone tak jak w końcu czerwca nastąpiła okupacja niemiecka. W 1945 ponownie startują mistrzostwa Armeńskiej SRR. W latach 1990–1991 mistrzem Armeńskiej SRR zostawał klub, który zwyciężał w Drugiej Niższej Ligie, strefie 2 (ormiańskiej) Mistrzostw ZSRR. To nie były pełnowartościowe mistrzostwa tak jak najlepsze kluby kraju uczestniczyły w mistrzostwach ZSRR.

W lipcu 1990 Armenia ogłosiła niepodległość, potwierdzoną w referendum 21 września 1991.

Po założeniu ormiańskiej federacji piłkarskiej – HFF w 1992 roku, rozpoczął się proces zorganizowania pierwszych rozgrywek o mistrzostwo Armenii. W sezonie 1992 startowała pierwsza edycja rozgrywek o mistrzostwo kraju[1]. W Barcragujn chumb (Wyższa Liga) 24 drużyn walczyło systemem ligowym w dwóch grupach o tytuł mistrza kraju. W drugiej rundzie po 6 najlepszych zespołów zmagały się w grupie mistrzowskiej. Szirak Giumri i Homenetmen Erywań ex aequo zostali mistrzami Armenii.

Mistrzowie i pozostali medaliści

edytuj
Nieoficjalne:

Mistrzostwa Zakaukaskiej FSRR oraz Armeńskiej SRR

edytuj
1922–1991 Mistrzostwa ZSRR


Sezon K T Mistrz Wicemistrz III miejsce Br. Król strzelców Uwagi
Mistrzostwa Zakaukaskiej FSRR w piłce nożnej (ros. Чемпионат Закавказской СФСР по футболу)
1924     nie wyłoniono, 3 drużyny
1925     nie rozgrywano
1926     1 Azerbejdżańska SRR ? ? ? ? 3 drużyny
1927     2 Azerbejdżańska SRR ? ? ? ? 3 drużyny
1928     1 Gruzińska SRR ? ? ? ? 3 drużyny
1929–1933     nie rozgrywano
1934     2 Gruzińska SRR ? ? ? ? 3 drużyny
1935     3 Gruzińska SRR ? ? ? ? 3 drużyny
Mistrzostwa Armieńskiej SRR w piłce nożnej (orm. Հայկական ՍՍՀ տղամարդկանց ֆուտբոլի առաջնություն)
1936     1 Dinamo Erywań Spartak Erywań ? ? ? ? klubów
1937     2 Dinamo Erywań Spartak Erywań Stroitiel Leninakan ? ? ? klubów
1938     1 Spartak Erywań ? ? ? ? ? klubów
1939     2 Spartak Erywań ? ? ? ? ? klubów
1940     3 Spartak Erywań ? ? ? ? ? klubów
1941–1944     nie rozgrywano z powodu II wojny światowej
1945     4 Spartak Erywań Dinamo Erywań Bolszewik Erywań ? ? ? klubów
1946     3 Dinamo Erywań ? ? ? ? ? klubów
1947     4 Dinamo Erywań Kommunar Erywań Lokomotiw Erywań ? ? ? klubów
1948     5 Dinamo Erywań ? ? ? ? ? klubów
1949     6 Dinamo Erywań Lokomotiw Erywań Zawod Kirowa Erywań ? ? ? klubów
1950     1 Urożaj Erywań Spartak Erywań ? ? ? ? klubów
1951     1 Stroitiel Erywań Chimik Kirowakan ? ? ? ? klubów
1952     5 Spartak Erywań ? ? ? ? ? klubów
1953     1 Krasnoje znamia Leninakan Spartak Erywań Chimik Kirowakan ? ? ? klubów
1954     6 Spartak Erywań Krasnoje znamia Leninakan Chimik Kirowakan ? ? ? klubów
1955     1 Chimik Kirowakan Krasnoe znama Leninakan SKIF Erywań ? ? ? klubów
1956     1 SKIF Erywań Spartak Erywań ? ? ? ? klubów
1957     2 Krasnoje znamia Leninakan Spartak Erywań Piszczewik Erywań ? ? ? klubów
1958     2 SKIF Erywań Chimik Kirowakan Lenkoz Leninakan ? ? ? klubów
1959     3 SKIF Erywań Dinamo Erywań Chimik Kirowakan ? ? ? klubów
1960     1 Tekstilczszik Leninakan Chimik Kirowakan Kenczach Leninakan ? ? ? klubów
1961     2 Tekstilczszik Leninakan SKIF Erywań Lokomotiw Leninakan ? ? ? klubów
1962     3 Tekstilczszik Leninakan Lokomotiw Leninakan Chimik Kirowakan ? ? ? klubów
1963     1 Lokomotiw Erywań Araks Erywań Trudowyje rezerwy Erywań ? ? ? klubów
1964     2 Chimik Kirowakan Taksopark Erywań Konserwny zawod Oktemberian ? ? ? klubów
1965     1 Araks Erywań Lori Kirowakan Aragac Leninakan ? ? ? klubów
1966     1 Elektrotechnik Erywań Nairi Erywań Araks Erywań ? ? ? klubów
1967     1 Kotajk Abowian Nairi Erywań Cement Ararat ? ? ? klubów
1968     2 Araks Erywań Nairi Erywań Motor Erywań ? ? ? klubów
1969     3 Araks Erywań SKIF Erywań Trudowyje rezerwy Erywań ? ? ? klubów
1970     1 Motor Erywań SKIF Erywań Elektrotechnik Erywań ? ? ? klubów
1971     4 SKIF Erywań Aragac Leninakan Zwiezda Erywań ? ? ? klubów
1972     1 Zwiezda Erywań SKIF Erywań Kotajk Abowian ? ? ? klubów
1973     2 Kotajk Abowian SKIF Erywań Aragac Leninakan ? ? ? klubów
1974     5 SKIF Erywań Kotajk Abowian Aragac Leninakan ? ? ? klubów
1975     3 Kotajk Abowian Aragac Leninakan Araks Erywań ? ? ? klubów
1976     4 Kotajk Abowian Politechnik Erywań Araks Erywań ? ? ? klubów
1977     4 Araks Erywań Kotajk Abowian SKIF Erywań ? ? ? klubów
1978     1 Kanaz Erywań Lori Kirowakan Aragac Leninakan ? ? ? klubów
1979     1 Aragac Leninakan RSzWSM Erywań Lori Kirowakan ? ? ? klubów
1980     5 Kotajk Abowian Aragac Leninakan Trudowyje rezerwy Kapan ? ? ? klubów
1981     6 SKIF Erywań Metrosin Erywań Zwiezda-MBWD Erywań ? ? ? klubów
1982     6 Kotajk-2 Erywań Masis Erywań SKIF Erywań ? ? ? klubów
1983     1 Impuls Diliżan Aragac Leninakan Almast Erywań ? ? ? klubów
1984     1 Bazum Spitak Impuls Diliżan CSZ Carencawan ? ? ? klubów
1985     2 Szwejnik Spitak Impuls Diliżan Koskagorc Erywań ? ? ? klubów
1986     2 Aragac Leninakan Impuls Diliżan Szwejnik Spitak ? ? ? klubów
1987     3 Aragac Leninakan Astoczaszin Czarencawan FK Kapan ? ? ? klubów
1988     1 Elektron Erywań Nairi Erywań Apakegorc Abowian ? ? ? klubów
1989     1 FK Kapan Paacojagorc Nojemberian Almast Erywań ? ? ? klubów
1990     1 Ararat-2 Erywań Araks Oktemberian FC Spitak ? ? ? klubów
1991     2 Sjunik Kapan Szirak Giumri Arcach Stepanakert ? ? ? klubów
Oficjalne:

Mistrzostwa Armenii

edytuj
Sezon K T Mistrz Wicemistrz III miejsce Br. Król strzelców Uwagi
Barcr chumb (arm. Բարձր Խումբ)
1992     1 Szirak Giumri
Homenetmen Erywań
Bananc Kotajk 38   Wage Dżagmurian (Ararat Erywań) 24 klubów, 2 rundy
1993     1 Ararat Erywań Szirak Giumri Bananc Kotajk 26   Andranik Howsepian (Bananc)
  Gegam Hoganessjan (Homenetmen)
15 klubów
1994     2 Szirak Giumri AOSS Erywań Ararat Erywań 39   Arsen Awetisjan (AOSS Erywań) 15 klubów
19951     - - - 12   Arsen Awetisjan (Homenetmen Erywań) nie wyłoniono mistrza - Szirak Giumri i Ararat Erywań zwyciężyli w swoich grupach; 12 klubów
1995/96     2 Pjunik Erywań Szirak Giumri Jerewan FA 28   Araik Adamian (Szirak Giumri) 12 klubów
1996/97     3 Pjunik Erywań Ararat Erywań Jerewan FA 24   Arsen Awetisjan (Pjunik Erywań) 12 klubów
19972     1 Jerewan FA Szirak Giumri Erebuni-Homenmen Erywań 18   Artur Petrosjan (Szirak Giumri) 10 klubów
1998     1 Spartak Erywań Szirak Giumri Jerewan FA 20   Ara Hakopian (Dwin Artaszat) 9 klubów, 2 rundy
1999     3 Szirak Giumri Ararat Erywań Spartak Erywań 21   Szirak Sarikian (Spartak Erywań) 9 klubów
2000     2 Spartak Erywań Ararat Erywań Szirak Giumri 21   Ara Hakopian (Spartak Erywań) 8 klubów
2001     1 Pjunik Erywań Zwartnoc-AAL Erywań Spartak Erywań 21   Arman Karamian (Pjunik Erywań) 12 klubów
2002     2 Pjunik Erywań Szirak Giumri Bananc Erywań 36   Arman Karamian (Pjunik Erywań) 12 klubów
2003     3 Pjunik Erywań Bananc Erywań Szirak Giumri 45   Ara Hakopian (Bananc Erywań) 8 klubów
2004     4 Pjunik Erywań Mika Asztarak Bananc Erywań 21   Edgar Manuczarian (Pjunik Erywań)
  Galust Petrosjan (Pjunik Erywań)
8 klubów
2005     5 Pjunik Erywań Mika Asztarak Bananc Erywań 18   Nszan Erzrumian (Kilikia Erywań) 9 klubów, 2 rundy
2006     6 Pjunik Erywań Bananc Erywań Mika Asztarak 25   Ara Hakopian (Bananc Erywań) 8 klubów
2007     7 Pjunik Erywań Bananc Erywań Mika Asztarak 22   Marcos Pizzelli (Ararat Erywań) 8 klubów
2008     8 Pjunik Erywań Ararat Erywań Gandzasar Kapan 17   Marcos Pizzelli (Ararat Erywań) 8 klubów
2009     9 Pjunik Erywań Mika Asztarak Uliss Erywań 15   Artur Koczarian (Uliss Erywań) 8 klubów
2010     10 Pjunik Erywań Bananc Erywań Uliss Erywań 16   Gework Ghazarian (Pjunik Erywań) 8 klubów
2011     1 Uliss Erywań Gandzasar Kapan Pjunik Erywań 16   Bruno Correa (Bananc Erywań) 8 klubów
2012/13     4 Szirak Giumri Mika Erywań Gandzasar Kapan 21   Norajr Giozalian (Impuls Diliżan) 8 klubów
2013/14     1 Bananc Erywań Szirak Giumri Mika Erywań 17   Mihran Manasian (Alaszkert Martuni) 8 klubów
2014/15     11 Pjunik Erywań Uliss Erywań Szirak Giumri 21   Jean-Jacques Bougouhi (Szirak),
  Cesar Romero (Pjunik Erywań)
8 klubów
2015/16     1 Alaszkert Erywań Szirak Giumri Pjunik Erywań 16   Héber (Alaszkert Erywań),
  Mihran Manasian (Alaszkert)
8 klubów
2016/17     2 Alaszkert Erywań Gandzasar Kapan Szirak Giumri 13   Artak Jedigarian (Alaszkert),
  Mihran Manasian (Alaszkert)
6 klubów
2017/18     3 Alaszkert Erywań Bananc Erywań Gandzasar Kapan 12   Gegam Harutiunian (Gandzasar),
  Artak Jedigarian (Alaszkert)
6 klubów
2018/19     1 Ararat-Armenia Erywań Pjunik Erywań Bananc Erywań 17   Jonel Désiré (Lori Wanadzor) 9 klubów
2019/20     2 Ararat-Armenia Erywań Noah Erywań Alaszkert Erywań 23   Mory Koné (Szirak Giumri) 10 klubów
2020/21     4 Alaszkert Erywań Noah Erywań Urartu Erywań 10   Yusuf Otubanjo (Ararat-Armenia Erywań) 10 klubów
2021/22     12 Pjunik Erywań Ararat-Armenia Erywań Alaszkert Erywań 22   Serges Déblé (Ararat-Armenia Erywań) 10 klubów
2022/23     2 Urartu Erywań Pjunik Erywań Ararat-Armenia Erywań 17   Luka Juričić (Pjunik Erywań)
  Yusuf Otubanjo (Pjunik Erywań)
10 klubów
2023/24     13 Pjunik Erywań Noah Erywań Ararat-Armenia Erywań 10 klubów


Statystyka

edytuj

Klasyfikacja według klubów

edytuj

W dotychczasowej historii Mistrzostw Armenii na podium oficjalnie stawało w sumie 16 drużyn. Liderem klasyfikacji jest Pjunik Erywań, który zdobył 13 tytułów mistrzowskich.

Stan na po zakończeniu sezonu 2023/2024.

Lp. Klub Miejsca na podium Zwycięskie sezony
     
1. Piunik Erywań 13 2 2 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2014/15, 2021/22, 2023/24
2. Szirak Giumri 4 7 5 1992, 1994, 1999, 2012/13
3. Alaszkert Erywań 4 0 2 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2020/21
4. Kilikia Erywań 3 1 0 1992, 1995/96, 1996/97
5. Urartu Erywań 2 5 5 2013/14, 2022/23
6. Ararat-Armenia Erywań 2 1 2 2018/19, 2019/20
7. Spartak Erywań 2 0 2 1998, 2000
8. Ararat Erywań 1 4 2 1993
9. Uliss Erywań 1 2 2 2011
10. Jerewan FA 1 0 3 1997
11. Mika Asztarak 0 4 3
12. Noah Erywań 0 3 0
13. Gandzasar Kapan 0 2 3
14. Zwartnoc-AAL Erywań 0 1 0
15. Bananc Kotajk 0 0 2
16. Erebuni-Homenmen Erywań 0 0 1

Klasyfikacja według miast

edytuj

Siedziby klubów: Stan na po zakończeniu sezonu 2023/2024.

Miasto Liczba tytułów Kluby
Erywań 29 Piunik Erywań (13), Alaszkert Erywań (4), Kilikia Erywań (3), Ararat-Armenia Erywań (2), Spartak Erywań (2), Urartu Erywań (2), Ararat Erywań (1), Uliss Erywań (1), Jerewan FA (1)
Giumri 4 Szirak Giumri (4)

Uczestnicy

edytuj

Są 39 zespołów, które wzięli udział w 29 sezonach Mistrzostw Armenii, które były prowadzone od 1992 aż do sezonu 2019/20 łącznie[2]. Tylko Szirak Giumri był zawsze obecny w każdej edycji.

Pogrubione zespoły biorące udział w sezonie 2019/20.

Zobacz też

edytuj

Przypisy

edytuj
  1. Armenia – List of Champions – RSSSF.
  2. Armenia1 - Clas Glenning Football. [dostęp 2020-04-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-01)].

Bibliografia

edytuj