Otwórz menu główne

Monaster Wniebowstąpienia Pańskiego w Orszy

Monaster Wniebowstąpienia Pańskiego – od momentu powstania do 1903 męski, a następnie żeński klasztor prawosławny w Orszy, podległy eparchii twerskiej.

Monaster Wniebowstąpienia Pańskiego
Вознесенский монастырь
Ilustracja
Widok monasteru w 1910, fot. Prokudina-Gorskiego
Państwo  Rosja
Obwód  twerski
Miejscowość Orsza
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Rodzaj klasztoru żeński
Eparchia twerska
Ihumenia Eupraksja (Inber)
Klauzura nie
Liczba mnichów (2008) 12
Obiekty sakralne
Sobór Wniebowstąpienia Pańskiego
Cerkiew św. Sawwacjusza Twerskiego
Założyciel klasztoru Dymitr (Sambikin)
Styl staroruski
Data budowy przed XIV w.
Data zamknięcia 1919
Data reaktywacji 1992
Położenie na mapie obwodu twerskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu twerskiego
Monaster Wniebowstąpienia Pańskiego
Monaster Wniebowstąpienia Pańskiego
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Monaster Wniebowstąpienia Pańskiego
Monaster Wniebowstąpienia Pańskiego
Ziemia56°47′59″N 36°11′00″E/56,799722 36,183333

HistoriaEdytuj

Klasztor męskiEdytuj

Męski monaster Wniebowstąpienia Pańskiego został założony najpóźniej w XIV w. u ujścia rzeki Orszy do Wołgi. Pierwsze pisemne informacje o nim pochodzą z XV stulecia, gdy książę twerski Borys Aleksandrowicz ufundował drewnianą cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego dla już istniejącej wspólnoty monastycznej. W II połowie XVI stulecia obiekt ten został rozebrany; na jego miejscu powstała kamienna świątynia, poświęcona w 1567 przez św. Warsonofiusza Twerskiego. Klasztor był szczególnie ceniony jako ośrodek sztuki ikonopisarskiej. Mnisi Hiob i Nifont napisali m.in. pierwszą ikonę św. Nilusa ze Stołobny.

Monaster został kilkakrotnie napadnięty w czasie wojen polsko-rosyjskich XVII w.; w czasie jednej z napaści zginęli wszyscy mieszkańcy klasztoru. W rezultacie poniesiony w ten sposób strat klasztor nigdy nie odzyskał dawnej pozycji. W 1649 stracił status niezależnego monasteru.

Klasztor żeńskiEdytuj

Do formalnego zamknięcia męskiego monasteru w Orszy doszło w 1903, gdy na mocy dekretu arcybiskupa twerskiego Dymitra (Sambikina) w jego zabudowaniach zamieszkała żeńska wspólnota monastyczna, filia monasteru Zmartwychwstania Pańskiego w Nowotorżoku. W 1913 w klasztorze zamieszkiwało ok. 140 mniszek i posłusznic. Na ich potrzeby dokonany został remont całego kompleksu zabudowań. Mniszki prowadziły szkołę dla dzieci chłopskich, szpital, zaś od 1914 także przytułek dla sierot po poległych rosyjskich żołnierzach.

W 1919 z polecenia nowych, bolszewickich władz Rosji monaster został zlikwidowany, zaś wspólnota zakonna rozproszona. Dalsze losy mniszek są nieznane. Do 1937 główna cerkiew klasztorna pełniła funkcje świątyni parafialnej; w wymienionym roku zamieniono ją na magazyn zboża w miejscowym kołchozie. Większość wyposażenia klasztornych cerkwi została wywieziona; najcenniejsza ikona, kopia Fiodorowskiej Ikony Matki Bożej, znalazła się w galerii malarstwa w Twerze. Dawne zabudowania mieszkalne zaadaptowano na szkołę z internatem.

Odnowienie życia monastycznegoEdytuj

W 1992 państwo rosyjskie zwróciło Rosyjskiemu Kościołowi Prawosławnemu budynki monasteru w Orszy, co pozwoliło na ponowną organizację żeńskiego życia mniszego w tym miejscu dekretem Świętego Synodu z 21 października 1992. W 1996 została wzniesiona drewniana cerkiew św. Sawwacjusza Twerskiego, która stała się główną świątynią monasteru. Nabożeństwa były odprawiane również w tej części soboru Wniebowstąpienia Pańskiego, w której ocalały fragmenty dawnych fresków. Pierwszą przełożoną odrodzonego klasztoru została mniszka Julianna (Ritoniemi Kirsi), przeniesiona w 1996 do monasteru św. Katarzyny w Twerze (usamodzielnionej filii klasztoru w Orszy). Zastąpiła ją mniszka Eupraksja (Inber). Cały czas w monasterze trwały prace remontowe w budynkach mieszkalnych oraz głównym soborze.

Zakonnice prowadzą przytułek dla dziewcząt, prowadzą kursy teologiczne koordynowane przez mniszki z monasteru św. Katarzyny w Twerze oraz uczą religii w jednym z gimnazjów w Twerze. Klasztor dysponuje 100 ha ziemi z ogrodem i pasieką. W monasterze w 2008 przebywało 12 mniszek i posłusznic.

BibliografiaEdytuj