Otwórz menu główne

Monaster Wprowadzenia Matki Bożej do Świątyni w Kupiatyczach

Monaster Wprowadzenia Matki Bożej do Świątyniprawosławny klasztor w Kupiatyczach, funkcjonujący od 1629 do 1817.

Monaster Wprowadzenia Matki Bożej
Państwo  Białoruś
Miejscowość Kupiatycze
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Eparchia mińska
Klauzura nie
Obiekty sakralne
Cerkiew Wprowadzenia Matki Bożej do Świątyni
Założyciel klasztoru mnisi z monasteru Świętego Ducha w Wilnie
Fundator Apolonia Wołowicz-Wojno, Bazyli Kopeć
Data budowy 1629
Data zamknięcia 1817
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Monaster Wprowadzenia Matki Bożej
Monaster Wprowadzenia Matki Bożej
52,17682°N 26,19484°E/52,176819 26,194839

HistoriaEdytuj

Prawosławny klasztor Wprowadzenia Matki Bożej do Świątyni w Kupiatyczach został ufundowany w 1629 przez kasztelanową brzeską Apolonię Wołłowicz-Wojno i jej syna kasztelana nowogródzkiego Bazylego Kopcia. Istnieją podstawy by przypuszczać, że była to w istocie reaktywacja monasteru działającego najwcześniej od końca XII w. (z pewnością w miejscowości od tego czasu znajdowała się cerkiew). Kupiatycze stały się bowiem ośrodkiem kultu prawosławnego w 1182, gdy według tradycji doszło do cudownego objawienia Kupiatyckiej Ikony Matki Bożej. Kult tego wizerunku pozostawał żywy jeszcze w XV i XVI w., jednak w momencie fundacji monasteru był już znacznie słabszy i intencją fundatorów było jego wznowienie[1]. Pierwsza grupa mnichów do klasztoru przybyła z monasteru Świętego Ducha w Wilnie, zaś pierwszym przełożonym został ihumen Atanazy[2]. Już w kilkanaście lat po fundacji, w latach 40. XVII w., monaster stał się przedmiotem ostrego konfliktu prawosławno-unickiego. Prawdopodobnie Kościół unicki pragnął przejąć znane miejsce pielgrzymkowe[3]. W 1640 na monaster najechali mnisi uniccy z Kobrynia. Klasztor pozostał przy wyznaniu prawosławnym w znacznej mierze dzięki zdecydowanej postawie swojego przełożonego ihumena Józefa, który objął te obowiązki w 1644[2].

W 1743 spór pomiędzy benedyktynami a mnichami kupiatyckimi zakończył się przyłączeniem (na prośbę ktitorki monasteru Teodory Moroz Szczerbickiej) klasztoru do monasteru Objawienia Pańskiego w Pińsku jako jego placówki filialnej. Wtedy też mnisi przyjęli unię brzeską[4]. Klasztor w Kupiatyczach ponownie stał się wspólnotą prawosławną po rozbiorach Polski.

Monaster funkcjonował do 1817, gdy został zamknięty razem z grupą innych klasztorów znajdujących się na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej anektowanych wskutek rozbiorów do Rosji, na mocy decyzji konsystorza eparchii mińskiej. Decyzję tę Urszula Pawluczuk łączy z tolerancyjną polityką Aleksandra I wobec osób wyznań innego niż prawosławne. Klasztor został zlikwidowany także z powodu niewielkiej liczby mnichów i ogólnego ubóstwa wspólnoty[5].

PrzypisyEdytuj

  1. Mironowicz. A.: Biskupstwo turowsko-pińskie w XI–XVI wieku. Trans Humana, 2011, s. 272–273. ISBN 978-83-61209-55-3.
  2. a b Mironowicz A.: Diecezja białoruska w XVII i XVIII wieku. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, 2008, s. 100–103. ISBN 978-83-7431-150-2.
  3. T. Kempa, Fundacje monasterów prawosławnych w Rzeczypospolitej w pierwszej połowie XVII wieku, [w:] red. A. Mironowicz, U. Pawluczuk, P. Chomik: Życie monastyczne w Rzeczypospolitej. Białystok: Zakład Historii Kultur Pogranicza Instytutu Socjologii Uniwersytetu w Białymstoku, 2001, s. 92–93. ISBN 83-902928-8-2.
  4. Алена Дзянісава: Купяціцкі Свята-Увядзенскі мужчынскі манастыр у XVII – пачатку XIX стст. (biał.). [dostęp 2011-03-24].
  5. Pawluczuk U. A.: Życie monastyczne w II Rzeczypospolitej. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, 2007, s. 29. ISBN 978-83-7431-127-4.