Narses III Budowniczy

Narses III BudowniczyKatolikos Wszystkich Ormian z lat 641661. Jedna z czołowych postaci politycznego i kulturalnego życia Armenii w VII wieku.

Pochodził z Iszchani w regionie Tajk w dawnej zachodniej Armenii. Tajk związany był z kulturą grecką a sam Narses prezentował poglądy pro-greckie. Starał się doprowadzić do kompromisu między grecką ortodoksją a wyznawanym przez Ormian monofizytyzmem.

Zasiadł na tronie katolikatu, w trudnym okresie inwazji arabskiej i mimo sympatii względem Bizancjum przekonał głównodowodzącego armii ormiańskiej, Teodora Rasztuniego do poddania się Arabom. W 652 roku zawarto układ - Armenia uzyskała autonomię, lecz została zmuszona do płacenia daniny.

Duchowny został porwany do Konstantynopola na rozkaz cesarza Bizancjum Konstansa II, który nakłaniał go do unii z kościołem greckim. Kronikarze podają sprzeczne informacje co do tego faktu. Narses III powrócił do ojczyzny po śmierci Rasztuniego. Zmarł w swej posiadłości w 661 roku.

Katolikos uzyskał miano Budowniczego za działalność na polu architektonicznym. Odbudował kościół w Dwinie, w którym pochowano ofiary arabskiego najazdu oraz wzniósł kościół Czuwających Aniołów[1]w Zwartnoc (3 km od Eczmiadzynu). Kościół ten zbudowany jest na planie terakonchosu (czterolistnym) z kolistym obejściem i wieloma absydami. Budowlę uznano za perłę sakralnej sztuki ormiańskiej. Była wielokrotnie kopiowana. Narses III wsławił się także na polu teologicznym.

PrzypisyEdytuj

  1. Maciej Salamon (red.), Wielka Historia Świata, t. 4. Kształtowanie średniowiecza, Kraków: Oficyna Wydawnicza FOGRA, 2005, s. 535, ISBN 83-85719-85-7.