Otwórz menu główne

Panlogizm (gr. παμ 'wszystko'; λογιζμος 'rozumowanie', 'rozum') – filozoficzna nazwa doktryny Hegla[1], głosząca tożsamość bytu i myślenia.

"Panlogizm" jest idealistyczną teorią rozwoju przyrody i społeczeństwa. Stanowi etap logicznego rozwoju myśli, a poszczególne zjawiska i zdarzenia są koniecznymi momentami tego rozwoju (przyrody i dziejów ludzkich) w procesie realizowania się absolutu[2]. Władysław Tatarkiewicz pisze o panlogizmie Hegla: "Wszystko w świecie jest konieczne, a jeśli nie zdajemy sobie z tego sprawy i musimy odwoływać się do doświadczenia, to tylko dlatego, że umysł nasz jest niedoskonały. Logicznie możliwe jest wszystko, co niesprzeczne..."[3]

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • G.W.F. Hegel, Fenomenologia ducha, 1807, wyd pol. t. 1 2, 1963-64;
  • Hegel, Nauka logiki, 1812, wyd. pol. t. 1 2, 1967-68;
  • Hegel, Encyklopedia nauk filozoficznych, 1817, wyd. pol. 1990;

PrzypisyEdytuj

  1. B. Markiewicz, U źródeł niemieckiego idealizmu, COMSNP, Warszawa 1987
  2. M. Żardecka, J. Hubert, Leksykon filozofii klasycznej, Lublin 1997, 420-421
  3. W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. 2, Filozofia nowożytna do 1830,s. 65