Pierwsza Republika Wschodniego Turkiestanu

Islamska Republika Wschodniego Turkiestanu[1] (często określana jako Pierwsza Republika Wschodniego Turkiestanu[2][3][4][5], także jako Turecka Islamska Republika Wschodniego Turkiestanu[6] lub po prostu Republika Wschodniego Turkiestanu[7]) – krótkotrwała separatystyczna republika islamska istniejąca w latach 1933–1934 w Azji Środkowej.

Została założona 12 listopada 1933 r. Jej centrum było miasto Kaszgar na terenie dzisiejszego regionu Sinciang. Państwo to było tworem ruchu niepodległościowego zamieszkującej tam ludności ujgurskiej i sprzymierzonych z nimi lokalnych grup ludności tureckiej[2][3][4][5].

Wraz ze splądrowaniem Kaszgaru w 1934 roku przez watażków Hui nominalnie sprzymierzonych z rządem Kuomintangu, Pierwsza Republika została zniszczona. Jej przykład posłużył jednak w pewnym stopniu jako inspiracja do utworzenia dekadę później Drugiej Republiki Turkiestanu Wschodniego (1944–1949) i nadal wpływa na poparcie nacjonalistów ujgurskich dla utworzenia niepodległego Turkiestanu Wschodniego[2][3][4][5].

PrzypisyEdytuj

  1. Lud, 2006, s. 225 [dostęp 2022-09-13] (pol.).
  2. a b c Michael Dillon, Xinjiang and the Expansion of Chinese Communist Power: Kashgar in the Early Twentieth Century, Routledge, 1 sierpnia 2014, s. 90-91, ISBN 978-1-317-64721-8 [dostęp 2022-09-12] (ang.).
  3. a b c Enze Han, Contestation and Adaptation: The Politics of National Identity in China, OUP USA, 19 września 2013, s. 42, ISBN 978-0-19-993629-8 [dostęp 2022-09-12] (ang.).
  4. a b c Timothy Grose, Negotiating Inseparability in China: The Xinjiang Class and the Dynamics of Uyghur Identity, Hong Kong University Press, 16 września 2019, s. 10, ISBN 978-988-8528-09-7 [dostęp 2022-09-12] (ang.).
  5. a b c Attila Kovács, Katarína Šomodiová, Contested Minorities of the Middle East and Asia, Cambridge Scholars Publishing, 18 stycznia 2019, s. 74, ISBN 978-1-5275-2631-0 [dostęp 2022-09-12] (ang.).
  6. Joanna Wardęga, Chiński nacjonalizm: Rekonstruowanie narodu w Chińskiej Republice Ludowej, Wydawnictwo UJ, 27 października 2014, s. 206, ISBN 978-83-233-9112-8 [dostęp 2022-09-13] (pol.).
  7. Michał Romańczuk, Separatyzm islamski w regionie autonomicznym Sinciang-Ujgur, „Krakowskie Studia Międzynarodowe” (2), 2018, s. 143–160, ISSN 1733-2680 [dostęp 2022-09-13] (pol.).