Podróż do Ciemnogrodu

Podróż do Ciemnogrodu – powieść-traktat napisana przez Stanisława Kostkę Potockiego, wydana po raz pierwszy w 1820, ukazująca społeczeństwo jako fanatyczne pod względem religijnym i ciemne[1], szczególnie krytyczna wobec kleru katolickiego[2].

Podróż do Ciemnogrodu
Autor Stanisław Kostka Potocki
Typ utworu powieść
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Polska
Język polski
Data wydania 1820

Dzieło składa się z czterech tomów, w których autor jako racjonalista krytykuje negatywne cechy Polaków. W negatywnym świetle przedstawieni są również ortodoksyjni Żydzi. Tytułowy Ciemnogród przedstawiony jest jako państwo zacofane, zabobonne i pełne strachu przed rozwojem. Pomimo że pod względem stylu powieść nużyła, wzbudziła zainteresowanie społeczne i wzburzenie wśród kleru. Wyjątkowo ostro zaatakował autora ksiądz Karol Surowiecki. Natomiast po interwencji biskupów polskich u cara Aleksandra I Romanowa, Stanisław Kostka Potocki został zdymisjonowany ze stanowiska ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, ksiądz Surowiecki za karę został przeniesiony a ksiądz Adam Królikiewicz został usunięty ze stanowiska cenzora[3].

Pokłosiem powieści Kostki Potockiego było trwałe skojarzenie słowa Ciemnogród ze światopoglądem konserwatywnym, klerykalnym i tradycjonalistycznym. Ostatnie wydanie „Podróży do Ciemnogrodu” ukazało się w 2003 r. w serii Skarby Biblioteki Narodowej. Wydawcą było Ossolineum we współpracy z De Agostini[4].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Aleksander Zdanowicz, Leonard Sowiński (red.), Rys dziejȯw literatury polskiej, Wilno: Nakladem i drukiem Jȯzefa Zawadzkiego, 1874, s. 324 [dostęp 2019-06-10].
  2. Halina Winnicka, Wizerunki oświeconych. Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych Warszawa 1972, s. 113.
  3. Halina Winnicka, Wizerunki oświeconych. Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych Warszawa 1972, s. 114,115.
  4. Stanisław Kostka Potocki, Podróż do Ciemnogrodu, Wrocław 2003.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj