Pola ryżowe

Pole ryżowe – rodzaj nacieku jaskiniowego zaliczany do grupy nacieków miękkich. Powstaje z mleka wapiennego na poziomych lub mało stromych ścianach jaskiń[1]. Typowe pole ryżowe składa się z licznych, tarasowato ponad sobą ułożonych płytkich miseczek. Przypomina położone na tarasach wzgórza poletka ryżowe, i stąd pochodzi jego nazwa[2].

Sorek-Cave-S-44.jpg

Pola ryżowe i nacieki wełniste to najczęściej występujące formy nacieków powstających z mleka wapiennego. W literaturze angielskiej obejmowane są wspólną nazwą rimstone deposits. W Polsce pola ryżowe występują np. w jaskini Szczelina Chochołowska. Zbudowane są z mikrokrystalicznej odmiany mleka wapiennego. Budujące je mikrokryształki kalcytu mają średni wymiar 0,006 mm. Bardzo rzadko trafiają się dłuższe pręciki dochodzące do 0,09 — 0,15 mm. Dno miseczek tworzących pole ryżowe zazwyczaj jest poziome i równe. Połową swojego obwodu wał miseczka przylega do wału sąsiedniej, pozostała część jest zazwyczaj falista. Wał po niższej stronie ma wysokość 2 — 3 mm, po wyższej 3 — 6 mm. Wszystkie miseczki, z nielicznymi wyjątkami mają mniej więcej podobne wymiary. Pojedyncza miseczka ma długość kilka cm, długość największej dochodziła do 20 cm[2].

Pola ryżowe występują na poziomych lub lekko nachylonych (0 do 20°), ale nieprzewieszonych ścianach jaskiń i zawsze blisko stropu. Na ścianach silniej nachylonych zamiast pól ryżowych tworzą się nacieki wełniste, a na ścianach pionowych żebra naciekowe i zasłony – te ostatnie głównie na ścianach przewieszonych. Proces przechodzenia między poszczególnymi formami odbywa się stopniowo, w miarę nachylania się stoku[2].

PrzypisyEdytuj

  1. Nacieki. W: Zakopiański Portal Internetowy [on-line]. [dostęp 2020-01-05].
  2. a b c R. Gradziński, A. Radomski, Utwory naciekowe z „mleka wapiennego“ w Jaskini Szczelinie Chochołowskiej, Kraków: Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego, tom (Volume) XXVI — 1956, zeszyt 2, 1957