Otwórz menu główne

Pomnik upamiętniający bitwę o wzgórza Seelow

Pomnik upamiętniający bitwę o wzgórza Seelow jest hołdem dla żołnierzy radzieckich, którzy walczyli w bitwie[2]. Znajduje się przy Küstriner Straße 28a w Seelow[1]. Zarówno sam pomnik jak i cmentarz otoczony jest opieką miasta Seelow i muzeum. Miejsce pamięci składa się z dwóch poziomów – na dolnym znajdują się groby, na górnym – rzeźba żołnierza.

Pomnik upamiętniający bitwę o wzgórza Seelow
Ilustracja
Górny poziom pomnika od przodu
Państwo  Niemcy
Miejscowość Seelow
Miejsce Küstriner Straße 28a[1]
Projektant Lew Kerbel[2]
Fundator ZSRR
Całkowita wysokość 3,9[3] m
Data budowy 1945[2]–1945[2]
Data odsłonięcia 27 listopada 1945[2]
Ważniejsze przebudowy 1972 – Otwarcie muzeum bitwy o wzgórza Seelow
1985 – Rozbudowa muzeum
2003 – Przebudowa muzeum i budowa cerkwi[2]
Położenie na mapie Brandenburgii
Mapa lokalizacyjna Brandenburgii
Pomnik upamiętniający bitwę o wzgórza Seelow
Pomnik upamiętniający bitwę o wzgórza Seelow
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Pomnik upamiętniający bitwę o wzgórza Seelow
Pomnik upamiętniający bitwę o wzgórza Seelow
Ziemia52°32′08″N 14°23′29″E/52,535556 14,391389

Spis treści

HistoriaEdytuj

Poziom dolny pomnika
 
Groby żołnierzy na wzgórzach Seelow. Z tyłu reflektor APM-90 użyty podczas ataku na wzgórza Seelow
 
Reflektor APM-90 z bliska
 
Jeden z obelisków
 
Pierwszy poziom pomnika
 
Groby poległych żołnierzy
 
Groby poległych żołnierzy
 
Groby poległych żołnierzy
 
Groby poległych żołnierzy (widok z góry)

W listopadzie 1945 wzdłuż drogi krajowej nr 1 odsłonięto 3 pomniki upamiętniające poległych żołnierzy radzieckich (11 listopada odsłonięto Pomnik Żołnierzy Radzieckich w Berlinie-Tiergarten, 17 listopada odsłonięto pomnik na Bastionie Pruskim König (Król) w Kostrzynie nad Odrą, a 27 listopada oficjalnie odsłonięto pomnik upamiętniający bitwę o wzgórza Seelow). Statuy odsłoniano przy udziale delegacji wojskowych czterech zwycięskich mocarstw[2].

Monument został usytuowany na cmentarzu żołnierzy radzieckich w Seelow.

8 grudnia 1946 cmentarz na wzgórzach Seelow został oddany pod opiekę miasta[2].

W 1972 władze NRD rozbudowały teren dookoła pomnika i otworzyły muzeum[2]. W czasie budowy muzeum odrestaurowano cmentarz oraz statuę[2].

W 1977 przy wejściu na cmentarz zamontowano reflektor APM-90, który był użyty podczas walk[3].

W 1995 w budynku wystawowym odsłonięto pierwsze publikacje[2].

W 2003 za pomnikiem została wybudowana rosyjska cerkiew prawosławna o bardzo prostej architekturze[2]. We wnętrzu cerkwi znajduje się krzyż z napisem "Детям России от матери церкви", co oznacza "dla dzieci Rosji od Kościoła matki"[4].

Od 2006 odbywa się tutaj cykliczna impreza Oldtimer- und Militärfahrzeugtreffen ("Spotkania Pojazdów Zabytkowych i Wojskowych").

Obecnie tereny muzeum zajmują powierzchnię 6 hektarów[3].

Pomnik jest wciąż miejscem pamięci dla poległych żołnierzy. W rocznicę Dnia Zwycięstwa (9 maja) i rocznicę rozpoczęcia bitwy o wzgórza (16 kwietnia), jest miejscem pamięci dla weteranów wojennych głównie z krajów byłego Związku Radzieckiego (z Rosji i Białorusi) ale także z Polski i Niemiec[2].

Wygląd i konstrukcjaEdytuj

Pomnik, zaprojektowany przez Lwa Kerbela, został wzniesiony w 1945 na rozkaz marszałka Żukowa, który powiedział że "trzeba upamiętnić ścieżkę wojenną". Pomnik jest hołdem dla żołnierzy Armii Czerwonej, którzy walczyli w bitwie[2].

Pomnik zbudowany został z dwóch poziomów. Na poziomie dolnym zostało pochowanych 66 żołnierzy (60 grobów pojedynczych i 3 groby podwójne)[2][3]. Na poziomie górnym znajduje się rzeźba żołnierza. Rzeźba czerwonoarmisty została wykonana z brązu (wykonano 20 odlewów)[3], a reszta pomnika została wykonana z granitu, który pochodził z Fürstenbergu (Oder)[2]. Pomnik ukazuje żołnierza radzieckiego z pepeszą na piersi, z dwoma granatami u boku, który patrzy na groby poległych towarzyszy (po lewej), pod rzeźbą żołnierza jest tablica na której widnieje rosyjskojęzyczny napis: "1941 - 1945 вечная слава героям павшим в боях с фашистскими эахватчнками Зa свободу неэависимост советското Союзa", co oznacza "1941 - 1945 wieczna chwała dla bohaterów, którzy zginęli w wojnie z faszystowskim najeźdźcą o wolność i niepodległość Związku Radzieckiego"[2], natomiast po prawej stronie znajduje się wieżyczka czołgu (bez lufy). Pomnik waży około 1,5 tony[3].

Przed wejściem na cmentarz postawione są dwa obeliski. Na obelisku po lewej stronie jest napisane (po przetłumaczeniu) "1941 Ku chwale ojczyzny" a na prawym "1945 Ojczyzna was nigdy nie zapomni"[2].

MuzeumEdytuj

Poziom górny pomnika
 
Fotografia zrobiona z dolnej części pomnika
 
Pomnik z bliska od boku
 
Rzeźba czerwonoarmisty z brązu w przybliżeniu
 
Fotografia zrobiona z dolnej części pomnika
 
Fotografia zrobiona z dolnej części pomnika
 
Znaczek pocztowy
Eksponaty
 
Katiusza wz. BM-13 z góry
 
Katiusza wz. BM-13 z boku
 
Czołg T-34/85 z góry
 
Czołg T-34/85 z boku
 
76 mm armata dywizyjna wz. 1942 (ZiS-3)
 
Moździerz wz. 1938
 
152 mm haubica wz. 1943 (D-1)

Muzeum składa się z: plenerowej wystawy sowieckiego sprzętu wojennego (Moździerz wz. 1938, 76 mm armata dywizyjna wz. 1942 (ZiS-3), Katiusza wz. BM-13, 152 mm haubica wz. 1943 (D-1),czołg T-34/85 oraz reflektor typu APM-90 użyty podczas ataku[5]) i budynku wystawowego. W budynku wystawowym jest wiele publikacji, jedna z nich opisuje działania 1 Armii WP[2]. Oprócz publikacji wystawione są mundury niemieckie i sowieckie, wyposażenie osobiste i fotografie[5]. Można również obejrzeć dwa filmy dokumentalne opowiadające o bitwie: Schlachtfeld vor Berlin (film jest wyświetlany w języku niemieckim, angielskim, rosyjskim, francuskim oraz polskim) i Requiem für Millionen (wyświetlany tylko w języku niemieckim)[5].

Muzeum po przebudowie w 1985 wygląda z zewnątrz jak siedziba Żukowa w Reitwein[5].

Na terenach muzeum znajduje się także archiwum. W archiwum znajdują się publikacje, sprawozdania ze świadkami walk[6].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Adres muzeum i pomnika (niem.). gedenkstaette-seelower-hoehen.de. [dostęp 17 kwietnia 2010 r.].
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Historia pomnika i muzeum (niem.). gedenkstaette-seelower-hoehen.de. [dostęp 17 kwietnia 2010 r.].
  3. a b c d e f Szczegóły budowlane (niem.). gedenkstaette-seelower-hoehen.de. [dostęp 17 kwietnia 2010 r.].
  4. Radziecki pomnik na wzgórzach Seelow (ang.). flickr.com. [dostęp 17 kwietnia 2010 r.].
  5. a b c d Opis eksponatów muzeum (niem.). gedenkstaette-seelower-hoehen.de. [dostęp 17 kwietnia 2010 r.].
  6. Archiwum (niem.). gedenkstaette-seelower-hoehen.de. [dostęp 20 maja 2010 r.].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj