Otwórz menu główne

Roman Dziemieszkiewicz pseudonim „Adam”, „Pogoda” (ur. 1918 w Zambrowie[1], zm. 30 października 1945[2] w Ciechanowie) – polski żołnierz podziemia niepodległościowego w czasie II wojny światowej oraz powojennego podziemia antykomunistycznego, żołnierz wyklęty.

Roman Dziemieszkiewicz
Adam, Pogoda
porucznik NSZ porucznik NSZ
Data i miejsce urodzenia 1918
Zambrów
Data i miejsce śmierci 30 października 1945
Ciechanów
Przebieg służby
Lata służby 1939–1945
Stanowiska dowódca Powiatu Ostrołęka NZW
dowódca Powiatu Ciechanów NZW
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
powstanie antykomunistyczne w Polsce 1944–1953

ŻyciorysEdytuj

Przyszedł na świat jako syn białogwardzisty Adama Dziemieszkiewicza[3]. W okresie okupacji niemieckiej był między innymi komendantem Powiatu Ostrołęka Narodowych Sił Zbrojnych[4]. W nocy z 1 na 2 maja 1945 roku, dowodził akcją rozbicia aresztu Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Krasnosielcu, kiedy to dowodzony przez niego oddział w sile około 60 żołnierzy uwolnił, 42 działaczy AK i NSZ. W wyniku akcji zginęło 7 funkcjonariuszy UB i jeden z żołnierzy NSZ – Julian Pszczółkowski ps. „Myśliwiec”[5][6]. Z uwolnionych więźniów, Dziemieszkiewicz sformował oddział partyzancki, którego był dowódcą. Był komendantem Powiatu Ciechanów Narodowych Sił Zbrojnych[7]. Został zamordowany przez żołnierzy Armii Czerwonej jesienią 1945 roku, w pobliżu dworca PKP w Ciechanowie[8]. Roman Dziemieszkiewicz pochowany został na cmentarzu parafialnym, przy ul. Płońskiej w Ciechanowie[9]. Jego bratem i podkomendnym był Mieczysław Dziemieszkiewicz ps. „Rój”[7]. Miał też brata Jerzego ps. „Żbik” (najmłodszy z trzech braci Dziemieszkiewiczów)[10].

W filmie pt. Historia Roja, czyli w ziemi lepiej słychać w reżyserii Jerzego Zalewskiego, w rolę Romana Dziemieszkiewicza wcielił się Marcin Kwaśny[11].

PrzypisyEdytuj

  1. Powiat Ostrołęka: materiały z sesji naukowej Powiat Ostrołęka w pierwszej dekadzie rządów komunistycznych zorganizowanej 23 października 2008 r. przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie i prezydenta Ostrołęki (Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Warszawa, 2009; ​ISBN 978-83-7629-085-0​, s. 534).
  2. Ciechanów: Prace porządkowe na grobie Romana Dziemieszkiewicza „Pogody” (pol.). wpolityce.pl. [dostęp 2016-03-14].
  3. Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1945-1956: słownik biograficny Tom III (Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Kraków, 2007; ​ISBN 978-83-60464-35-9​, s. 138).
  4. Ostatni komendanci: ostatni żołnierze 1951-1963 (Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa, 2013; ​ISBN 978-83-935994-4-8​, s. 395).
  5. Odbili NSZowców i AKowców z rąk UB (pol.). wmeritum.pl. [dostęp 2016-03-14].
  6. 70. rocznica rozbicia więzienia UB w Krasnosielcu (pol.). nowaostroleka.pl. [dostęp 2016-03-14].
  7. a b Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1945-1956: słownik biograficny Tom III (Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Kraków, 2007; ​ISBN 978-83-60464-35-9​, s. 140).
  8. Mieczysław Dziemieszkiewicz, „Rój” (pol.). rozgrzewamypolskieserca.pl. [dostęp 2016-03-14].
  9. Młodzi pamiętali o Żołnierzach Wyklętych (pol.). ciechtivi.pl. [dostęp 2016-03-14].
  10. Administrator, Piękni dwudziestoletni - NSZ - Narodowe Siły Zbrojne, nsz.com.pl [dostęp 2018-03-02] (pol.).
  11. Historia Roja (pol.). filmpolski.pl. [dostęp 2016-03-14].