Otwórz menu główne

Socjologia klęsk - jedna z licznych gałęzi socjologii, obejmująca badania nad klęskami analizujące społeczny i psychologiczny wpływ różnego rodzaju klęsk na dotknięte nimi grupy ludzkie.

Klęski naturalne (wybuchy wulkanów, trzęsienia ziemi, przypływy) zaburzają całkowicie lub częściowo życie społeczeństw, powodując powstanie fal uchodźców, załamanie produkcji i dystrybucji oraz ostra rywalizację o zasoby.

Klęski spowodowane przez człowieka (zwłaszcza wojny) wywołują nie tylko podobne skutki, ale i przyczyny, przy poczuciu, że można było ich uniknąć.

W trakcie badań ustalono, że klęski mają swe typowe fazy, takie jak ostrzeżenie, zagrożenie, uderzenie, ocena sytuacji, akcja ratunkowa, środki zaradcze oraz faza odbudowy. W poszczególnych fazach ujawniają się określone rodzaje zachowań społecznych a na każdą fazę wpływają cechy charakterystyczne faz poprzednich, dlatego też na przykład skala akcji ratunkowych zależy od stopnia identyfikacji z ofiarami.

Zagadnieniem tym zajmowało się wielu wybitnych socjologów, w tym na przykład Robert K. Merton, konstruując swe teorie społeczne.

Typowe stadium omawianych przypadków stanowi praca K.Eriksona Everything in It's Path (1976)[1],będąca opisem dramatu indywidualnego (stan szoku) oraz grupowego (utrata poczucia zbiorowości), które były następstwem powodzi w zachodniej Wirginii i dotknęły społeczności mające wcześniej silne więzi wewnętrzne.

PrzypisyEdytuj

  1. Słownik socjologii i nauk społecznych, pod redakcją Gordona Marshalla, PWN, Warszawa 2006