Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 56 bajtów ,  11 lat temu
zmiana nazwy kategorii, WP:SK
[[ImageGrafika:Zhang_XueliangZhang Xueliang.jpg|210px|right|thumb|Zhang Xueliang]]
'''Zhang Xueliang''' albo '''Chang Hsüeh-liang''' (張學良, Zhāng Xuéliáng, Peter Hsueh Liang
Chang, przydomek: "Młody marszałek"-''少帥'' <ref>W odróżnieniu od swojego ojca [[Zhang Zuolin|Zhang Zuolina]]a, który nosił przydomek stary marszałek.</ref>) (ur. [[3 czerwca]] [[1901]] (wg. innych źródeł w 1898 lub w 1900 r) w [[Haicheng]], prowincja [[Fengtian]] zm.[[14 października]] [[2001]] [[Hawaje (archipelag)|Hawaje]], [[Stany Zjednoczone]]) [[Chiny|chiński polityk]] i faktyczny rządca (''warlord''<ref>Terminem warlord określa się w literaturze anglosaskiej wojskowych dowódców, którzy uzurpowali sobie władzę w niektórych rejonach Chin w końcu XIX i na początku XX wieku.</ref>) Mandżurii i dużej części północnych Chin od chwili zamordowania jego ojca [[Zhang Zuolin|Zhanga Zuolina]] przez [[Japonia|Japończyków]] [[4 czerwca]] [[1928]] r. Za jego sprawą doszło do tzw. incydentu Xi'an.<ref>Zdarzenie to miało miejsce w grudniu 1936 r. kiedy to Zhang Xueliang porwał i uwięził przywódcę Kuomintangu Czang Kaj-szeka aby w ten sposób skłonić go do zaprzestania atakowania komunistów i zwrócenia się przeciwko Japończykom.</ref>, za co spędził większą część swojego życia w [[areszt domowy|areszcie domowym]]. W [[Chińska Republika Ludowa|Chińskiej Republice Ludowej]] jest uważany za bohatera narodowego.
 
Xueliang odbierał wykształcenie u prywatnych korepetytorów i w przeciwieństwie do swojego ojca szybko zachłysnął się zachodnią kulturą. Później studiował w Akademii Wojskowej w Fengtsian i został pułkownikiem w armii tej prowincji. W 1919 r. został szefem ochrony swojego ojca. W 1921 r. został wysłany na manewry wojskowe do Japonii, gdzie szczególnie zafascynowało go lotnictwo. Następnie brał udział w tworzeniu korpusu lotniczego armii Fengtsian, który walczył w wielu bitwach lat dwudziestych. W 1922 r. został awansowany do stopnia generała-majora i dowodził oddziałami w sile armii. Dwa lata później był już dowódcą lotnictwa. Po śmierci ojca w 1928 r. stał się najpotężniejszym warlordem w Mandżurii. W tym samym roku ogłosił swoją wierność rządowi [[Kuomintang]]u.
 
Japończycy uważali że Zueliang jako znany kobieciarz i człowiek uzależniony od opium będzie podatny na ich wpływy. Dlatego też pewien oficer [[Armia Kwantuńska|Armii Kwantuńskiej]] zorganizował zamach bombowy na jego ojca kiedy ten jechał pociągiem, zamach okazał się udany. Nieoczekiwanie młody Zueliang stał się bardziej niezależny niż ktokolwiek mógł przewidywać. Przezwyciężył swe uzależnienie od [[opium]] i ogłosił swoje wsparcie dla [[Czang Kaj-szek|Czang Kaj-szeka]]a. Aby pozbyć się projapońsko nastawionych ludzi ze swojego otoczenia na przyjęciu dla swoich gości w styczniu 1929 r. nakazał przeprowadzenie egzekucji dwóch urzędników sprzyjających Japonii. Zhang starał się także osłabić wpływy Związku Radzieckiego w Mandżurii. W tym celu w połowie lipca tego roku jego wojska przejęły jednostronną kontrolę nad [[Kolej Wschodniochińska|Koleją Wschodniochińską]], wspólnie administrowaną przez Chiny i ZSRR, aresztując ponad 200 radzieckich pracowników oraz zamykając i pieczętując magazyny gospodarcze należące do radzieckich organizacji. W odpowiedzi Sowieci zerwali stosunki dyplomatyczne z Chinami. Doszło do otwartego konfliktu zbrojnego, w wyniku którego [[Armia Czerwona]] zdecydowanie pobiła wojska dowodzone przez Zhanga (patrz: [[Konflikt o Kolej Wschodniochińską]]). W międzyczasie rozwinął on jednocześnie bliższe stosunki ze [[Stany Zjednoczone|Stanami Zjednoczonymi]].
 
W [[1930]] r. kiedy warlordowie [[Feng Yuxiang]] i [[Yan Xishan]] usiłowali obalić Czang Kaj-szeka Xueliang stanął po jego stronie i poparł rząd Kuomintangu w Nankinie w zamian za kontrolę kluczowych linii kolejowych w prowincji [[Hebei]] i wpływy z ceł portowego miasta [[Tianjin]]. Po tzw. [[Incydent Mukdeński|Incydencie Mukdeńskim]] i inwazji Japończyków w [[Mandżuria|Mandżurii]] armia Xuelianaga wycofała się z zajmowanych terenów i nie podjęła w ogóle walki z najeźdźcą. Odnośnie tych zdarzeń istnieją spekulacje czy Czang Kaj-szek nakazał nie nawiązywanie walki z Japończykami czy też jak później stwierdził Xueliang to on sam wydał taki rozkaz. Wszystko wskazuje, że bardziej prawdopodobna jest druga opcja ze względu na to że oddziały Xuelianga były bardzo słabe w porównaniu z armią japońską i pragnął on prostu zachować większą liczbę ludzi, aby utrzymać swoją pozycję. Jak by nie było zachowanie armii Zhanga było zgodne z ogólnymi założeniami strategii Czang Kaj-szeka <ref>Czang kaj-szek chciał oszczędzać siły na ostateczną ropzrawę z komunistami a Japończyków uważał za mniej groźnych.</ref>. Później Xueliang wybrał się w podróż do Europy a powrocie dowodził siłami, które walczyły w kampaniach antykomunistycznych najpierw w regionie [[Hebei]]-[[Henan]]-[[Anhui]] a później na północnym zachodzie kraju.
 
[[6 kwietnia]] [[1936]] r. Zhang Xueliang spotkał się z [[Zhou Enlai|Zhou Enlaiem]]em aby uzgodnić zakończenie wojny domowej pomiędzy komunistami a nacjonalistami z Kuomintangu. W tzw. [[Incydent Xi'an|incydencie Xi'an]] Zhang i inny generał porwali Czang Kaj-szeka i uwięzili go obiecując uwolnienie dopiero po złożeniu przez niego obietnicy utworzenia drugiego zjednoczonego frontu razem z komunistami przeciwko Japończykom. Ostatecznie Czang po długich i delikatnych negocjacjach zgodził się skupić swe główne wysiłki wojskowe przeciwko Japończykom a nie przeciwko [[KPCh]] tak jak było to do tej pory ale Zhang w zamian za to miał zostać więźniem nacjonalistów i wycofać się z polityki.
 
Po uwolnieniu Czanga Xueliang był sądzony i został skazany na 10 lat więzienia. Na osobiste polecenie Czang Kaj-szeka umieszczono go w areszcie domowym. W [[1949]] r. po wygranej komunistów w wojnie domowej Zhang został przewieziony na Tajwan podążając tam razem z uciekającymi członkami Kuomintangu. Przebywał tam dalej w areszcie domowym i zajmował się studiowaniem poezji z okresu dynastii [[Ming]]. Dopiero w 1990 r. po śmierci syna i następcy Czanga [[Chiang Chiang-kuo]] odzyskał wolność. Zhang był najprawdopodbniej najdłużej odbywającym swą karę więźniem politycznym.
[[Kategoria:Chińscy politycy|Zhang, Xueliang]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1901|Zhang, Xueliang]]
[[Kategoria:Chińscy rekordziści długowiecznościstulatkowie|Zhang, Xueliang]]
[[Kategoria:Zmarli w 2001|Zhang, Xueliang]]
 
140 912

edycji