Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 460 bajtów ,  7 lat temu
m
drobne redakcyjne
[[Plik:POL Bydgoszcz COA.svg|thumb|150px| ]]
W '''<big>[[Bydgoszcz]]y</big>''' zarejestrowanych jest kilkadziesiąt [[Chór (muzyka)|chórówchór]]ów, z których [[Towarzystwo Śpiewu "Halka" w Bydgoszczy|najstarszy]] funkcjonuje nieprzerwanie od [[1883]] r. Większość z nich należy do bydgoskich oddziałów stowarzyszeń: [[Polski Związek Chórów i Orkiestr|Polskiego Związku Chórów i Orkiestr]] oraz [[Federacja Caecilianum|Federacji Caecilianum]].
 
== Tradycje chóralistyki w Bydgoszczy ==
=== Okres staropolski ===
Tradycja wielogłosowego śpiewania w mieście wywodzi się z [[XV wiek]]u i dotyczyła [[Budynek szkoły parafialnej w Bydgoszczy|szkoły parafialnej]] przy [[Katedra św. Marcina i Mikołaja w Bydgoszczy|bydgoskiej farze]]. W [[1466]] r. ufundowane zostało [[Katedra św. Marcina i Mikołaja w Bydgoszczy|Bractwo Bożego Ciała]], które miało za obowiązek uczestniczenia i uświetniania swoim śpiewem nabożeństw. Kolejnym ośrodkiem, którym rozwijano sztukę śpiewu był założony w [[1480]] r. [[Klasztor Bernardynów w Bydgoszczy|konwent bernardynów]]. Ważną pozycję w strukturze tego zakonu posiadał [[kantor]], którego zadaniem było m.in. przygotowanie [[chór]]u. Znanych jest kilku kantorów [[Klasztor Bernardynów w Bydgoszczy|bernardynów bydgoskich]], którzy ze względu na swe zdolności zostali odnotowani w źródłach pisanych: [[Dionizy Szyjka]] (1530-1590), Stefan Rączka (zm. 1607), Cyprian Kacki (zm. 1617), [[Marcin Piwko]] (zm. 1639) i inni<ref name="MM">Maniszewska Małgorzata: Miasto muzyki. [w:] Kalendarz Bydgoski 2000.</ref>. W zakresie muzyki szkolono w Bydgoszczy także w konwentach: [[Klasztor Karmelitów w Bydgoszczy|karmelitów]] (1398-1816) i [[Kolegium Jezuitów w Bydgoszczy|jezuitów]] (1617-1781). Nauka w bursie muzycznej, istniejącej przy [[Kolegium Jezuitów w Bydgoszczy|Kolegium Jezuickim]] dotyczyła śpiewu i gry na instrumentach. Uczniowie, oprócz śpiewu pieśni w czasie nabożeństw, uczestniczyli w występach wokalnych w charakterze świeckim, np. w [[1623]] r. witali śpiewem pochwalnym w [[Katedra św. Marcina i Mikołaja w Bydgoszczy|kościele farnym]] i auli szkolnej króla [[Zygmunt III Waza|Zygmunta III Wazę]], który zatrzymał się w [[Bydgoszcz]]y w drodze do [[Gdańsk]]a<ref name="MM"/>.
 
=== Okres zaboru pruskiego ===
Geneza zorganizowanego amatorskiego ruchu muzycznego w [[Bydgoszcz]]y sięga [[XIX wiek]]u. W I połowie [[XIX wiek]]u istniały niemieckie stowarzyszenia kulturalne: Towarzystwo Śpiewacze (niem. ''Gesangverein'') i Towarzystwo Operowe (niem. ''Opernverein''), które wspólnie z chórem męskim „''Liedertafel''” wystawiało własnymi siłami sztuki operowe. 100-osobowy bydgoski chór mieszany wykonywał w [[1823]] r. wielkie [[oratorium]] [[Joseph Haydn|Josepha Haydna]] „''Stworzenie świata''”<ref name="HBSU">Szkolnictwo i życie kulturalne Bydgoszczy w latach 1815-1850. [w.:] Historia Bydgoszczy. Tom I do roku 1920. red. Marian Biskup: Bydgoszcz: Państwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa-Poznań 1991. ISBN 83-01-06667-9, strs. 500-504.</ref>. Chóry niemieckie istniały w Bydgoszczy aż do [[1945]] r., z tym że okres ich największego rozwoju zakończył się w [[1920]] r., w momencie przejścia Bydgoszczy do odrodzonego [[II Rzeczpospolita|państwa polskiego]].
 
Niezależnie od niemieckiego ruchu śpiewaczego, rozwijało się życie chórów amatorskich, kultywujących polską pieśń, o czym może świadczyć mnogość XIX-wiecznych śpiewników i zbiorów pieśni patriotycznych<ref name="MM"/>. W II połowie [[XIX wiek]]u w okresie walki ludności polskiej z naporem [[Germanizacja|germanizacyjnym]] pojawiły się polskie stowarzyszenia, w których ważne miejsce zajmowały [[chór (muzyka)|chóry]]y. Inspiratorami polskiego życia organizacyjnego byli księża katoliccy oraz działacze narodowi, m.in. [[Teofil Magdziński]] i [[Julian Prejs]]. Początkowo – wobec zakazu zakładania polskich organizacji kulturalnych, organizowano przy istniejących towarzystwach sekcje, których celem było pielęgnowanie [[Język polski|języka polskiego]], rozwijanie czytelnictwa, a także krzewienie polskiej pieśni narodowej, ludowej i kościelnej. W [[1880]] r. powstało koło śpiewacze przy założonym w [[1872]] r. Towarzystwie Przemysłowym. W [[1883]] r. sekcja ta przekształciła się w pierwszy polski chór męski w Bydgoszczy – [[Towarzystwo Śpiewu "Halka" w Bydgoszczy|Towarzystwo Śpiewu "Halka"„Halka”]]. Działacze Towarzystwa rozszerzali działalność także poza Bydgoszcz. W [[1885]] r. zorganizowali pierwszy w [[Wielkie Księstwo Poznańskie|Wielkim Księstwie Poznańskim]] zjazd zespołów chóralnych w [[Bydgoszcz]]y, na którym zadecydowano o powołaniu w [[1892]] r. Wielkopolskiego Związku Śpiewaczego, łączącego wszystkie chóry polskie w [[Prowincja Poznańska|Prowincji Poznańskiej]], koordynującego ich działalność oraz reprezentującego przed władzami administracyjnymi<ref name="GA">Grudziński Artur: Sto lat temu zaczęła śpiewać „Halka”. [w:] Kalendarz Bydgoski 1984.</ref>.
 
W [[1896]] i [[1900]] r. dokonano podziału terytorialnego chórów wchodzących w skład Związku Śpiewaczego. W [[1905]] r. Okręg bydgoski obejmował m.in. [[Bydgoszcz]], [[Fordon (dzielnica Bydgoszczy)|Fordon]], [[Koronowo]], [[Łabiszyn]], [[Mrocza|Mroczę]], [[Nakło nad Notecią|Nakło]], [[Solec Kujawski]] i [[Szubin]] (od 1906 r. także [[Wyrzysk]] i okolice). Pierwszym prezesem Okręgu Bydgoskiego był ówczesny prezes [[Towarzystwo Śpiewu "Halka" w Bydgoszczy|Towarzystwa Śpiewu "Halka"„Halka”]] – [[Franciszek Witecki]], a do ważniejszych chórów, wchodzących w skład okręgu były bydgoskie chóry: [[Towarzystwo Śpiewu "Halka" w Bydgoszczy|"Halka"„Halka”]], "Św„Św. Wojciech"Wojciech”, "Moniuszko"„Moniuszko” oraz "Harmonia"„Harmonia” w [[Nakło nad Notecią|Nakle]], "Halka"„Halka” w [[Szubin]]ie, "Św„Św. Cecylia"Cecylia” w [[Mrocza|Mroczy]], "Św„Św. Cecylia"Cecylia” i Koło Śpiewackie z [[Koronowo|Koronowa]] oraz Towarzystwo Śpiewu w [[Sadki (województwo kujawsko-pomorskie)|Sadkach]]. Zespoły śpiewacze prowadziły działalność artystyczną, społeczną, wychowawczą i towarzyską. Oprócz lekcji, zebrań i koncertów urządzano przedstawienia teatralne, wieczory recytatorskie oraz zabawy. Chóry były ośrodkami szerzenia kultury polskiej, nauczania [[Język polski|języka polskiego]], pielęgnowania tradycji polskich.
 
=== Okres międzywojenny ===
Po decyzji [[Traktat wersalski|traktatu wersalskiego]] o włączeniu [[Bydgoszcz]]y do [[II Rzeczpospolita|II RzeczpospolitejRzeczypospolitej]] (czerwiec 1919 r.), działacze ruchu śpiewaczego włączyli się aktywnie do organizacji polskich władz administracyjnych, gospodarczych, oświatowych i kulturalnych. 19 stycznia [[1920]] r., połączone chóry [[Towarzystwo Śpiewu "Halka" w Bydgoszczy|Towarzystwa Śpiewu "Halka"„Halka”]], Towarzystwa Śpiewu "Moniuszko"„Moniuszko” i "Św„Św. Wojciech"Wojciech” uroczyście powitały wkraczające do miasta oddziały [[Wojsko Polskie (II RP)|Wojska Polskiego]].
 
W [[1921]] r. powołano Bydgoskie Zjednoczenie Towarzystw Śpiewaczych, do którego należały tylko chóry z [[Bydgoszcz]]y, zaś roku następnym wznowił działalność okręg bydgoski Związku Kół Śpiewackich Polskich.
 
W [[Dwudziestolecie międzywojenne w Polsce|dwudziestoleciu międzywojennym]], gdy możliwe było swobodne rozwijanie polskiego życia kulturalnego, powstało wiele nowych chórów. W [[1924]] r., do okręgu bydgoskiego należało 25 zespołów śpiewaczych - 12 w [[Bydgoszcz]]y, 2 w [[Fordon (dzielnica Bydgoszczy)|Fordonie]], 2 w [[Koronowo|Koronowie]], 2 w [[Solec Kujawski|Solcu Kujawskim]] oraz po jednym zespole w [[Byszewo (powiat bydgoski)|Byszewie]], [[Mrocza|Mroczy]], [[Lucim]]iu-[[Mąkowarsko|Mąkowarsku]], [[Łobżenica|Łobżenicy]], [[Nakło nad Notecią|Nakle]], [[Szubin]]ie i w [[Wyrzysk]]u. Po reorganizacji w [[1924]] r. w skład okręgu wchodziły chóry z miejscowości: [[Bydgoszcz]], [[Fordon (dzielnica Bydgoszczy)|Fordon]], [[Koronowo]], [[Lucim]]-[[Mąkowarsko]], [[Osielsko]] i [[Solec Kujawski]]. Do okręgu należały wówczas następujące zespoły śpiewacze: w Bydgoszczy - "Św„Św. Wojciech"Wojciech”, [[Towarzystwo Śpiewu "Halka" w Bydgoszczy|"Halka"„Halka”]], "Moniuszko"„Moniuszko”, [[Chór mieszany "Harmonia" w Bydgoszczy|"Harmonia"„Harmonia”]], "Koło„Koło Śpiewackie Kolejarzy"Kolejarzy”, "Lira"„Lira”, "Lutnia"„Lutnia”, "Lutnia"„Lutnia” - Jachcice, "Chór„Chór Podchorążych"Podchorążych”, [[Chór mieszany "Dzwon" w Bydgoszczy|"Dzwon"„Dzwon”]] oraz "Św„Św. Cecylia"Cecylia” i Koło Śpiewackie w [[Fordon (dzielnica Bydgoszczy)|Fordonie]], "Moniuszko"„Moniuszko” i "Dzwon"„Dzwon” w [[Solec Kujawski|Solcu Kujawskim]], "Halka"„Halka” [[Lucim]]-[[Mąkowarsko]], "Św„Św. Cecylia"Cecylia” w [[Osielsko|Osielsku]] i "Św„Św. Cecylia"Cecylia” w [[Koronowo|Koronowie]]. W [[1938]] r., w wyniku reformy administracyjnej, Bydgoszcz znalazła się na terenie [[Województwo pomorskie (II Rzeczpospolita)|województwa pomorskiego]], w związku z czym okręg bydgoski przeszedł z Wielkopolskiego do Pomorskiego Związku Śpiewaczego.
 
Do [[1939]] r., liczba zespołów zmieniała się, gdyż niektóre zespoły zawieszały działalność oraz powstawały nowe. Przy niektórych Towarzystwach działały sekcje dramatyczne i zespoły instrumentalne. Działalnością artystyczną kierowało 69 [[dyrygent]]ów, m.in. [[Edmund Rezler]].
 
Działalność artystyczno-społeczna chórów polegała na uczestnictwie w zjazdach śpiewaczych, których celem była rywalizacja o tytuł najlepszego zespołu, w Świętach Pieśni oraz w zjazdach okręgów sąsiednich. Na zjazdy zapraszano zespoły z innych okręgów i związków, m.in. z [[Poznań|Poznania]], [[Toruń|Torunia]] i [[Gdańsk]]a. Zespoły śpiewacze spotykały się nie tylko w [[Bydgoszcz]]y, lecz także w [[Koronowo|Koronowie]], [[Solec Kujawski|Solcu Kujawskim]] i w innych miejscowościach. Chóry uczestniczyły również w uroczystościach okolicznościowych z okazji rocznic narodowych, świąt kościelnych i związanych z polską historią i kulturą. Dochody z koncertów, połączonych często z przedstawieniami teatralnymi, przeznaczano wielokrotnie na cele charytatywne.
 
W swoim repertuarze chóry posiadały utwory znanych kompozytorów polskich i zagranicznych oraz ówczesnych dyrygentów bydgoskich: F. Masłowskiego, L. Jaworskiego, M. Karaśkiewicza, Z.G. Urbanyiego. Prezentowano m.in.: [[kantata|kantaty]], [[oratorium|oratoria]], [[Msza (muzyka)|msze]], [[ballada|ballady]], [[motet]]y, [[hymn]]y, [[Pasja (muzyka)|pieśni pasyjne]], fragmenty [[opera|oper]] i [[operetka|operetek]] oraz motywy pieśni ludowych.
 
=== Okres po 1945 ===
W lutym [[1945]] r. po zakończeniu działań wojennych, działacze społecznego ruchu śpiewaczego przystąpili do reaktywowania pracy chórów w oparciu o przedwojennych członków i dyrygentów. W lipcu [[1946]] r. odbył się w Bydgoszczy pierwszy po wojnie Zjazd Pomorskiego Związku Śpiewaczego, z okazji 600-lecia miasta [[Bydgoszcz]]y, połączony ze współzawodnictwem 33 chórów. W Zjeździe uczestniczyły chóry z: [[Inowrocław]]ia, [[Poznań|Poznania]], [[Gdańsk]]a, [[Gdynia|Gdyni]], [[Szczecin]]a, [[Tczew]]a, [[Toruń|Torunia]], [[Chełmża|Chełmży]], [[Lubawa|Lubawy]], [[Wąbrzeźno|Wąbrzeźna]], [[Włocławek|Włocławka]], [[Chojnice|Chojnic]], [[Starogard Gdański|Starogardu]], [[Kowalewo Pomorskie|Kowalewa]] oraz zespoły Okręgu Bydgoskiego.
Chęć nadrobienia wojennych zaległości oraz entuzjazm lat odbudowy kraju były głównymi motywami wzmożonej działalności w pierwszych latach powojennych, przejawiającej się w organizowaniu wielu koncertów. W [[1951]] r. w skład Zjednoczenia Polskich Zespołów Śpiewaczych przyjęto [[orkiestra|orkiestry]] amatorskie i w związku z tym zmieniono nazwę organizacji na [[Polski Związek Chórów i Orkiestr|Zjednoczenie Polskich Zespołów Śpiewaczych i Instrumentalnych]]. W skład okręgu bydgoskiego wchodziły odtąd nie tylko [[chór]]y, ale także [[Orkiestra dęta|orkiestry dęte]].
 
Chęć nadrobienia wojennych zaległości oraz entuzjazm lat odbudowy kraju były głównymi motywami wzmożonej działalności w pierwszych latach powojennych, przejawiającej się w organizowaniu wielu koncertów. W [[1951]] r. w skład Zjednoczenia Polskich Zespołów Śpiewaczych przyjęto [[orkiestra|orkiestry]] amatorskie i w związku z tym zmieniono nazwę organizacji na [[Polski Związek Chórów i Orkiestr|Zjednoczenie Polskich Zespołów Śpiewaczych i Instrumentalnych]]. W skład okręgu bydgoskiego wchodziły odtąd nie tylko [[chór]]y, ale także [[Orkiestra dęta|orkiestry dęte]].
Chóry i orkiestry uczestniczyły w: Świętach Pieśni, zjazdach, przeglądach i festiwalach śpiewaczych, a także w koncertach związanych ze świętami państwowymi, wydarzeniami społeczno-politycznymi i kulturalnymi kraju oraz obchodami jubileuszowymi własnych i bratnich zespołów. W [[Bydgoszcz]]y zespoły występowały najczęściej w [[Park Ludowy w Bydgoszczy|Parku Ludowym]], [[Wojewódzki Ośrodek Kultury i Sztuki "Stara Ochronka" w Bydgoszczy|Wojewódzkim Ośrodku Kultury]], [[Filharmonia Pomorska im. Ignacego Jana Paderewskiego w Bydgoszczy|Filharmonii Pomorskiej]], a także w zakładach pracy, placówkach kulturalno-oświatowych i zakładach opiekuńczych.
 
Chóry i orkiestry uczestniczyły w: Świętach Pieśni, zjazdach, przeglądach i festiwalach śpiewaczych, a także w koncertach związanych ze świętami państwowymi, wydarzeniami społeczno-politycznymi i kulturalnymi kraju oraz obchodami jubileuszowymi własnych i bratnich zespołów. W [[Bydgoszcz]]y zespoły występowały najczęściej w [[Park Ludowy w Bydgoszczy|Parku Ludowym]], [[Wojewódzki Ośrodek Kultury i Sztuki "Stara Ochronka" w Bydgoszczy|Wojewódzkim Ośrodku Kultury]], [[Filharmonia Pomorska im. Ignacego Jana Paderewskiego w Bydgoszczy|Filharmonii Pomorskiej]], a także w zakładach pracy, placówkach kulturalno-oświatowych i zakładach opiekuńczych.
 
Bodźcem do aktywizacji artystycznej chórów były obchody [[Tysiąclecie Państwa Polskiego|Tysiąclecia Państwa Polskiego]] w latach 1960-1966 oraz [[Lata 80. XX wieku|lata 80.]], w których możliwe było po wielu latach uczestnictwo chórów w uroczystościach kościelnych.
 
W [[Lata 70. XX wieku|latach 70.]] działało sześć chórów bydgoskich; męskie: [[Towarzystwo Śpiewu "Halka" w Bydgoszczy|„Halka”]] i [[Stowarzyszenie Śpiewacze Męski Chór "Hasło" w Bydgoszczy|„Hasło”]] oraz mieszane: [[Chór "Arion" w Bydgoszczy|„Arion”]] (w latach 1924-1949 Chór „Św. Cecylii”), [[Chór mieszany "Dzwon" w Bydgoszczy|„Dzwon”]], [[Chór mieszany "Harmonia" w Bydgoszczy|„Harmonia”]] i „Lutnia”. Pod względem artystycznym najbardziej liczącym się chórem w Bydgoszczy był „Arion”, który w latach 1945-1952 wystąpił na blisko 200 koncertach, z czego połowę stanowiły koncerty w [[Polskie Radio|Polskim Radio]], zaś od [[1953]] r. współpracował z [[Filharmonia Pomorska im. Ignacego Jana Paderewskiego w Bydgoszczy|Państwową Filharmonią Pomorską]]<ref name="KB1">Sucharska Anna: Kultura w Bydgoszczy w latach 1945-1980. [w.:] Bydgoszcz wczoraj i dziś 1945-1980. Praca zbiorowa pod red. Stanisława Michalskiego. Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Państwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa-Poznań 1988.</ref>.
 
W [[1987]] r. Okręg Bydgoski Pomorskiego Związku Śpiewaczego stał się autonomicznym Oddziałem [[Polski Związek Chórów i Orkiestr|Polskiego Związku Chórów i Orkiestr]]. W [[1995]] r. członkami bydgoskiego oddziału PZChiO było 19 chórów (14 z Bydgoszczy, 2 z Inowrocławia, po jednym ze Żnina, Nakła, Kcyni) oraz 21 orkiestr amatorskich (w tym 5 z Bydgoszczy). W latach [[Lata 90. XX wieku|90. XX w.]] i po [[2000]] r. znacznie wzrosła liczba chórów, zwłaszcza akademickich i parafialnych. W [[2002]] r. powołano Oddział Bydgoski Federacji Caecilianum, skupiający chóry kościelne<ref>http://www.zchk-bydg.opoka.net.pl/ dostęp 18-01-2012.</ref>.
 
== Przegląd chórów w Bydgoszczy ==
 
=== Chóry męskie ===
* [[Towarzystwo Śpiewu "Halka" w Bydgoszczy|Towarzystwo Śpiewu „Halka” w Bydgoszczy]] – od 1883 r., dyr. Benedykt Odya
* [[Stowarzyszenie Śpiewacze Męski Chór "Hasło" w Bydgoszczy|Stowarzyszenie Śpiewacze Męski Chór „Hasło” w Bydgoszczy]] – od 1920 r., dyr. Rafał Sójka
 
=== Chóry mieszane ===
* [[Chór mieszany "Harmonia" w Bydgoszczy|Chór mieszany „Harmonia” w Bydgoszczy]] – od 1920 r., przy parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa, dyr. Magdalena Opalińska
* [[Chór mieszany "Dzwon" w Bydgoszczy|Chór mieszany „Dzwon” w Bydgoszczy]] – od 1923 r., dyr. Piotr Stachura
* [[Chór mieszany "Fordonia" w Bydgoszczy|Chór mieszany „Fordonia” w Bydgoszczy]] – od 1992 r., przy parafii Matki Bożej Królowej Męczenników, dyr. Marian Wiśniewski
 
=== Chóry żeńskie ===
* [[Zespół Szkół Muzycznych w Bydgoszczy|Chór Żeński Państwowego Liceum Muzycznego w Bydgoszczy]] - zał. 1999 r. [http://www.szkolamuzyczna.bydgoszcz.pl/pl/chor-szkolny/chor-eski.html Strona]
* [[Zespół Pieśni Dawnej "Fresca Voce" w Bydgoszczy|Zespół Pieśni Dawnej „Fresca Voce” w Bydgoszczy]] (MDK Nr 5) – od 1998 r., dyr. Michalina Spychalska [http://www.frescavoce.gsi.pl/ Strona]
* Chór Żeński "Serioso„SeriosoGiocoso"Giocoso” w Bydgoszczy (IX LO)
* Chór żeński "Primo"„Primo” przy Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 1 – zał. 1996 r., dyr. Monika Wilkiewicz
 
=== Chóry dziecięce ===
* Chór "Adoramus"„Adoramus” w Bydgoszczy (SP nr 63), zał. 1991 r., [http://www.sp63.man.bydgoszcz.pl/articles.php?article_id=8 Strona]
* Chór Dziecięcy "Rubinki"„Rubinki”, zał. 1999 r., [http://www.szkolamuzyczna.bydgoszcz.pl/pl/chor-szkolny/rubinki.html Strona]
* Chóry dziecięce i młodzieżowe "Camerata"„Camerata”, "Mezza„Mezza Voce"Voce” i "Nanenonno"„Nanenonno” przy [[Pałac Młodzieży w Bydgoszczy|Pałacu Młodzieży w Bydgoszczy]], [http://www.art.palac.bydgoszcz.pl/camerata.php Strona]
* Zespół Muzyki Dawnej "Concentus"„Concentus” przy [[Pałac Młodzieży w Bydgoszczy|Pałacu Młodzieży w Bydgoszczy]] - zał. 2007 r., [http://www.art.palac.bydgoszcz.pl/concentus.php Strona]
 
=== Chóry akademickie ===
* [[Uniwersytet Kazimierza Wielkiego|Chór Akademicki Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego]] - zał. 1992 r., dyr. Sylwester Matczak
* [[Uniwersytet Kazimierza Wielkiego|Zespół Pieśni Dawnej Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego]] – zał. 1974 r., dyr. Jan Lach
* [[Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy|Chór Akademicki Akademii Muzycznej w Bydgoszczy]], zał. 1974 r. [http://www.amuz.bydgoszcz.pl/dzialalnosc-artystyczna/zespoy-artystyczne/chor-akademicki.html Strona]
* [[Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy|Chór Akademicki Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego]] - dyr. Agnieszka Sowa [http://chorutp.wordpress.com/ Strona]
* [[Collegium Medicum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika|Chór Akademicki Collegium Medicum UMK]] - dyr. prof. Janusz Stanecki
* [[Wyższa Szkoła Gospodarki w Bydgoszczy|Chór Akademicki Wyższej Szkoły Gospodarki]] – zał. 2006 r., dyr. Rafał Sójka [http://www.chor.wsg.byd.pl/index.php?id=122&submenu=74 Strona]
* [[Kujawsko-Pomorska Szkoła Wyższa w Bydgoszczy|Chór Akademicki Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej]] – zał. 2004 r., dyr. prof. Mariusz Kończal [http://kpsw.edu.pl/studia,chor,akademicki,kpsw Strona]
* [[Chór Kameralny "Akolada"]] [[Bydgoska Szkoła Wyższa|Bydgoskiej Szkoły Wyższej]] – zał. 2002 r., dyr. dr [[Renata Szerafin-Wójtowicz]] [http://www.zchk-bydg.opoka.net.pl/III-OKPP/zespoly/akolada.html Strona]
 
=== Chóry kościelne ===
* [[Bydgoski Chór Katedralny]] – zał. 1999 r., dyr. prof. Mariusz Kończal [http://www.bchk.opoka.net.pl/polska.html Strona]
* [[Chór "Vincentinum" w Bydgoszczy|Chór "Vincentinum"„Vincentinum”]] przy parafii św. Wincentego à Paulo – zał. 1928, dyr. Dariusz Rynkowski [http://www.bazylika.bydgoszcz.pl/Vincentinum/?id=1 Strona]
* Chór pw. św. Cecylii przy parafii Chrystusa Króla – zał. 1972 r., dyr. Leszek Rusiniak
* Chór "Cantus„Cantus Cordis"Cordis” przy parafii św. Jadwigi Królowej - dyr. Janusz Sierszulski
* Chór "Exultate„Exultate Deo"Deo” przy parafii Świętych Polskich Braci Męczenników - dyr. dr Romuald Rajs
* Chór "Jubilate„Jubilate Deo"Deo” przy parafii Matki Boskiej Nieustającej Pomocy - dyr. Kamil Turalski
* Chór mieszany "Ressurexit"„Ressurexit” przy parafii Zmartwychwstania Pańskiego – zał. 2002 r., dyr. Jolanta Rybka
* Żeński chór kameralny "Gaudeamus„Gaudeamus in Dominum"Dominum” przy parafii Zmartwychwstania Pańskiego - dyr. Jolanta Rybka
* Chór przy parafii Ewangelicko - Augsburskiej Najświętszego Zbawiciela - dyr. Karol Marcinkowski
* Bydgoski Chór Gospel – dyr. Piotr Pawlicki [http://www.apk.wsg.byd.pl/index.php?id=139 Strona]
* Zespół Wokalny Katedry w Bydgoszczy – zał. 2002 r., dyr. Mariusz Kończal
 
=== Inne ===
* [[Collegium Vocale Bydgoszcz]]
* Chór V L.O. w Bydgoszczy
 
* Ogólnopolski Konkurs Kompozytorski na Chóralną Pieśń Pasyjną – od 2004 r., organizowany co 2 lata przez [[Związek Chórów Kościelnych "Caecilianum"]] [http://www.zchk-bydg.opoka.net.pl/ Strona]
* Ogólnopolski Konkurs Kompozytorski na Chóralny Utwór Liturgiczny – od 2009 r., organizowany co 2 lata przez [[Związek Chórów Kościelnych "Caecilianum"]] [http://www.zchk-bydg.opoka.net.pl/ Strona]
* Międzynarodowe Spotkania Chóralne "Arti„Arti et Amicitiae"Amicitiae” – 1992-1998, organizowane przez [[Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy|Akademię Muzyczną im. Feliksa Nowowiejskiego]]
 
== Zobacz też ==
* [[Muzyka w Bydgoszczy]]
* [[Kultura w Bydgoszczy]]
* [[Historia kultury bydgoskiej]]
 
{{Przypisy}}
 
== Zobacz też ==
* [[Muzykamuzyka w Bydgoszczy]]
* [[Kulturakultura w Bydgoszczy]]
* [[Historiahistoria kultury bydgoskiej]]
 
== Bibliografia ==
* Maniszewska Małgorzata: Miasto muzyki. [w:] Kalendarz Bydgoski 2000
* Rudnicki Daniel Bernard: Siedemdziesiąt lat śpiewania. [w:] Kalendarz Bydgoski 200
* Weber Alicja: Płyń pieśni, płyń…, [w:] Kalendarz Bydgoski 2008
{{Bibliografia stop}}