Otwórz menu główne

Zmiany

m
drobne redakcyjne, drobne techniczne
'''Niewidoczna''' lub '''odwrotna strona Księżyca''' – powierzchnia odwróconej od [[Ziemia|Ziemi]] półkuli [[Księżyc]]a, która nigdy nie jest widoczna z Ziemi ze względu na [[Obrót synchroniczny|rotację synchroniczną]] [[Naturalny satelita|satelity]]. [[Libracja]] Księżyca powoduje, że brzegi odwróconej strony (łącznie ok. 18%) mogą być obserwowane z Ziemi, ale tylko pod małym kątem, co utrudnia rozpoznawanie rzeźby terenu. Odwrotna strona Księżyca pozostawała praktycznie nieznana do czasu lotów [[sonda kosmiczna|sond kosmicznych]].
 
Bywa ona niesłusznie nazywana „ciemną stroną Księżyca”, chociaż otrzymuje minimalnie więcej światła słonecznego niż półkula widoczna z Ziemi (znikome różnice wynikają z faktu, że widoczna strona Księżyca bywapodlega [[Zaćmienie Księżyca|zaćmiewanazaćmieniom]]). Alternatywne wyjaśnienie tego terminu{{fakt|data=2012-09}}<!-- na anglojęzycznej Wikipedii są dwa przypisy i w żadnym z nich te dwa fakty nie są powiązane! --> wiąże się z doświadczeniem astronautów, którzy – krążąc po orbicie wokółksiężycowej – tracili łączność radiową z Ziemią, gdy przemieszczali się nad odwróconą stroną Księżyca.
 
== Charakterystyka ==
Pierwsze zdjęcia tej półkuli Księżyca wykonała [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|radziecka]] sonda [[Łuna 3]] w 1959 r.; [[Rosyjska Akademia Nauk|Akademia Nauk ZSRR]] wydała wkrótce atlas odwrotnej strony Księżyca, zawierający zdjęcia, mapę i katalog prawie 500 lepiej lub gorzej zidentyfikowanych elementów ukształtowania powierzchni<ref name=atlas/>. Zdjęcia znacznie lepszej jakości dostarczyła w 1965 r. inna radziecka sonda, [[Zond 3]]{{r|zond3}}. Człowiek po raz pierwszy zobaczył tę część Srebrnego Globu podczas misji [[Apollo 8]] w 1968 r.
 
Na odwróconej od Ziemi stronie Księżyca nie odbyło się do tej pory (2012) żadne lądowanie załogowe, ani miękkie lądowanie sondy bezzałogowej (kilka sond uderzyło w nią). [[Harrison Schmitt]], jedyny geolog, który wylądował na powierzchni Księżyca, proponował, aby lądowanie jego misji odbyło się na odwrotnej stronie, w wypełnionym lawą [[Ciołkowski (krater księżycowy)|kraterze Ciołkowski]]{{r|Schmitt}}. [[NASA]] uznała tę propozycję za zbyt ryzykowną i lądownik [[Apollo 17]] ostatecznie wylądował na widocznej stronie.
 
{{Przypisy|przypisy=