Muda (zarządzanie): Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 318 bajtów ,  6 lat temu
m
drobne redakcyjne plus dodanie nowych kategorii
(poprawki (zbędne, nie linkujemy do wszystkich narzędzi LM oraz tych już wspomnianych w artykule))
m (drobne redakcyjne plus dodanie nowych kategorii)
[[Plik:Arbetsmiljo (3).jpg|thumb|''Muda'' transportu występuje najczęściej w przedsiębiorstwach produkcyjnych i logistycznych]]
 
{{nihongo|'''Muda'''|無駄| „bezużyteczny”, „daremny”, „zbędny”, ang. ''waste''}} – japońskie słowo używaneokreślające w[[marnotrawstwo]] z perspektywy zarządzania produkcją. Nazewnictwo [[marnotrawstwo|marnotrawstwa]] rozpowszechniło się dzięki popularyzacji metody "szczupłego" zarządzania ''[[lean management]]'' oraz [[Toyota Production System|SystemieSystemu ProdukcyjnymProdukcyjnego Toyoty]] (ang. ''Toyota Production System'', TPS). orazSłowo w ''[[lean management]]''to (szczupłymmuda) zarządzaniu)służy dla określenia każdej czynności, która zużywa zasoby, lecz nie dodaje wartości dla zewnętrznego lub wewnętrznego klienta. W polskiej literaturze zarządzania słowo ''muda'' tłumaczone jest jako '''''strata'''''<ref>{{cytuj książkę | nazwisko = Liker | imię = Jeffrey K. | tytuł = Droga Toyoty Fieldbook. Praktyczny przewodnik wdrażania 4P Toyoty | wydawca = Wydawnictwo MT Biznes | miejsce = Warszawa | data = 2011 | strony = 59−85 | isbn = 978-83-62195-37-4 | nazwisko2 = Meier | imię2 = David P.}}</ref> lub '''[[marnotrawstwo]]'''<ref>{{cytuj książkę | nazwisko = Sobańska (red.) | imię = Irena | tytuł = Lean accounting. Integralny system lean management | wydawca = Wolters Kluwer Polska | miejsce = Warszawa | data = 2013 | strony = 40 | isbn = 978-83-264-4336-7}}</ref>.
 
''Muda'' wraz z ''mura'' (nieregularność) i ''muri'' (nadmierne obciążenie pracą) jest jednym z trzech podstawowych rodzajów nieefektywnych działań w szczupłym zarządzaniu. Wyeliminowanie ''muda'' ze wszystkich procesów w organizacji pozwala wzmocnić jej konkurencyjność dzięki m.in. lepszemu wykorzystywaniu dostępnych zasobów, podniesieniu wydajności pracy oraz obniżeniu kosztów wytworzenia produktów lub usług.
 
== Rodzaje ''mudy'' ==
W wydanej w 1978 w [[Japonia|Japonii]] i 1988 w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]] książce ''Toyota Production System: Beyond Large-Scale Production''<ref>W wydaniu polskim zob.:{{cytuj książkę | nazwisko = Ohno | imię = Taiichi | tytuł = System Produkcyjny Toyoty. Więcej niż produkcja na dużą skalę | wydawca = ProdPress.com | miejsce = Wrocław | data = 2008 | strony = 22 | isbn = 978-83-926020-8-8}}</ref> uważany za twórcę TPS [[Taiichi Ōno|Taiichi Ohno]] wskazał siedem rodzajów ''mudy'', występujących w firmie produkcyjnej. Ta klasyczna lista siedmiu strat Ohno znalazła także zastosowanie we wdrażaniu szczupłego zarządzania również w sektorach usługowych. Zaczęła być ona również uzupełniana o jeszcze jeden rodzaj [[marnotrawstwo|marnotrawstwa]] − niewykorzystany potencjał pracowników. Stąd współcześnie w ''lean management'' definiowanych jest zwykle osiem rodzajów ''mudy'':
 
'''Nadprodukcja''' (ang. ''waste of overproduction'') – wytwarzanie produktów, usług lub informacji w oderwaniu od zgłaszanego popytu tj. z wyprzedzeniem, lub w większej ilości, niż jest to niezbędne w chwili, kiedy pojawiła się taka potrzeba. Produkowanie w nadmiarze jest niezgodne z kluczowym dla TPS systemem ''[[Just-in-time (produkcja)|just-in-time]]''. Taiichi Ohno uważał nadprodukcję za najgroźniejszy rodzaj [[marnotrawstwo|marnotrawstwa]]<ref>{{cytuj książkę | nazwisko = Ohno | imię = Taiichi | tytuł = System Produkcyjny Toyoty. Więcej niż produkcja na dużą skalę | wydawca = ProdPress.com | miejsce = Wrocław | data = 2008 | strony = 17 | isbn = 978-83-926020-8-8}}</ref>, gdyż prowadzi ona do powstawania innych rodzajów ''mudy'' (przede wszystkim zapasów)<ref>W ''lean management'' istnieją sytuacje, kiedy produkowanie z niewielkim wyprzedzeniem nie jest [[marnotrawstwo|marnotrawstwem]]. Jest tak w niektórych przypadkach poziomowania produkcji (jap. ''heijunka''). Zob. np. {{cytuj książkę | nazwisko = Liker | imię = Jeffrey K. | tytuł = Droga Toyoty Fieldbook. Praktyczny przewodnik wdrażania 4P Toyoty | wydawca = Wydawnictwo MT Biznes | miejsce = Warszawa | data = 2011 | strony = 203−204 | isbn = 978-83-62195-37-4 | nazwisko2 = Meier | imię2 = David P.}}</ref>.
 
'''Zapasy''' (ang. ''waste of inventory'') – większa, niż niezbędne minimum, ilość surowców, półproduktów, pracy w toku oraz wyrobów gotowych. Obecność zapasów jest konsekwencją nadprodukcji. Zapasy zwiększają ryzyko przypadkowego zniszczenia, uszkodzenia i starzenia się produktów oraz generują dodatkowe koszty ich transportu i magazynowania. Posiadanie zapasów pozwala także maskować problemy w przedsiębiorstwie m.in. z jakością produktów, nierzetelnymi dostawcami i złym stanem technicznym maszyn; ogranicza również ilość informacji, które mogą być stanowić bodziec do działań ciągłego doskonalenia.
Podstawowym narzędziem wykorzystywanym w szczupłym zarządzaniu do identyfikowania ''mudy'' jest '''''mapowanie strumienia wartości''''' (ang. ''value stream mapping'')<ref>{{cytuj książkę | nazwisko = Rother | imię = Mark | tytuł = Learning to see: value stream mapping to create value and eliminate muda | wydawca = Lean Enterprise Institute | miejsce = Brookline |data = 1999 | strony = 4 | isbn = 0-9667843-0-8 | nazwisko2 = Shook | imię2 = John}}</ref>.
 
[[Marnotrawstwo]] można również określać na poziomie ruchów elementarnych i eliminować zbędne ruchy zgodnie z zasadą [[ekonomika ruchów elementarnych|ekonomiki ruchów elementarnych]].
 
{{Przypisy}}
[[Kategoria:Zarządzanie]]
[[Kategoria:Organizacja pracy]]
[[Kategoria:Gospodarka]]
[[Kategoria:Ekonomia]]
[[Kategoria:Efektywność]]
103

edycje