Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 259 bajtów, 3 lata temu
ulepszenia
|rodzaj kadłuba =
|materiał kadłuba =
|napęd = 2 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne Benz (2×450 KM), 2 silniki/generatory elektryczne SSW (2x330 KM), 2 wały
|prędkość = 10,6 węzła
|prędkość w zanurzeniu = 7,9 węzła
}}
 
'''SM U-73''' – [[Cesarstwo Niemieckie|niemiecki]] jednokadłubowy [[podwodny stawiacz min]], trzeci okręt typu ''[[Okręty podwodne typu UE I|UE I]]'', zbudowany w [[stocznia|stoczni]] [[Kaiserliche Werft Danzig|Kaiserliche Werft]], w [[Gdańsk]]u w roku 1915{{r|U73}}. [[Wodowanie|Zwodowany]] 16 czerwca 1915 roku, wszedł do służby w [[Kaiserliche Marine]] 9 października 1915 roku. W czasie swojej służby, SM U-73<ref group="uwaga">SM – ''Seiner Majestät'' - [okręt] Jego Mości.</ref> U-73 zatopił 18 statków o łącznej [[Pojemność brutto|pojemności]] {{formatnum:86649}} [[Tona rejestrowa brutto|BRT]], uszkodził trzy statki o pojemności {{formatnum:8067}} BRT oraz zatopił trzy okręty ({{formatnum:28750}} BRT){{r|U73hits}}. SM U-73 ma nabył swoimsprawcą konciezatonięcia największynajwiększego statekstatku zatopionyzatopionego w okresie I wojny światowej – [[HMHS Britannic|HMHS „Britannic”]] (bliźniaka słynnego [[RMS Titanic|„Titanica”]]){{r|LS}}{{r|Britannic}}, bliźniak słynnego [[RMS Titanic|RMS „Titanic”]].
 
== Budowa ==
Okręt SM U-73 był trzecim z dziesięciu okrętów typu ''UE I'', który byłbędącego następcą [[Okręty podwodne typu U-66|typu ''U-66'']]. Był jednokadłubowym okrętem przeznaczonymi do działań oceanicznych, o długości 56,8 metra, [[Wyporność|wyporności]] w zanurzeniu 755 ton, i o zasięgu 5480&nbsp;[[mila morska|Mm]]{{r|Fontenoy}} przy prędkości 7 węzłów na powierzchni oraz 83&nbsp;Mm przy prędkości 4 węzły w zanurzeniu{{r|TypeU71}}. Załoga składała się z 32 osób: 28 marynarzy i 4 oficerów{{r|Greenhill}}. Typ ''UE I'' był wyposażony w działo pokładowe o kalibrze 88 mm, które we wszystkich oprócz U-72 zostało w 1917 roku wymienione na działo o kalibrze 105 mm{{r|Conway}}. Wewnątrz kadłuba sztywnego okręt przewoził 34 kotwiczne miny morskie{{r|Fontenoy}}, stawiane z dwóch rufowych aparatów minowych o średnicy 100 cm. Każdy z nich mieścił po trzy miny. Po ich otwarciu, ciężar wody (w sumie 6 ton) musiał być kompensowany zalewaniem dziobowych zbiorników balastowych. Wygospodarowanie miejsca dla min oznaczało również przesunięcie przedziału silnikowego w kierunku dziobu<ref>{{Cytuj książkę |autor = Showell Jak Mallmann|tytuł = The U-boat century|data = |strony = 58}}</ref>. Uzbrojenie torpedowe to dwie wyrzutnie (dziobowa i rufowa) kalibru 500 mm, typu zewnętrznego, z zapasem 4 torped.
 
== Służba ==
Pierwszym dowódcą okrętu został 9 października 1915 roku mianowany [[Gustav Siess]]{{u|GustavSiess}}{{r|GustavSiess}}. Pod dowództwem Gustava Siessa SM U-73 zatopił 16 statków oraz trzy uszkodził{{r|U73hits}}.
 
30 kwietnia 1916 roku jednostka została przydzielona do II Flotylli. Pierwszym zatopionym przez SM U-73 statkiem był brytyjski żaglowiec „Inverlyon” (1827 BRT). 11 kwietnia 1916 roku płynący z [[Portland (Oregon)|Portland]] do [[Limerick]] z ładunkiem zboża statek został zatrzymany 108 mil na północny zachód od [[Fastnet Rock]] i zatopiony{{r|Inverlyon}}. 17 kwietnia, w kontynuując marsz na Morze Śródziemne, SM U-73 zatopił kolejny statek, norweski parowiec „Terje Viken” (3579 BRT)., Zbudowanyzbudowany w roku 1902 w stoczni Tyne Iron SB. Co.{{r|Tyne1}} dla norweskiego armatora stateki płynąłpłynący z [[Galveston (Teksas)|Galveston]] do [[Lisbona|Lizbony]] z ładunkiem zboża{{r|TerjeViken}}.
 
Na przełomie kwietnia i maja 1916 roku okręt prowadził działania u wybrzeży [[Malta|Malty]]. 27 kwietnia u wejścia do [[Wielki Port|Wielkiego Portu]] na postawione przez SM U-73 miny wpłynęły dwa brytyjskie okręty. Pierwszym był: zbudowany w 1915 roku dla Royal Navy [[Slup wojenny|slup]] [[HMS Nasturtium (1915)|HMS „Nasturtium”]] o wyporności 1250 ton{{r|Nasturtium}}., na którym Zginęłozginęło 8 członków załogi{{r|HMSNasturtium}}. Drugim zatopionym tego dnia okrętem, byłoraz [[HMS Russell (1901)|HMS „Russell”]], zbudowany w 1899 roku w [[Palmers Shipbuilding and Iron Company]] w [[Jarrow]] [[przeddrednot]] typu ''[[pancerniki typu Duncan|Duncan]]'' o wyporności {{formatnum:14000}} ton{{r|Russell}}. Manewrujący u wejścia do Wielkiego Portu pancernik wszedł na dwie miny i w ciągu 20 minut zatonął. Z 720 osobowej załogi śmierć poniosły 124 osoby{{r|HMSRussell}}{{r|MaltaRussell}}. Następnego dnia na to samosamą polezagrodę minoweminową wpadł uzbrojony jacht, HMY „Aegusa” (dawny „Erin” sir [[Thomas Lipton|Thomasa Liptona]]), i zatonął ze stratą sześciu ludzi{{r|aegusa}}.
 
[[plik:SS Burdigala.jpg|left|150px|thumb|SS „Burdigala”]] 14 listopada 1916 roku 2 mile od wejścia do portu na greckiej wyspie [[Kiea]], na minę postawioną przez SM U-73 wszedł francuski [[krążownik pomocniczy]] [[SS Burdigala (1897)|SS „Burdigala”]]. Ten zbudowany w 1897 roku w Gdańsku w [[Ferdinand Schichau Werft]] [[Transatlantyk (statek)|transatlantyk]] do 1912 roku pływał pod niemiecką banderą jako SS „Kaiser Friedrich”. W 1912 roku został sprzedany francuskiej firmie Compagnie de Navigation Sud Atlantique. W sierpniu 1914 roku statek został przejęty przez [[Marine nationale]]. Statek służył do przewozu wojska z [[Tulon]]u do [[Dardanele|Dardaneli]] oraz [[Saloniki|Salonik]] w czasie [[Bitwa o Gallipoli|bitwy o Gallipoli]], a także w kolejnym roku{{r|Keadive}}. 20 listopada na miny postawione u wejścia do portu w Pireusie wpłynęły dwa greckie parowce.; Obaoba zostały poważnie uszkodzone. „Spetzai” (788 BRT) zatonął, jednak w późniejszym okresie został wydobyty i powrócił do służby{{r|Spetzai}}. Dzień później, w czasie rejsu z Neapolu do [[Mudros]], na minę postawioną w okolicy wyspy [[Kiea]] wpłynął [[HMHS Britannic|HMHS „Britannic”]] ({{formatnum:48158}} BRT). „Britannic” był zbudowanym w latach 1911-1915 transatlantykiem, jednym z trzech podobnych statków [[Statki typu Olympic|typu ''Olimpic'']] (innym był [[RMS Titanic|RMS „Titanic”]]); w czasie I wojny światowej służył jako [[statek szpitalny]]. „Britannic” zatonął w ciągu 55 minut. Mimo, że na pokładzie było ponad 1100 osób, liczba ofiar była stosunkowo niewielka – zginęło 9 oficerów i 21 marynarzy{{r|britannic-2}}, a 40 zostało rannych{{r|Britannic}}.
 
W grudniu 1916 roku SM U-73 zatopił dwa brytyjskie statki.: 21 grudnia 94 mile na północny wschód od [[Port Said]] tankowiec [[SS Murex|„Murex”]] (3564 BRT), a 23 grudnia 5 mil od [[Aleksandria|Aleksandrii]] parowiec „Thistleban” (4117 BRT){{r|U73hits}}. [[plik:Peresvet1901.jpg|left|150px|thumb|„Pierieswiet” w 1901 roku.]] 2 stycznia 1917 roku na miny postawione 10 mil od Port Said wszedł „[[Pierieswiet (1901)|Pierieswiet]]” (ros. ''Пересвет''), należący do [[Marynarka Wojenna Imperium Rosyjskiego|Marynarki Wojennej Imperium Rosyjskiego]] [[pancernikkrążownik pancerny]] (zdeklasowany pancernik) [[Pancerniki typu Pierieswiet|typu ''Pierieswiet'']], (wypornośćo wyporności {{formatnum:13500}} ton){{r|Pierieswiet}}. Zginęło 91 członków z liczącej 828 marynarzy i oficerów załogi.; Pozostalipozostali zostali uratowani przez alianckie jednostki z Port Saidu. Ostatnim zatopionym przez SM U-73 pod dowództwem Gustava Siessa statkiem był brytyjski parowiec „Bilswood” (3097 BRT){{r|Bilswood}}. Statek wszedł na minę 8 mil od portu w Aleksandrii.
 
22 maja 1917 roku dowództwo nad okrętem objął kapitan Ernst von Voigt{{u|ErnstVoigt}}{{r|ErnstVoigt}} i dowodził okrętemnim do 15 stycznia 1918 roku. W tym okresie SM U-73 zatopił cztery statki,: trzy niewielkie żaglowce oraz brytyjski parowiec „Midlothian” (1321 BRT){{r|U73hits}}. 16 stycznia 1918 roku kolejnym dowódcą okrętu został kapitan Karl Meusel, który poprzednio dowodził okrętem [[SM U-155]]. Pod(pod jego dowództwem SM U-155 zatopił 19 statków o łącznej pojemności {{formatnum:52387}} BRT oraz jeden uszkodził){{u|KarlMeusel}}{{r|KarlMeusel}}. 16 czerwca dowództwo SM U-73 przejął kapitan Carl Bünte, który dowodził okrętemnim do 15 września 1918 roku. W tym okresie SM U-73 zatopił jeden statek, brytyjski parowiec „Almerian” (3030 BRT)., Zbudowanyzbudowany w 1897 roku w stoczni R. Thompson & Sons, w [[Sunderland]], parowiec płynąłpłynący z ładunkiem siarki i ładunkiem drobnicowym z Livorno do [[Liverpool]]u. W dniu 19 października wszedł on na minę postawioną przez U-73 i zatonął 13 mil na południowy zachód od [[Sycylia|Sycylii]] wszedł na minę i zatonął{{r|Almerian}}. „Almerian” był ostatnim statkiem zatopionym przez SM U-73.
 
Ostatnim dowódcą jednostki został Fritz Saupe{{r|FritzSaupe}}, mianowany na to stanowisko 16 września 1918 roku. Pod jego dowództwem okręt nie odniósł dalszych sukcesów. 30 października 1918 roku okręt został samozatopiony u wejścia do [[Zatoka Kotorska|zatoki KotorKotorskiej]]{{r|Conway}}.
 
{{Uwagi|uwagi=
 
{{Przypisy|2|przypisy=
<ref name=U73>{{Cytuj stronę | url = http://www.uboat.net/wwi/boats/index.html?boat=73 | tytuł = WWI U-boats U 73 | praca = The U-boats of World War One 1914-1918 | opublikowany = u-boat.net | język = en | data dostępu = 2016-01-15}}</ref>
 
<ref name=U73hits>{{Cytuj stronę | url = http://www.uboat.net/wwi/boats/successes/u73.html | tytuł = Ships hit by U 73 | praca = WWI U-boat Successes | opublikowany = u-boat.net | język = en | data dostępu = 2016-01-16}}</ref>