Podatek akcyzowy: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 119 bajtów ,  3 lata temu
Anulowanie wersji 46176549 autora 91.227.215.2 (dyskusja) + red.
(Anulowanie wersji 46176549 autora 91.227.215.2 (dyskusja) + red.)
[[Plik:Bicycle cards.jpg|thumb|[[Karty|Karty do gry]] są obłożone podatkiem akcyzowym]]
[[Plik:Handvoll Gold.jpg|thumb|Stawka podatku akcyzowego została zryczałtowana i wynosi dla wyrobów węglowych 1,28 zł/1 GJ, czyli kwota akcyzy na tonę [[węgiel kamienny|węgla kamiennego]] wynosi 30,46 zł netto, 37,47 zł brutto]]
'''Akcyza''' lub '''podatek akcyzowy''' – [[podatek pośredni]] nakładany na niektóre wyroby konsumpcyjne.
 
Akcyza jest nakładana na [[dobra (ekonomia)|dobra]], aby ograniczyć ich spożycie, lub ze względu na wysoką akumulację zysku (niskie koszty produkcji, a wysokie spożycie). Obecnie stała się obszernym i łatwym wpływem pieniędzy dla [[Budżet państwa|budżetu państwa]] poprzez nakładanie na tzw. dobra infrastrukturalne (energia, paliwa itp.) lub konsumowane na masową skalę (np. [[używka|używki]]).
 
== Cel akcyzy ==
Wprowadzenie podatku akcyzowego ma zadanie restrykcyjne. Dodatkowe obłożenie podatkiem ma za zadanie zmniejszyć popyt na wybrane przez państwo produkty najczęściej wyroby tytoniowe, napoje alkoholowe, wyroby ropopochodne<ref>{{cytuj pismo | nazwisko = Klimkowska| imię = Regina | tytuł = Polityka fiskalna – jej wpływ na funkcjonowanie i rozwój rynku samochodów osobowych w Polsce w latach 1998–2008| url=http://zn.mwse.edu.pl/en/wp-content/uploads/2011/04/zeszyty_naukowe_13.pdf#page=221 |czasopismo = Zeszyty naukowe Małopolskiej Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Tarnowie| wolumin = 2/2009| wydanie = | strony = 221-231221–231| data = | wydawca = | miejsce = | issn = | doi = }}</ref>. W niektórych przypadkach, kiedy produkt składa się z względnie tanich surowców a jego szkodliwość dla zdrowia jest wysoka, akcyza może stanowić bardzo wysoką część ceny końcowej. W wielu państwach europejskich akcyza na produkty tytoniowe dochodzi do 75% ceny końcowej<ref>{{cytuj pismo | nazwisko = Sztyber| imię = Władysław | tytuł = Finanse publiczne w rozwoju ekonomiczno-społecznym Polski jako członka Unii Europejskiej| url=http://www.ceeol.com/aspx/getdocument.aspx?logid=5&id=4030bc77be7c4830b19e85d85519be9a/zeszyty_naukowe_13.pdf#page=221 |czasopismo = Ekonomia| wolumin = 19/2007| wydanie = | strony = 221-231221–231| data = | wydawca = | miejsce = | issn = | doi = }}</ref>.
 
== Akcyza w Unii Europejskiej ==
W krajach [[Unia Europejska|Unii Europejskiej]] podatek akcyzowy od niektórych wyrobów podlega harmonizacji (wyroby akcyzowe niezharmonizowane to m.in. [[samochód|samochody]], [[kosmetyki]], [[futro|futra]], [[broń palna]], [[perfumy]] i [[dezodorant]]y, [[Karty|karty do gry]], itp.), co oznacza wspólne zasady [[produkcja|produkcji]], przemieszczania i przechowywania wyrobów akcyzowych oraz wymiaru i poboru akcyzy od tych wyrobów. Stawki akcyzy na poszczególne wyroby są określane przez poszczególne państwa członkowskie, nie mogą one jednak być niższe od poziomów ustalonych w [[Dyrektywa (Unia Europejska)|dyrektywach]].
 
Opodatkowaniu akcyzą podlegają następujące kategorie wyrobów:
=== Akcyza w Polsce ===
{{Osobny artykuł|Akcyza w Polsce}}
Powyższe zasady opodatkowania akcyzą zostały wprowadzone w związku zze wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej od 1 maja 2004 r. i dokonały zasadniczego przekształcenia regulacji wcześniej obowiązujących w zakresie podatku akcyzowego.
 
==== Historia ====
W Polsce podatek akcyzowy istniał od momentu odzyskania niepodległości. W [[dwudziestolecie międzywojenne|dwudziestoleciu międzywojennym]] akcyzą były objęte m.in. [[Cukier spożywczy|cukier]], [[piwo]], [[wino|napoje winne]], [[oleje mineralne]], [[drożdże]], [[kwas octowy]], [[energia elektryczna]] i ubój zwierząt<ref>R. Kuzak: [http://ciekawostkihistoryczne.pl/2011/08/19/podatek-od-kart-drozdzy-i-zapalniczek-czyli-akcyzowy-zawrot-glowy/ ''Podatek od kart, drożdży i zapalniczek, czyli akcyzowy zawrót głowy.''] "Ciekawostki„Ciekawostki historyczne"historyczne”, 19 sierpnia 2011.</ref>.
 
Zastosowania podatku akcyzowego uległo zahamowaniu po II wojnie światowej. Wprawdzie w 1947 r. została dokonana kodyfikacja prawa akcyzowego (dekret z 3 lutego 1947 r. prawo akcyzowe Dz.U. 1947 nr 29, poz. 122, {{Dziennik Ustaw|rok=1947|numer=29|pozycja=122}}), jednak już w 1948 r. podatek akcyzowy został zastąpiony przez powszechny [[podatek obrotowy]]. Podatek akcyzowy został przywrócony na mocy ustawy z 8 stycznia 1993 o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym.
 
W III RP został wprowadzony przez ustawę z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ({{Dziennik Ustaw|rok=1993|numer=11|pozycja=50}}). Jednak konieczność harmonizacji polskiego prawa podatkowego z prawem UE zmusiła polskiego ustawodawcę do uregulowania tej kwestii w nowej ustawie o podatku akcyzowym z dnia 23 stycznia 2004 roku ({{Dziennik Ustaw|rok=2004|numer=29|pozycja=257}}).
 
==== Źródła prawa ====
* Ustawa z 23 stycznia 2004 o podatku akcyzowym obowiązująca od 1 maja 2004 do 28 lutego 2009 – [http://isap.sejm.gov.pl/Download?id=WDU20040290257&type=3 (Dz.U. nr 29, poz. 257, z późn. zm.)]<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=2004|numer=29|pozycja=257}}.</ref>
* Ustawa z 6 grudnia 2008 o podatku akcyzowym obowiązująca od 1 marca 2009 – [http://isap.sejm.gov.pl/Download?id=WDU20090030011&type=3 (Dz.U. nr 3, poz. 11, z późn. zm.)]<ref>{{Dziennik Ustaw|2014|752}}.</ref>
 
== Zobacz też ==
{{Wikiźródła|Encyklopedia staropolska/Akcyza|''Akcyza'' w Encyklopedii staropolskiej}}
{{wikisłownik|akcyza}}
* [http://akcyzowy.pl/ kalkulator akcyzy i płat dla samochodów sprowadzonych zza granicy]
 
* [[cło]]
* [[ekonomia]]
 
{{Przypisy}}
 
53 551

edycji