Otwórz menu główne

Zmiany

drobne redakcyjne
{{Dopracować|aktualizacja=2012-03}}
{{Polityka UE}}
'''Budżet Unii Europejskiej''' (formalnie '''Budżet ogólny Wspólnot''') – główny krótkoterminowy plan [[Unia Europejska|Unii Europejskiej]], sporządzany na czas jednego roku, obejmujący [[dochód|dochody]] i [[wydatek|wydatki]] związane z prowadzeniem i koordynacją polityk wspólnotowych. Podstawę traktatową budżetu stanowią artykuły 310-325310–325 (dawne artykuły 268-280 [[traktaty rzymskie|TWE]]) [[Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej|Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej]]<ref name="TfUE">Prawo Unii Europejskiej z wprowadzeniem. 14 wydanie, C. H. Beck, Warszawa 2010.</ref>.
 
== Historia ==
== Procedura budżetowa ==
=== Powstawanie budżetu ===
Zasadnicze elementy procedury budżetowej zawarte zostały w art. 310-325310–325 [[Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej|Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej]]<ref name="TfUE"/>. Głównymi organami zaangażowanymi w jego powstawanie, realizacją i kontrolę są: [[Komisja Europejska]], [[Rada Unii Europejskiej]], [[Parlament Europejski]] oraz [[Trybunał Obrachunkowy]]<ref name="PG507">{{cytuj książkę|autor r=Leszek Cybulski|rozdział=Budżet wspólnotowy Unii Europejskiej|nazwisko=Winiarski|imię=Bolesław|autor link=Bolesław Winiarski|tytuł=Polityka gospodarcza|wydanie=3|wydawca=Wydawnictwo Naukowe PWN|miejsce=Warszawa|rok=2006|strony=507|isbn=978-83-01-14785-3}}</ref>. Wstępny projekt budżetu sporządzany jest przez Komisję Europejską na podstawie preliminarzy wydatków przygotowanych do końca czerwca przez instytucje wspólnotowe<ref name="PG507"/>. Następnie, do końca sierpnia, Komisja przedkłada sporządzone zestawienie Radzie<ref name="PG507"/>. Rada ma wówczas prawo wprowadzenia skonsultowanych z Komisją poprawek, po czym uchwala projekt budżetu i najpóźniej do [[5 października]] przedkłada go Parlamentowi<ref name="PG507"/>. Wyrażenie przez PE w ciągu 45 dni zgody na projekt jest równoznaczne z uchwaleniem budżetu<ref name="PG507"/>. Parlament może także zaproponować poprawki, co powoduje powrót projektu do dalszej pracy w Radzie (tzw. ''drugie czytanie'')<ref name="PG507"/>. Może ona poprawki zaakceptować lub odrzucić i ustala jednocześnie poziom wydatków obligatoryjnych<ref name="PG507"/>. Po tym ustaleniu Parlament ma prawo jedynie do korygowania poziomu wydatków nieobligatoryjnych, po czym [[Przewodniczący Parlamentu Europejskiego|Przewodniczący PE]] stwierdza uchwalenie budżetu<ref name="PG507"/>. Parlament ma także możliwość zażądania przedłożenia nowego projektu, co skutkuje jednoczesnym wprowadzeniem systemu finansowania Wspólnoty, w którym do czasu uchwalenia nowego budżetu wydatki w każdym kolejnym miesiące nie mogą przekroczyć limitu 1/12 łącznych wydatków ubiegłego roku budżetowego<ref name="PG507"/>. Po zakończeniu roku budżetowego rozliczenie z jego wykonania przedstawiane jest Parlamentowi i Radzie przez Komisję Europejską<ref name="PG507"/>. Jednocześnie sprawozdanie roczne opracowuje Trybunał Obrachunkowy<ref name="PG507"/>. Przed udzieleniem Komisji [[absolutorium]] Parlament ma prawo zażądania dodatkowych informacji<ref name="PG507"/>.
 
Wstępny projekt budżetu sporządzany jest przez Komisję Europejską na podstawie preliminarzy wydatków przygotowanych do końca czerwca przez instytucje wspólnotowe<ref name="PG507"/>. Następnie, do końca sierpnia, Komisja przedkłada sporządzone zestawienie Radzie<ref name="PG507"/>. Rada ma wówczas prawo wprowadzenia skonsultowanych z Komisją poprawek, po czym uchwala projekt budżetu i najpóźniej do [[5 października]] przedkłada go Parlamentowi<ref name="PG507"/>. Wyrażenie przez PE w ciągu 45 dni zgody na projekt jest równoznaczne z uchwaleniem budżetu<ref name="PG507"/>. Parlament może także zaproponować poprawki, co powoduje powrót projektu do dalszej pracy w Radzie (tzw. ''drugie czytanie'')<ref name="PG507"/>. Może ona poprawki zaakceptować lub odrzucić i ustala jednocześnie poziom wydatków obligatoryjnych<ref name="PG507"/>. Po tym ustaleniu Parlament ma prawo jedynie do korygowania poziomu wydatków nieobligatoryjnych, po czym [[Przewodniczący Parlamentu Europejskiego|Przewodniczący PE]] stwierdza uchwalenie budżetu<ref name="PG507"/>. Parlament ma także możliwość zażądania przedłożenia nowego projektu, co skutkuje jednoczesnym wprowadzeniem systemu finansowania Wspólnoty, w którym do czasu uchwalenia nowego budżetu wydatki w każdym kolejnym miesiące nie mogą przekroczyć limitu 1/12 łącznych wydatków ubiegłego roku budżetowego<ref name="PG507"/>. Po zakończeniu roku budżetowego rozliczenie z jego wykonania przedstawiane jest Parlamentowi i Radzie przez Komisję Europejską<ref name="PG507"/>. Jednocześnie sprawozdanie roczne opracowuje Trybunał Obrachunkowy<ref name="PG507"/>. Przed udzieleniem Komisji [[absolutorium]] Parlament ma prawo zażądania dodatkowych informacji<ref name="PG507"/>.
 
=== Perspektywy budżetowe ===
Celem ograniczenia konfliktów na linii Parlament - Rada UE oraz uniknięcia kierowania się wyłącznie bieżącymi czynnikami, wypracowana została pozatraktatowa procedura stosowania ''perspektyw budżetowych'', które są przedmiotem debaty na szczeblu [[Rada Europejska|Rady Europejskiej]]<ref name="PG508">{{cytuj książkę|autor r=Leszek Cybulski|rozdział=Budżet wspólnotowy Unii Europejskiej|nazwisko=Winiarski|imię=Bolesław|autor link=Bolesław Winiarski|tytuł=Polityka gospodarcza|wydanie=3|wydawca=Wydawnictwo Naukowe PWN|miejsce=Warszawa|rok=2006|strony=508|isbn=978-83-01-14785-3}}</ref>. Perspektywy te, zwane również ''ramami finansowymi'' obejmują okres 5-7 lat<ref name="PG508"/>. Od czasu reformy budżetowej z [[1988]] roku w ramach decyzji Rady Europejskiej przyjęto następujące perspektywy budżetowe<ref name="PG508"/>:
* [[1988]]-[[1992]] - [[I pakiet Delorsa]];
* [[1993]]-[[1999]] - [[II pakiet Delorsa]];
* zastąpienie obecnie obowiązujących zasobów własnych z tytułu VAT nowymi zasobami własnymi opartymi na VAT (obliczanymi zgodnie z rzeczywistą wartością wpływów pozyskanych przez poszczególne państwa UE)<ref>{{Cytuj pismo|nazwisko = Kaczyńska|imię = Aneta|tytuł = Źródła dochodów budżetu Unii Europejskiej - stan obecny, słabości i proponowane rozwiązania|czasopismo = Studia Oeconomica Posnaniensia|wolumin = 2|wydanie = 6|strony = 58-76|data = 2014|wydawca = Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu|miejsce = Poznań|issn = 2300-5254}}</ref>
 
{{Przypisy|2}}
 
== Bibliografia ==