Józef Oxiński: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 441 bajtów ,  12 lat temu
brak opisu edycji
(lit.)
[[Grafika:Józef Oxiński.jpg|thumb|Fotografia z Józef Oxiński.]]
'''Józef Oxiński''' h. [[Oksza (herb szlachecki)|Oksza]] (ur. [[19 marca]] [[1840]] w [[Płock]]u, zm. [[13 listopada]] [[1908]] we [[Lwów|Lwowie]]), polski [[inżynier]], dowódca oddziału powstańczego w [[powstanie styczniowe|powstaniu styczniowym]] w [[województwo kaliskie (Królestwo Polskie)|województwie kaliskim]].
 
Ukończył [[Instytut Agronomiczny w Marymoncie]] (obecnie w granicach Warszawy). Od [[1860]] czynnie uczestniczył w ruchu niepodległościowym. W [[1861]] wstąpił do Polskiej Szkoły Wojskowej we Włoszech (w [[Genua|Genui]], potem w [[Cuneo|Cuneo]]), gdzie kształcono kadry dla przyszłego powstania. Od początku należał do wyłonionego w 1861 stronnictwa "[[Stronnictwo czerwonych|Czerwonych]]". [[14 stycznia]] [[1863]] mianowano go porucznikiem i wyznaczono na dowódcę oddziału powstańczego w województwie kaliskim.
 
Oxiński [[18 stycznia]] przybył do [[Sieradz]]a i przy pomocy naczelnika powstańczego miasta organizował w lasach koło Miedźna pierwszą "partię" powstańczą (oddział), wyłonioną głównie z mieszkańców Sieradza, [[Szadek|Szadku]] i [[Warta (miasto)|Warty]]. Po latach tak charakteryzował tych pierwszych żołnierzy powstania: "''Była to w owych czasach, a może i dzisiaj, najlepsza brać małomieszczańska, rzemieślnicza, umiejąca nie kulturą, lecz sercem najlepiej odczuć miłość dla tej ziemi, a może jeszcze więcej - nienawiść do Moskala i Niemca''". Oxiński patrolował wzdłuż granicy zaborów w celu osłaniania szlaków przerzutów transportu broni, chłopom czytał dekret uwłaszczeniowy, wykonywał wyroki na zdrajcach. Przez długi czas ścigany był bezskutecznie przezJego oddziały rosyjskie z garnizonów w Sieradzu, [[Wieluń|Wieluniu7 lutego]] i [[Kalisz1863]]u., Oddziałpo jegomarszu zostałz rozbityKonopnicy i Ożarowa odpoczywały w Klasakach k. [[Rychłocice|RychłocicachSkomlin]]a. [[8 majalutego]] 1863,przeszły lecz wkrótce uszczuplona partia odrodziła sięMłynisko. Po przegranej bitwie koło [[Przedbórz| Przedborza]] rozpuściłŁyskornię, oddziałWalichnowy, byPichlice przejśći podzatrzymały bezpośredniąsię komendęna [[Edmund5 Taczanowski|gen.dni Edmundawe Taczanowskiego]].wsi Od września 1863 znowu organizował siły powstańczeOstrychacze, leczpotem tymudały razemsię wprzez powiatachlasy [[Kołoklonowskie (województwopoza wielkopolskie)|kolskim]]Złoczew ido [[Konin|konińskim]]Konopnicy. NaTu wiosnędokonały 1864egzekucji działałna jakokilku organizator wojskowy w [[zabór pruski|zaborze pruskim]]chłopach.
Przez długi czas ścigany był bezskutecznie przez oddziały rosyjskie z garnizonów w Sieradzu, [[Wieluń|Wieluniu]] (pod. dow. [[Wsiewołod Pomierancew|Wsiełowoda Pomierancowa]] i [[Kalisz]]u. Oddział jego został rozbity w [[Rychłocice|Rychłocicach]] [[8 maja]] 1863, lecz wkrótce uszczuplona partia odrodziła się. Po przegranej bitwie koło [[Przedbórz| Przedborza]] rozpuścił oddział, by przejść pod bezpośrednią komendę [[Edmund Taczanowski|gen. Edmunda Taczanowskiego]]. Od września 1863 znowu organizował siły powstańcze, lecz tym razem w powiatach [[Koło (województwo wielkopolskie)|kolskim]] i [[Konin|konińskim]]. Na wiosnę 1864 działał jako organizator wojskowy w [[zabór pruski|zaborze pruskim]].
 
Aresztowany przez Prusaków w listopadzie 1864, został odstawiony do granicy belgijskiej i zwolniony. Osiadł w [[Paryż]]u, gdzie ukończył Szkołę Nauk Politycznych oraz Wydział Budowy Dróg i Mostów. Do kraju wrócił w [[1872]] i pracował jako [[inżynier]], mieszkał w [[Nowy Sącz | Nowym Sączu]], a w [[1903]] przeniósł się do [[Lwów | Lwowa]], gdzie zmarł w [[1908]]. Spoczywa tam na [[Cmentarz Łyczakowski | Cmentarzu Łyczakowskim]], na wzgórzu powstańców 1831 i 1863.
86 443

edycje