Ćitta: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 3 bajty ,  12 lat temu
m
robot poprawia: en:Luminous mind; zmiany kosmetyczne
(→‎Buddyzm: ort.)
m (robot poprawia: en:Luminous mind; zmiany kosmetyczne)
 
 
== Hinduizm ==
 
Ćitta indywidualna ( ''wjasti ćitta'', przynależąca do [[Dźiwa|dźiwy]] ) pojmowana jest jako nieskończenie mała część ćitty kosmicznej ( [[samaszti ćitta|samaszti ćitty]] , powstałej z czystej mahat sattwy - części [[Sattwa|sattwicznej]] mahat tattwy ).
Ćita w filozofii indyjskiej to cześć [[Antahkarana|antahkarany]] , magazyn [[samskara|samskar]] ( impresji ), źródło świadomości, siedziba duszy jednostki.
Bóstwem ćitty jest [[Naraga]] <ref> {{cytuj książkę
|strony= 130|rozdział=Tattwa bodha II.4|id = |isbn= 8387129704|oclc= |doi= |cytat= }} </ref>.
 
=== Zobacz też ===
*[[Ćittaśarira]]
*
 
== Buddyzm ==
Ćitta czasem tłumaczone jest jako '''Umysł'''.To podstawowy termin w [[buddyzm|buddyzmie]]ie [[mahajana|mahajany]], nie posiada on dosłownego odpowiednika w zachodnich językach.
 
*Pisany małą literą (ćitta, umysł) oznacza '''różnicujący intelekt''' ([[manas (religia)|manas]]).
 
*Pisany dużą literą (Citta, Umysł) oznacza '''[[Natura Buddy|absolutną Rzeczywistość]]'''. Ten Umysł jest tylko jeden, a wszystkie [[czujące istoty]] są tylko jego manifestacjami. Według buddyjskiej szkoły [[cittamatra]] jedyne, co istnieje, to "samo-świadomy i samo-rozświetlający się Umysł wolny od dualizmu doświadczenia i doświadczającego", a ściślej mówiąc natura umysłu, zarazem natura rzeczywistości. Poczucie rozdzielenia stwarzają tu przykrywające tą naturę, zgromadzone indywidualnie zgodnie z prawem przyczynowo-skutkowym [[karma]], nawykowe skłonności i splamienia, m.in. wrażenie odrębnej tożsamości [[ego (buddyzm)|ego]], które na powierzchownych poziomach świadomości zanikają całkowicie w czasie procesu śmierci. Jednak dalej pozostaje i [[reinkarnacja|reinkarnuje]] się tylko najbardziej subtelna wolna od splamień, dualizmu i koncepcji natura umysłu, umożliwiając w [[Bardo_Bardo (stan)|bardo]], jak i w kolejnym odrodzeniu dalszy rozwój (lub zanik) nawykowych sił. Teksty buddyjskie przyrównują te nawykowe skłonności i splamienia do fal oceanu, a naturę umysłu do wody oceanu. Pojedyncze fale na oceanie Umysłu pojawiają się i znikają, niekiedy uchodząc w głębiny, a niekiedy można je wyodrębnić (śmierć, bardo i kolejne odrodzenie), ale przez cały czas pozostają częścią wód oceanu.
 
=== Zobacz też ===
* [[bodhicitta]]
* [[ego (buddyzm)]]
 
[[Kategoria:Subtelne pierwiastki w filozofii indyjskiej]]
[[Kategoria:Filozofia buddyjska]]
[[Kategoria:Filozofia umysłu i kognitywistyka]]
 
[[en:CittaLuminous mind]]
[[es:Citta]]
2 997 191

edycji