Edward Stafford: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 22 bajty ,  10 lat temu
m
m (WikiCleaner 0.99 - Naprawa linku do strony ujednoznaczniającej)
Sir '''Edward Stafford''' (ur. [[23 kwietnia]] [[1819]] w [[Edynburg]]u - zm. [[14 lutego]] [[1901]] w [[Londyn]]ie) - [[Nowa Zelandia|nowozelandzki]] polityk, trzykrotnie piastujący urząd [[premierzy Nowej Zelandii|premiera Nowej Zelandii]] w czasie, gdy była jeszcze [[Wielka Brytania|brytyjską]] [[kolonia (geografia polityczna)|kolonią]].
 
Pochodził z zamożnej [[Szkocja|szkockiej]] rodziny, ukończył studia w [[Dublin]]ie. W [[1841]] opuścił Wielką Brytanię. Początkowo zamierzał osiedlić się w [[Australia|Australii]], ale po dwóch latach spędzonych w tym kraju ostatecznie wybrał [[Nowa Zelandia|Nową Zelandię]], gdzie mieszkała już jego rodzina. Zamieszkał w [[Nelson (Nowa Zelandia)|Nelson]] i szybko stał się aktywnym uczestnikiem miejscowej polityki. W [[1853]] objął nowo utworzony urząd Superintendenta Prowincji Nelson, czyli szefa lokalnej administracji. Jego najważniejszym osiągnięciem na tym stanowisku było utworzenie sieci obowiązkowych, bezpłatnych i świeckich szkół.
 
W [[1855]] został członkiem parlamentu kolonii, a rok później jej premierem, po tym jak wcześniejsze administracje [[Henry Sewell|Henry'ego Sewella]] i [[William Fox (polityk)|Williama Foksa]] przetrwały zaledwie po 13 dni. Priorytetami jego ekipy stało się jasne określenie podziału kompetencji między władzami lokalnymi a centralnymi oraz zwiększenie stopnia niezależności władz autonomicznych od reprezentującego Londyn gubernatora. M.in. zapowiedział gubernatorowi, iż rząd nie będzie ponosił żadnych kosztów operacji, o których gubernator zadecyduje bez wcześniejszej zgody parlamentu. Okres jego urzędowania przypadł na czas trwania [[wojny maoryskie|wojen maoryskich]]. Stafford zajmował w tej sprawie dość łagodne wobec Maorysów stanowisko, co rodziło konflikty z wieloma innymi politykami. Był to główny powód przegłosowania przez parlament [[wotum nieufności]] wobec niego w [[1861]], co zmusiło go do oddania władzy.
 
Po raz drugi objął tekę premiera w [[1865]], po tym jak [[Frederick Weld]] zrezygnował z tego stanowiska z powodów zdrowotnych. Po raz kolejny starł się z władzami kolonialnymi w sprawie wojny maoryskiej, a przede wszystkim w kwestii, kto ma podejmować decyzje i ponosić koszty. Po trzech latach sporów zawarto porozumienie, na mocy którego koszty miały być dzielone między metropolię a kolonię, zaś najważniejsze decyzje odnośnie dalszych kroków miały leżeć po stronie premiera Nowej Zelandii. Stafford przyjął mocno ugodową politykę wobec Maorysów, prosząc gubernatora o ułaskawienie ich ściganych wodzów i gwarantując ich przedstawicielom miejsca w parlamencie. Taka strategia nie przynosiła jednak najlepszych rezultatów i w [[1869]] premier przegrał wybory.
 
W [[1872]] Stafford po raz ostatni odzyskał władzę, po tym jak trzeci rząd Foksa upadł w wyniku rywalizacji między premierem a ministrem finansów [[Julius Vogel|Juliusem Vogelem]]. Jego ekipa miała jednak bardzo nikłą przewagę w parlamencie i dość szybko przegrała głosowanie nad wotum nieufności. Stafford próbował salwować się przedterminowymi wyborami, jednak gubernator odmówił ich rozpisania, wobec czego musiał zrezygnować ze stanowiska.
 
W [[1878]] ogłosił przejście na polityczną emeryturę i wyjechał do Anglii, gdzie prowadził rozległe interesy. Oferowano mu wysokie stanowiska w administracji kolonialnej w Australii lub [[Indie Brytyjskie|Indiach]], ale odmówił. Przyjął jedynie [[Order św. Michała i św. Jerzego]]. Zmarł w [[1901]] roku, dwa lata po swojej drugiej żonie Mary Bartley, z którą przeżył 40 lat. Pozostawił sześcioro dzieci.
 
== Linki zewnętrzne ==